Тәтелер джентльмен емес

Кіріспе

П. Г. Вудхаустың 1974 жылғы романы «Тәтелер джентльмен емес» – П. Г. Вудхаустың комикалық романы, алғаш рет Ұлыбританияда 1974 жылдың қазанында Barrie & Jenkins (Лондон) және АҚШ-та 1975 жылдың 14 сәуірінде Simon & Schuster (Нью-Йорк) баспаларында «The Catnappers» деген атпен жарық көрді. Бұл Вудхаустың ең танымал кейіпкерлері – Берти Вустер және оның епті жекелеген қызметшісі Дживсті сомдайтын соңғы романы, сондай-ақ Вудхаус өмірінен бұрын толық аяқтаған соңғы туындысы. Maiden Eggesford деген ауылда оқиғасы өрбіген роман, Бертидің тәтесі Далияның тігіліп қалған ойынды жеңу үшін мысықты қағып алу жоспарымен байланысты. Романда Бертидің таныстары Орло Портер мен Ванесса Кук арасындағы қарым-қатынас та суреттеледі, сонымен қатар Берти алғаш рет «Жібек мойлық, Дживс» романында кездескен Майор Планк та бар.

Сюжет

Кеудесінде қызғылт дақтар пайда болғандықтан алаңдаған Берти, досы Типтон Плимсолл ұсынған Харли-стрит дәрігері Э. Джимпсон Мургатройдқа барады (Плимсолл өзі Мургатройдты "Толық Ай" романындағы дақтары үшін көрген еді). Жолда Берти Ванесса Кукты көреді, ол бір кезде үйленуге ұсыныс жасаған, бірақ енді үйленгісі келмейтін, наразылық акциясын ұйымдастырып жүр. Ол өзінің күйеуі Орло Портермен бірге, Бертидің танысы. Орло мен Ванесса үйлене алмайды, себебі Ванессаның әкесі, Орлоның мұрасының қамқоршысы, Орло коммунист болғандықтан оған мұрасын беруден бас тартады. Берти дәрігердің күту бөлмесінде майор Планкті кездестіреді (Бертиді "Жібектей жоғары иіс, Дживс" романында Альпілік Джо деп айтқан еді), бірақ Планк Бертиді танымайды. Мургатройд Бертиге дақтардың келіп өтетінін айтады, бірақ Бертиге елде таза ауада және жаттығулар жасауды ұсынады. Бертидің тәтесі Далия Сомерсеттегі Мейден Эггсфорд қалашығындағы досы полковник Джеймс Брисконың Эггсфорд Холл үйіне барады. Ол Берти үшін сол жерде Уи Нук деп аталатын шағын үйді жалдайды. Дживс Нью-Йоркқа бару жоспарларын тоқтатуға ренжіді, бірақ ол Мейден Эггсфордта әпкесімен кездесетініне қуанышты. Мейден Эггсфордта Берти Эггсфорд Холлға бара жатып, қателікпен Ванессаның әкесі Мистер Куктың Эггсфорд Корт үйіне келіп қояды. Көкірек және мұрынында ақ түкті қара мысықты көрген Берти оны қолына алып, ласкалайды. Мұны көрген Кук Берти мысықты ұрлап жатыр деп ойлайды. Бертиге аң аулау таяғымен қауіп көрсеткеннен кейін, Куктың қонағы Планк Бертиге дереу кетіп қалуға кеңес береді, ол да сол ішін тындырады. Дживс Бертиге Куктың Potato Chip және Брисконың Simla атты жылқыларының Бридмут-он-Сиде жарысқа қатысатынын айтады. Жақсы нәтиже көрсету үшін Potato Chip жақында дос болған осы қаңғыбас мысықтың жанында болуы керек. Ванесса Орлоны Куктан мұрасын талап