Кіріспе

Хинду дәстүрі, Хинду ритуалдары, оның ішінде Веда ритуалдары – индуизмдегі рәсімдік рәсімдер, Ведалар және басқа да индуистік мәтіндерге негізделген самскаралардың (өмірлік кезеңдер) бірі. Адамның қайтысынан кейін оның мокшаға жетуі және Сваргаға (жұмаққа) көтерілуі үшін орындалады. Бұл рәсімдердің кейбіреулері Хинду қоғамының әртүрлі топтарында өзгеріске ұшырайды.

Шмашана кремация немесе жерлеу орны

Кремрациялық жер Шмашана деп аталады (санскрит тілінде), және дәстүрлі түрде өзен жағасында немесе өзен жанында орналасқан. Күші жеткендер Ашокаштами және Рамесварам күнінде қасиетті Қаши (Варанаси), Харидуар, Праяградж (Аллахабад), Шрирангам, Брахмапутра сияқты арнайы қасиетті орындарға барып, күлін суға батырып, осы рәсімді аяқтауға тырысады. Кейбір кремациялар гаттарда өткізіледі.

Өрт сөндіруге қарсы шаралар

Антиэсти рәсімдік тартулары индуизм қоғамының барлық деңгейінде әртүрлі. Веда діндерінде адамның өлімінен кейін оның жанының тыныштығы үшін және жұмаққа көтерілуі үшін орындалатын белгілі бір рәсімдердің арасында мыналар бар. Қайтыс болғаннан кейін соңғы рәсімдер әдетте бір күн ішінде аяқталады. Әр түрлі секталарда практикалар әртүрлі болғанымен, әдетте, оның денесі жуылады, сандал ағашы пастасы мен сары түсті зәйтүн қолданылады, еркектер үшін дхотиге, ал әйелдер үшін сариге оралады. Үлкен бармақтар бір-біріне жіппен байланады және маңдайға тилака (қызыл, сары немесе ақ белгі) қойылады. Өлген адамды бамбуктан жасалған төсекке салып, шмашанаға апарып жатады. Туыстары мен достары өлген ересек адамның денесін өзен немесе су жағасындағы кремация алаңына алып барып, аяқтары солтүстікке қаратылып, отқа жағады. Ең үлкен ұлы немесе еркек аза тұрушы немесе дін қызметкері – бас крематор немесе бас аза тұрушы деп аталады – алдымен өзі жуынып, шашын қырып, тек бір тал шашын – шикханы қалдырады, содан кейін кремация рәсімін бастайды. Ол денемен бірге құрғақ ағаштан жасалған отқа айналып, мақтау айтады немесе гимн оқиды, кеудесіне, қолына және аяғына сусамы немесе пінд деп аталатын күріш салады. Ол денеге және отқа май (айқын май) шашыратып, содан кейін Яма (өлілердің құдайы), Кала (уақыт, кремация құдайы) және өлгенді білдіретін үш сызық салады. Кремацияға қатысып, өлі денеге немесе кремация түтініне ұшырағандардың барлығы кремациядан кейін мүмкіндігінше тезірек душқа түседі, өйткені кремация рәсімі таза емес және ластайтын болып саналады. Кремациядан қалған суық күл кейіннен ең жақын өзенге немесе теңізге құйылады.

Индуизмдегі жерлеу

Денелерді өртеу әдісінен басқа, индуизмнің бірнеше секталары өлгендерді жерлеу дәстүрін ұстанады. Кейбір секталарда маңызды садхулар (саяхатшы-дінтақылар) жерленеді. Дайындық рәсімдері, мысалы, денені жуу, марқұмның маңдайына вибути немесе чандхам жағу сияқты, кремацияға ұқсас, бірақ кремациялаудың орнына, марқұм жерленеді. Дене ұйықтап жатқан күйде немесе кейбір шива және тайпалық дәстүрлерде аяқтары бүктелген және қолдары тізесіне тіреліп, медитациялық позаны елестететін падмасана отырысында жатады. Жерлеу орны қаладан немесе ауылдан тыс орналасқан, шамашана деп аталатын қоғамдық жерлеу алаңында дайындалады. Кейбір дәулетті адамдар өлгендерін өз жерлерінде жерлейді. Ұйықтап жатқан күйдегі жерлеу орнының ені үш фут, ұзындығы алты фут, ал отыратын күйдегі жерлеу орны үш футқа үш фут болады. Әртүрлі секталардағы қағида бойынша, әулиелер жеке жерде отырып жерленеді, кейіннен ғибадат ететін орынға айналатын самадхи салынады. Мысалы, Аяважи сектасының жақтастары мәйітті табутсыз, географиялық солтүстікке қаратып, падмасана позасында жерлейді және оны құммен немесе намаммен (қасиетті топырақ) жабады, бұл Dharma Yukam ашылуы үшін жасалған қатаңдық актісі болып табылады.

