Аррапха – ежелгі Ирак қаласы, қазіргі Киркук жерінде орналасқан. Тарихы б.з.д. 22-21 ғасырға дейін барып жетеді, Гутийлер мен Луллуби шабуылдарына ұшыраған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Арапа немесе Арапха (Аккад тілінде: Arrapḫa; أررابخا ,عرفة) – бүгінгі Ирактың солтүстік-шығысындағы ежелгі қала, Киркук қаласының орнында болған деп саналады. 1948 жылы Арапа Солтүстік мұнай компаниясының жұмысшылары үшін салған Киркук қаласындағы тұрғын ауданының аты болды.
Arrapha or Arrapkha (Akkadian: Arrapḫa; أررابخا ,عرفة) was an ancient city in what today is northeastern Iraq, thought to be located at city of Kirkuk. In 1948, Arrapha became the name of the residential area in Kirkuk which was built by the North Oil Company as a settlement for its workers.
Тарих
Арафа туралы алғашқы жазбаша мәліметтер Нео-Шумер империясынан (б.з.д. 22-21 ғасырлар) жеткен. Қала Нарам-Син билігінде Лулуби шабуылдарына ұшырады. Б.з.д. 2150 жылы қаланы Гутийлер басып алды. Арафа қысқа ғұмырлы Гутий патшалығының (Гутий) астанасы болды, бірақ б.з.д. 2090 жылы Нео-Шумер империясы оны жойды және Гутийлерді Месопотамиядан қуды. Арафа б.з.д. 18 ғасырда Ассирия және Вавилон билігінде маңызды сауда орталығы болды. Орта Ассирия империясы (б.з.д. 1365–1050) кезінде, Ассирия әскері Митанни Хурия патшалығын жеңгеннен кейін, қала толықтай Ассирия құрамына енді. Арафа б.з.д. 11 және 10 ғасырларда Ассирияның бір бөлігі ретінде зор даңққа ие болды. Б.з.д. 615 жылы, Ассириялықтар Вавилондықтармен әрекеттесіп, ішкі көтерілістерге тап болғанда, Медия патшасы Сиаксар Арафаға сәтті шабуыл жасады, ол Жаңа Ассирия империясының соңғы бекініштерінің бірі болды. Кейін бұл аймақ Парсылар басқаратын Атура (Ахеменид Ассириясы) провинциясының құрамына кірді. Арафа содан кейін Македония империясына бағынып, Селевкид империясының Сирия бөлігіне айналды (Сирия – Ассирия сөзінің қысқартылған түрі). Арафа эллинистік дәуірге дейін осы атаумен танылды, содан кейін Сирия тілінде Karka (ܟܪܟܐ) деген атпен қайта құрылды. Сасанидтер біздің заманымыздың 3-ші ғасырының ортасы мен соңында тәуелсіз Ассирия мемлекеттерін жаулап алды, ал Арафа Сасанидтер басқаратын Гармекан құрамына енді, бірақ б.з.д. 7 ғасырының ортасындағы Араб Исламдық жаулап алу кезінде Асуристан таратылды және Арафа-Карка ақырында Киркукке айналды. Арафа қазіргі Киркук қаласының астында орналасқандықтан әлі қазба жұмыстары жүргізілмеген.
The first written record of Arrapha is attested from the Neo Sumerian Empire (c. 22nd to 21st century BC). and the city was exposed to the raids of the Lullubi during Naram Sin's reign. The city was occupied around 2150 BC by the Gutians. Arrapha was the capital of the short lived Guti kingdom (Gutium) before it was destroyed and the Gutians driven from Mesopotamia by the Neo Sumerian Empire c. 2090 BC. Arrapha was an important trading center in the 18th century BC under Assyrian and Babylonian rule. During the Middle Assyrian Empire (1365–1050 BC), it was fully incorporated into Assyria, after the Assyrian forces had defeated the Hurrian kingdom of Mitanni. The city reached great prominence in the 11th and 10th centuries BC as a part of Assyria. In 615 BC, seeing the Assyrians occupied with the Babylonians and violent rebellions among themselves, the Median king Cyaxares successfully invaded Arrapha, which was one of the last strongholds of the Neo Assyrian Empire. The region later became part of the Persian ruled province of Athura (Achaemenid Assyria). Arrapha then fell to the Macedonian Empire, where it became a part of Seleucid Syria in its succeeding Seleucid Empire (Syria being an aphetic form of Assyria). Arrapha is mentioned as such until Hellenistic times, at which point the settlement was refounded under the Syriac name Karka (ܟܪܟܐ). The Sassanids conquered the patchwork of independent Assyrian states in the mid to late 3rd century AD, and Arrapha was incorporated into Sassanid ruled Garmekan until the Arab Islamic conquest of the mid 7th century AD, when Assuristan was dissolved and Arrapha Karka eventually became Kirkuk. Arrapha has not been excavated yet, due to its location beneath modern Kirkuk.