етуге шақырады. Орло бас тартқанда, ол одан айрылып, Бертиге үйленуге шешім қабылдайды. Берти оған үйленгісі келмейді, бірақ оны қабылдамауға әдептілік кедергі келтіреді. Далия тәтесі Симланың жарыста жеңіске жететініне тікелей тікелей ставка жасады және браконьер Герберт "Билли" Грэмды (эвангелист Билли Грэмге жасалған әзілдеме сілтеме) Картошка Чиптің жолын кесу үшін мысықты ұрлауға тапсырды. Грэхам мысықты Бертидің үйіне әкеледі, бірақ Берти Грэхамға қиындықтардан сақтану үшін мысықты қайтаруға ақы төлейді. Орлоның Кукке мұрасы туралы сұрауына кеңес бергеннен кейін, Кук жақсы кешкі ас ішкеннен кейін Дживс әпкесі миссис Пиготты көруге барады. Планк Бертидің Альпілік Джо екенін еске түсіреді, ал ол Кукпен бірге Бертидің мысықты ұрлағанын күдіктенеді. Грэхам мысықты қайтара алмайды, сондықтан Берти оны өзі қайтаруға тырысады. Мысықты Эггсфорд Кортқа алып бара жатқанда Берти сырғанап, оны жоғалтады. Мысық ақырында Бертидің үйіне қайта оралады. Орло Кукты мұрасын беруге көндіре алмайды, бірақ Ванесса Орлоның әкесіне қарсы тұрғанына қуанышты, олар қашып кетеді. Бертидің үйінде Кук пен Планк Бертиге Ванесса оған үйленгісі келеді деп ойлайды. Берти Орло мен Ванессаның қашып кеткенін дәлелдейтін Орлодан хат береді. Кук Бертиден кешірім сұрайды, бірақ мысық кіріп келеді. Берти мысықты ұрлаған деп ойлап, Кук пен Планк оны байлап қояды. Кук мысықты Картошка Чипке қайтарады, ал Планк полицияны шақыруға кетеді. Дживс пайда болады және Бертиді босатады. Планк қайтып келеді және бастапқыда Дживсті инспектор Уизерспун деп аталатын полиция қызметкері деп ойлайды ("Жібектей жоғары иіс, Дживс" романынан), бірақ Дживс мұны жоққа шығарады. Бертидің адвокаты болып көрінгенде, Дживс Планкті Берти туралы қателесіп жатқанына сендіреді, себебі Бертидің мол байлығы бар, сондықтан ол Альпілік Джо сияқты ұры бола алмайды. Дживс осы қаңғыбас мысықтың шын мәнінде оның әпкесіне тиесілі екенін түсінеді. Берти мен Дживс Кукпен жарыс аяқталғанға дейін мысықты қарызға беруге келіседі және Бертиді байлағаны үшін айып тақпайды, оның орнына Кук миссис Пиготқа ақы төлейді және Орлоға мұрасын береді. Берти мен Дживс Нью-Йоркке барады, ол Бертиге Мейден Эггсфордтан гөрі тыныш және бейбіт келеді. Далия тәтесі күйеуі Том Траверстен келген хатта жарыстың Брисконың Simla-сына берілгенін жазады, себебі Куктың мысығы жарыс жолынан өтіп, Simla-ны қорқытып жіберді. Берти тәтесі үшін қуанышты. Алайда, ол өзінің және Дживстің Нью-Йорктегі тыныштығын олардың туыстарынан, әсіресе Далия тәтесінен алыс болғандарына байланысты деп санайды, ол мейірімді болса да, моральдық кодексіне қатысты бос мінезді. Берти Дживске таяулардың қиындығы, олар джентльмендер емес екендігін айтады.