Ниравапанджали күлдің батылуы

Ниравапанджали – индуизмдегі қасиетті рәсім, онда кремация рәсімінен кейін, күлді ең жақын туыстары қасиетті суға салтанатты түрде батырып, жанның көкке көтерілуіне мүмкіндік жасайды. Индуизмде патша Бхагиратха Ганг өзенін жер бетіне әкелу үшін тапасья жасаған, осылайша алпыс мың қаза тапқан ата-бабаларының күлін оның қасиетті суларына батыруға болатын болған.

Тарпана - көкке кіру үшін құдайларға арналған қасиетті құрбандық

Тарпана – қасиетті рәсім, онда ең жақын туыстар қасиетті құрбандықтарды құдайларға шалады, соның арқасында қайтыс болған жан Сваргаға кіре алады. Инду мифологиясында Парашурама әкесі Жамадагни үшін оның қанымен тарпана шалған. Тарпана көбінесе қасиетті өзендердегі гаттар сияқты қасиетті орындарда орындалады.

Расам Пагри қайтыс болғаннан кейін 4-ші күні оның орнын басушысын тағайындау

Пунджаб және Раджастханда кең таралған Расам Пагри отбасының ең үлкен еркек мүшесі қайтыс болған кезде оның мұрагерін анықтау үшін өткізіледі. Осы рәсімде отбасының ең үлкен жасындағы еркек мүшесі, кеңейтілген отбасының немесе рудың алдында басына түрбан (пагри) байлайды. Рәсімді әдетте ең үлкен еркек мүшенің әйелінің әкесі өткізеді. Рәсім көбінесе жерлеу рәсімдерінен кейінгі төртінші күні (Антима Самскара, сондай-ақ Утала деп те аталады) немесе он үшінші күні, Техравинде өтеді. Түрбан отбасының мәртебесін білдіреді, ал рәсім отбасының қорғау және әл-ауқат жауапкершілігінің қайтыс болғаннан ең үлкен жастағы еркек мүшеге ауысуын көрсетеді. Бұл индуизмде қайтыс болған адамның 13-ші күніне арналған рәсім. Бұл рәсімнің мақсаты – қайтыс болған жаның ата-бабаларымен және құдайлармен бірге болуын қамтамасыз ету. Сенім бойынша, рәсімге дейін қайтыс болған жан прета (жаман рух) болып саналады, ал рәсім орындалғаннан кейін ол питрге айналып, ата-бабалар қатарына қосылады.

Питрс ата-бабалары

Питрлер (ата-бабалар) – индуизмде қайтыс болған ата-бабалардың рухтары, олар көбінесе жыл сайын еске алынып, қадірленеді.

Жатера, Дхок немесе Самадхи - ата-бабалар ғибадатханалары

Жатера немесе Дхок, джиешта (үлкен, аға) және дахак (қасиетті от) сөздерінен туындаған, ата-бабаларды құрметтеуге арналған самадхи (қабірлер, зираттар).

Шрадха - өлген ата-бабаларға жыл сайынғы құрмет көрсету

Шрадха рәсімі – бұл өз питрлеріне, әсіресе қайтыс болған ата-аналарына құрмет көрсету, ата-аналары мен бабаларына шын жүректен алғыс айту және олардың қалыптасуына көмектескені үшін ризашылық білдіру, сондай-ақ олардың тыныштығы үшін дұға ету үшін жасалады. Бұл әке мен ананы жеке-жеке, олардың титхи – индуистік күнтізбе бойынша қайтыс болған күндері еске алу күні ретінде өткізіледі. Сонымен қатар, бұл рәсім аталық және аналық тарапынан шыққан барлық питр қауымы үшін, күздегі Шард Наваратриге дейін, Pitru Paksha немесе Shraddha paksha (Ата-бабалардың онкүндігі) кезінде бірлесіп орындалады.

Питру пакса - жыл сайынғы ата-бабаларға арналған қасиетті екі апталық мереке

Питру пакша – индустар күнтізбесіндегі 16 күндік ай фазасы, осы кезеңде индустар өз ата-бабаларына, әсіресе тағам арнау арқылы құрмет көрсетеді.