Concerned by pink spots on his chest, Bertie goes to see E. Jimpson Murgatroyd, the Harley Street doctor recommended by his friend Tipton Plimsoll (who himself saw Murgatroyd for spots in Full Moon). On the way, Bertie sees Vanessa Cook, a headstrong girl he once proposed to but no longer wants to marry, leading a protest march. She is with her fiancé Orlo J. Porter, an acquaintance of Bertie's. Orlo and Vanessa are unable to marry since Vanessa's father, the trustee of Orlo's inheritance, refuses to give Orlo his inheritance because Orlo is a communist. Bertie finds Major Plank (who was told that Bertie is a thief called Alpine Joe in Stiff Upper Lip, Jeeves) in the doctor's waiting room, though Plank does not recognize Bertie. Murgatroyd tells Bertie that the spots will go away, but recommends that Bertie get fresh air and exercise in the country. Bertie's Aunt Dahlia is going to Eggesford Hall, the home of her friend Colonel James Briscoe in the town of Maiden Eggesford in Somerset, near the seaside resort of Bridmouth on Sea, and gets a cottage called Wee Nooke for Bertie there. Jeeves is disappointed that they must cancel their upcoming trip to New York, but has the consolation that he will see his aunt in Maiden Eggesford. At Maiden Eggesford, Bertie walks to Eggesford Hall, but goes to Eggesford Court, the home of Vanessa's father Mr. Cook, by mistake. Seeing a black cat with white fur on its chest and nose, Bertie pets it and moves to hold it. Cook sees this and thinks Bertie is stealing the cat. After he threatens Bertie with a hunting crop, Plank, who is Cook's guest, advises Bertie to leave, which he hastily does. Jeeves informs Bertie that Cook's horse Potato Chip and Briscoe's horse Simla will soon compete in a race at Bridmouth on Sea, and to perform well, Potato Chip must be near this stray cat that it recently befriended. Vanessa urges Orlo to demand his inheritance from Cook. When Orlo refuses, she ends the engagement and decides she will marry Bertie. Bertie doesn't want to marry her, but is too polite to turn her down. Aunt Dahlia has bet on Simla's victory in the race, and arranged for poacher Herbert "Billy" Graham (a joking reference to evangelist Billy Graham) to kidnap the cat to sabotage Potato Chip. Graham brings the cat to Bertie's cottage, but Bertie pays Graham to return the cat to avoid trouble. After suggesting that Orlo approach Cook about his inheritance after Cook is mellowed by a good dinner, Jeeves goes to visit his aunt, Mrs. Pigott. Plank remembers that Bertie is Alpine Joe, and he and Cook suspect Bertie of stealing the cat. Graham fails to return the cat, so Bertie tries to return it himself. Carrying the cat up to Eggesford Court, Bertie trips and loses it. The cat ultimately goes back to Bertie's cottage. Orlo is unable to convince Cook to give him his inheritance, yet Vanessa is happy that Orlo confronted her father anyway, and they elope. At his cottage, Bertie is accosted by Cook and Plank, who believe that Vanessa wants to marry Bertie. Bertie hands over a letter from Orlo proving that Orlo and Vanessa eloped. Cook is apologetic to Bertie, until the cat wanders in. Thinking Bertie stole the cat, Cook and Plank tie him up. Cook brings the cat back to Potato Chip while Plank leaves to fetch the police. Jeeves appears and unties Bertie. Plank returns and initially thinks Jeeves is a policeman called Inspector Witherspoon (from Stiff Upper Lip, Jeeves), but Jeeves denies this. Pretending to be Bertie's solicitor, Jeeves convinces Plank that he is mistaken about Bertie, since Bertie, having ample wealth, has no reason to be a thief like Alpine Joe. Jeeves realized that the stray cat actually belongs to his aunt. Bertie and Jeeves make a deal with Cook to lend him the cat until the race is over and not press charges for tying Bertie up, in exchange for Cook paying Mrs. Pigott a fee and giving Orlo his inheritance. Bertie and Jeeves go to New York, which Bertie finds much calmer and quieter than Maiden Eggesford. In a letter, Aunt Dahlia's husband Tom Travers writes that the race was awarded to Briscoe's Simla after Cook's cat ran across the racecourse and startled Simla. Bertie is pleased for his aunt. However, he attributes the tranquility of his and Jeeves's stay in New York to their distance from aunts, particularly Aunt Dahlia, who, though genial, has a lax moral code. The trouble with aunts, Bertie tells Jeeves, is that they are not gentlemen.

Стиль

Берти сөздерін үнемі қысқартады, ал қысқартулар серия дамитын сайын жиілеу болады. 143 қысқартылған немесе ұзартылған сөздің (мысалы, "ескі метроп") тек 11-і қысқа әңгімелерде кездеседі, ал жартысынан астамы "Дживстің сақинасынан" кейінгі романдарда болады (сол романнан ешқайсысы жоқ, себебі Берти кітапта жоқ). Қысқартуларды түсіну үшін Берти алдымен сөзді енгізіп, содан кейін қысқартады немесе таныс, клише фразаны қысқартады. Вудхаус осы қысқартуларды ақпаратты әртүрлі және қызықты жолдармен қайталау үшін пайдаланады. Мысалы, Берти 3-тарауда үш қысқарту қолданады:

"Соңғы рет", - дедім өзіме, телефонды қоя салып, "соңғы рет". Әрине, қарт туыстың үйіне баруды қалаған едім, онда оның керемет аспазшысы Анатоль ауызды суарудай тағамдар дайындады, бірақ біз Вустерлер қиын жағдайға төтеп бере аламыз, ал қарт r-дың бұрыштағы ауылдық коттедждегі өмір, ауылдық үйден мүлдем өзгеше болар еді, егер ол нұсқау беретін, көтеріп, көңіл көтеруге есептелген әңгімемен келмесе. Оқиғалар барысында Берти Дживстен әдеби цитаталарды үйреніп, оларды бейресми тілмен жеткізеді. Берти Дживстен үйренген цитаталардың бірі: "Оның барлық адамдары бір-біріне аңшыл күдікпен қарады, Дариендегі шыңда үнсіз" ("Чепменнің Гомеріне алғаш қарағанда"), Дживс оны "Рахмет, Дживс" романының бірінші тарауында айтады. Берти осы цитатаға көп рет сілтеме жасайды, мысалы, "Аталар мырзалар емес" романының 19-тарауында, Кук пен Планк үйінде ұрланған мысықтың жүріп жатқанын көргенде: "Мен оған аңшыл күдікпен қарадым, Дариендегі шыңдағы сол бимболар сияқты үнсіз". Берти Шекспирдің "Гамлет" романындағы "мазасыз шұңқыр" деген үзіндіге жиі сілтеме жасайды, онда мынадай жолдар бар: "Мен айта алатын ертегінің ең жеңіл сөзі жан дүниені қорқытады, жас қаныңды қатырады, екі көзіңді жұлдыздай шашыратып, түйілген шашыңды бөліп, әр шашың мазасыз шұңқырдағы қауырсын сияқты тік тұрады". 7-тарауда Бертиден Ванесса Орлоның хаттарын алып кетуін сұрағанда, Берти былай дейді: "Оның күн сайын үйге келіп, Орло Портермен бірге, қайнау нүктесіне дейін қызып, оның әрбір қозғалысын бақылап отыруы менің жас қанымды тоңдырды және екі көзімді жұлдыздар сияқты шарларынан бастады, Дживстің айтқандарын естігендей". Берти оған Орлоның ауылда екенін айтады және оның реакциясын былайша сипаттайды: "Мен оның беті полиция қызметкерлерін соққаннан кейін қатайғанын айттым, бірақ қазір ол барлық жұмсақ болды. Оның екі көзі шаршап шықпаса да, олар гольф доптарының көлеміндей кеңейіп, оның картасында жұмсақ күлкі пайда болды". Романның соңында Дживс Бертиді байлап, аузын жауып тапқанда, оны босатып, оған кофе ұсынады. Берти: "Бұл керемет идея. Және оны күшті жасаңыз", - дедім, Планктың темекі қапшығының дәмін кетіруді үміттене отырып. "Сіз келгенде, сізге секіріп тұратын, егер сіз мазасыз шұңқырда отырғандай болатын аңызды айтамын" (19-тарау). Вудхаус жиі Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс детективіне сілтеме жасайды, Холмсқа қатысты сілтемелер Вудхаустың 1902 жылдан бастап "Аталар мырзалар емес" романына дейінгі соңғы романында кездеседі. Дживс Холмсқа жақын параллель, өйткені ол мәселені шешуші, ал Берти Ватсонға ұқсайды, олардың оқиғаларын баяндайтын тамашашы болып табылады. Алайда, олардың екі әлеуметтік теңдікке ие болу орнына, Вудхаус Бертиді қожайыны және Дживисті қызметші етіп, одан кейін Дживистің шынымен де жауапты екенін анықтайды. Дживс пен Берти Холмс пен Уотсонның тілін бірнеше рет еліктейді (бірақ кейде Берти өзінің жоспарын сәтсіздікке ұшыратудан бұрын өзін Холмспен салыстыруға тырысады). Берти мен Дживстің арасындағы ең ұзақ Холмс-Уотсон стиліндегі әңгіме "Аталар мырзалар емес" романының 5-тарауында орын алады, онда Дживс Кук неге Бертиді мысығын ұрлауда айыптап отырғанын біледі, тіпті ол сахнада болмаған және Кукпен ешқашан кездеспеген болса да:

So far, I said to myself, as I put back the receiver, so g. I would have preferred, of course, to be going to the aged relative's home, where Anatole her superb chef dished up his mouth waterers, but we Woosters can rough it, and life in a country cottage with the aged r just around the corner would be a very different thing from a country c without her coming through with conversation calculated to instruct, elevate, and amuse. Throughout the stories, Bertie learns literary quotations from Jeeves and renders them with informal language. One of the quotations Bertie learns from Jeeves is "all his men looked at each other with a wild surmise, silent upon a peak in Darien" (from "On First Looking into Chapman's Homer"), which Jeeves first mentions in the first chapter of Thank You, Jeeves. Bertie references this quotation many times, as in chapter 19 of Aunts Aren't Gentlemen, when he sees the stolen cat wandering in while Cook and Plank are on the premises: "I looked at it with a wild surmise, as silent as those bimbos upon the peak in Darien". Similarly, Bertie often references the "fretful porpentine" passage from Shakespeare's Hamlet, which includes the following lines: "I could a tale unfold whose lightest word would harrow up thy soul, freeze thy young blood, make thy two eyes, like stars, start from their spheres, thy knotted and combined locks to part, and each particular hair to stand on end, like quills upon the fretful porpentine". In chapter 7, when Bertie is asked by Vanessa to hold Orlo's letters for her to pick up, Bertie states: "The idea of her calling at the cottage daily, with Orlo Porter, already heated to boiling point, watching its every move, froze my young blood and made my two eyes, like stars, start from their spheres, as I have heard Jeeves put it". Bertie then tells her Orlo is in the village, and describes her reaction: "I have said that her face had hardened as the result of going about the place socking policemen, but now it had gone all soft. And while her two eyes didn't actually start from their spheres, they widened to about the size of regulation golf balls, and a tender smile lit up her map". Near the end of the novel, when Jeeves finds Bertie tied and gagged, he frees him and offers him coffee. Bertie responds: "'A great idea. And make it strong,' I said, hoping that it would take the taste of Plank's tobacco pouch away. 'And when you return, I shall a tale unfold which will make you jump as if you'd sat on a fretful porpentine" (chapter 19). Wodehouse frequently alludes to Arthur Conan Doyle's fictional detective Sherlock Holmes, with references to Holmes being present in Wodehouse's writing from 1902 up through Aunts Aren't Gentlemen, his last completed novel. Jeeves is a close parallel to Holmes, since he is the problem solver, while Bertie resembles Watson, being the admiring onlooker who chronicles their adventures. However, instead of having them be two social equals sharing a flat, Wodehouse gains additional humour by making Bertie the master and Jeeves the servant—then making it clear that Jeeves is really the one in charge. Jeeves and Bertie mimic the language of Holmes and Watson multiple times (though occasionally Bertie presumes to compare himself to Holmes before his plan inevitably fails). The most extended Holmes Watson style conversation between Bertie and Jeeves occurs in Aunts Aren't Gentlemen, chapter 5, when Jeeves knows why Cook has accused Bertie of stealing his cat, even though he was not on the scene and has never met Cook:

"Менің ойымша, мен түсіндіре аламын, мырза. "Бұл керемет болды. Мен доктор Уотсон сияқты сезімді Шерлок Холмс туралы сөйлегенді естіп, жүз қырық жеті түрін темекі күлі және петрушка майға қанша уақытқа тұратыны туралы естігенімдей болдым. "Бұл таңқаларлық, Дживс", - дедім мен. "Профессор Мориарти сізбен бір минут та бірге тұра алмас еді. Сіз шынымен де, бұл тұжырымдаманы ойлап тапқансыз ба?" "Иә, мырза." "Сен бәрін білесің бе?" "Иә, мырза." "Қайран!" "Ең негізгі, мырза. Мен Goose және Grasshopper habitués ақпарат көзін тез таба алдым". Роман барысында Берти ұрланған мысықты қайтарады, бірақ содан кейін мысық қайтадан оның үйіне келгенін және бұл қалай болғанын білмейді. Вудхаус зерттеушісі Эллиот Милштейн Дживстің жауапты болуы мүмкін екенін болжады, оның пікірінше "Дживс Бертиді Мейден Эггесфордтан кетіп Нью-Йоркқа баруын қалайды, олар соңында солай істейді. Жас қожайынды жылжытудың қандай жақсы жолы бар, егер оны ыстық мысықтармен безендірсе? Сонымен қатар, біз оның тағысы туралы ештеңе білмейміз. Ол шынымен де мысықтың иесі болмаған болуы мүмкін бе, бірақ Дживс оның иелігін жариялауын сұрады, бәрін түзеу үшін?" Милштейн сондай-ақ, мұндай болжамдар мүмкін болғандықтан, Берти Дживстің соңғы романдардағыдай амалдары туралы көп білмейтіні, Вудхаус осы романнан оқырманды барлық фактілерді білу үшін көп жұмыс істеуге мәжбүр ететінін айтты.

Өмірбаян

Өз жазбаларына сәйкес, Вудхаус "Живіс" (1960) романында "біреудің жарыс жолындағы мысықпен B-ге қонғандағы жағдайын" қарастырған. Ақырында бұл идея сол романға енбеген, бірақ "Тәтелер джентльмен емес" романының маңызды бөлігіне айналды. Вудхаустың жазбалары, ол бастапқыда романның негізгі оқиғасын және диалогтарын жазып, содан кейін оған әзіл-қалжыңдар мен цитаталарды қосып үстемелегенін көрсетеді. Осы романға кірген Бриско отбасы мен Мейден Эггсфорд қаласы бұрын "Дрондар клубы" жинағындағы "Қызыл отта сынақтан өткен" (1935) әңгімесінде кездескен. "Тәтелер джентльмен емес" романындағы полковник Брисконың қызы және пастордың немересі Анжелика Бриско, алғашқыда "Қызыл отта сынақтан өткен" әңгімесінде пастордың қызы болған.

Қабылдау

Сьюзан Хилл, The Times (17 қазан 1974): "Шебер енді өзін бірқалыпты етуде – бір бетке бір күлкі, бір жолға емес. Мен наразылық шерулері мен азаматтық мойынсұнбаушылық туралы барлық әңгімені ұнатпаймын. Осы сынды тоқтату жеткілікті, өйткені басқа кім «Ол бір слонның лайлы топастан аяғын шығарып алғандай дыбыс шығарды» деп жаза алады? Мен бұл сұрақты бір досыма қойдым. (Біздің ешкіміміз емес.) «Кез келген адам жаза алады», - деді ол. «Тфу!» дедім мен. Мен оны қатты ренжіту үшін айттым". Уильям Коул, The Saturday Review (5 сәуір 1975): "Мысық ұрлаушылар" алдыңғы екеуінен де жақсы. Бұл Дживс пен Берти туралы әңгіме... жоқ, ұйқыны ұрлап алатын адамдар емес – мысықты ұрлаған адамдар, мысықтың жақын досы, керемет жарыс аттысын ренжітуді көздегендер. Бәрі кереметтей қиын, егер сіз бұрын Вудхаузды оқымаған болсаңыз, осыдан бастауға болады". Роберт М. Строзиер, The New York Times Book Review (22 сәуір 1975): ""Мысық ұрлаушылар" Вудхауз труппасының сүйіктілерін ұсынады, яғни Дживс батлер («Сіз іздеп жүрген сөз «pusillanimous» болатын сияқты, мырза?»), және Берти Вустер («Мүмкін. Ол «пу» деп басталатынын білемін.»). Құрамында ұрлық, жараланған жүрек, тәте, «Сізге, қарт туысқаныңызға, шын жүректен сәлем» және көптеген байланыстар бар. Адамдар жолдасқанда бір-бірін «кішкентай, ұялшақ, қорқақ жануар» және «қарт кісі, көмектесіңіз» деп атайды, бірақ әрқашан болғандай, бәрі өз орнына келіп, ешкімге зиян келтірмейді". Макс Хейстингс, The Sunday Times (21 желтоқсан 2008): "Тәтелер джентльмен емес" Берти Вустердің туындыларының соңғысы болды. Бұл кітаптың (алғаш 1974 жылы жарық көрді) ең жақсыларының қатарында емес екенін мойындауымыз керек, бірақ оның авторы күлкілі болмауға қабілетсіз болды. Дәрігер Бертиге, ол денсаулығына қанағаттанбаса, жағдай дұрыс болса, оның тәтесіне баруға қарсы емес екенін айтқанда, стетоскопымен мұрнын қысқалайды. «Ол Вустерширде қай жерде тұрады?» «Маркет Снодсбери» деген қаланың жанында. «Онда ауа таза ма?» «Адамдар тыныс алу үшін арнайы пойызбен барады». Автордың пинг-понг диалогтарына баса назар аударуы – сахна үшін жазушы ретіндегі ұзақ тәжірибесін көрсетеді. Оның туындылары теледидарға оңай аударылады, өйткені кейіпкерлер, сюжеттер мен сөздер керемет ситкомдардың кейіпкерлері". Сундип Ханна, Mint (31 желтоқсан 2015): "Биыл мен 40 жыл бұрын, жас кезімде өмірімді алғаш рет жарыққа шығарған Пелхэм Гренвилл Вудхауздың «Тәтелер джентльмен емес» атты ескі сүйікті туындысын қайта оқыдым. Осы жылдар ішінде мен осы кішкентай шедеврдің бір бөлігін оқыдым, бірақ биыл оның барлық 167 бетін қайтадан оқып, Вудхауз кітаптарының әлеміндегі өмірге деген құштарлыққа таң қалдым".

Susan Hill, The Times (17 October 1974): "The master is now spreading himself a bit thin—a laugh a page, rather than a line. And I don't care for all this up dating—references to protest marches and civil disobedience. Enough of this carping, for who else could possibly write, 'She uttered a sound rather like an elephant taking its foot out of a mud hole in a Burmese teak forest'? I asked that question of a friend. (Not one of us.) 'Anyone else could', he replied. 'Tcha!' I said. And I meant it to sting". William Cole, The Saturday Review (5 April 1975): "The Cat Nappers is even better than the two that preceded it. A Jeeves and Bertie story about—no, not people who take snatches of sleep—people who steal a cat, with the idea of upsetting the cat's pal, a great racehorse. The whole thing is gloriously ridiculous, and if you've never read a Wodehouse, this would be a good place to start". Robert M. Strozier, The New York Times Book Review (22 April 1975): ""The Cat nappers" features those favorites of the Wodehouse stock company, Jeeves the butler ('Would pusillanimous be the word for which you are groping, sir?') and Bertie Wooster ('Quite possibly. I know it begins with pu.') The ingredients are quite familiar: a theft, a sundered heart, an aunt, 'a hearty good morning to you, aged relative,' and numerous concatenations. People cross paths and call each other things like 'wee sleekit timorous cowering beastie' and 'elderly little gawd‐help us,' but, as always, everything rights itself in the end, with no real harm done to anyone". Max Hastings, The Sunday Times (21 December 2008): "Aunts Aren't Gentlemen was the last of the Bertie Wooster canon. We cannot pretend that this book (first published in 1974) is among the best, but its author was incapable of not being funny. A doctor scratching his nose with his stethoscope tells Bertie, who feels under the weather, that he sees no objection to his visiting his aunt, so long as the conditions are right. "'Whereabout in Worcestershire does she live?' 'Near a town called Market Snodsbury.' 'Is the air pure there?' 'Excursion trains are run for people to breathe it.'" The author's emphasis on ping pong dialogue reflects long experience as a writer for the stage. His work translates effortlessly to television, because characters, plots and lines are those of great sitcom". Sundeep Khanna, Mint (31 December 2015): "This year I revisited an old favourite, Pelham Grenville Wodehouse’s "Aunts Aren’t Gentlemen" that first lit up my life nearly 40 years ago when I was a callow youth. Over the years I have read bits of this little masterpiece but this year I read all 167 pages of it again and marveled at the sheer joie de vivre of the world of Wodehouse’s books".

Бейімделулер

"Aunts Aren't Gentlemen" романы BBC Radio 4 арнасының "Book at Bedtime" сериясы үшін радиоға бейімделді, алғаш рет 2013 жылдың 16 желтоқсанынан 20 желтоқсанына дейін бес он бес минуттық бөлімдерден тұратын эфирде жарияланды. Хикаяны Ричард Гамильтон қысқартып, дауыстарын Блейк Ритсон сомдады.