Кіріспе
П. Г. Вудхаус «Псмит, журналист» – П. Г. Вудхаусдың 1915 жылғы романы, алғаш рет Ұлыбританияда 1909 жылдың қазаны мен 1910 жылдың ақпаны аралығында «The Captain» журналында бөлім-бөлім жарияланған, ал 1915 жылдың 29 қыркүйегінде Ұлыбританияда «Adam & Charles Black» (Лондон) баспасынан, ал сол жылы «Macmillan» (Нью-Йорк) баспасы импортталған парақтардан кітап түрінде жарық көрген. Бұл оқиға 1912 жылдың 14 ақпанында Нью-Йоркте «W. J. Watt and Co.» баспасынан шыққан «Принц бен Бетти» романының АҚШ нұсқасына да енгізілген. Бұл «Принц бен Бетти» және «Псмит, журналист» журналдарындағы нұсқаларды біріктіреді және Ұлыбританияда «Принц бен Бетти» деп жарияланған кітаптан мүлдем өзгеше. Дуд Доусонды әкелу үшін, Псмит пен Виндзор шатырдағы люк арқылы жөндеуге, ал үйді жалға алушылар бандиттік соғыс шабуылдаушыларды қашықтыққа тартқанша, сол жерде ұстап тұруға мәжбүр болады. Олар көкжиекті күзетіп тұрған адамды қалдырады, бірақ Псмит баспалдақ тауып, онымен келесі ғимаратқа өтіп, қашып кетеді. Виндзор жалға алушыдан Стюарт Уорингтің – қалалық кенеске кандидат және бұрынғы құрылыс комиссарының атын білуді талап етеді. Уорингтің қатысы туралы қолтаңбаланған дәлелді ұстаздар ұрлап кетуге тырысқанда, Псмит оны газетке қайта жібереді. Келесі күні Брэди өз қызметін тастап, жекпе-жекке дайындық бастауға мәжбүр болады, ал Псмит Виндзордың құмар ойындар залына рейд кезінде оны тұтқындауға тырысқан полицейді ұрып-соққандықтан тұтқындалғанын естейді. Псмит осыған ұқсас оқиғаны айтады, олардың топтың полицияны газетті іздеген кезде оларды жолдан алып тастау үшін пайдаланғанын түсінеді. Брэди дайындыққа кеткенде және Виндзор бір ай түрмеде отырғанда, Псмит Бат Джарвистен көмек сұрауға уақыт келді деп шешеді. Ол Майкты, матчтан оралғаннан кейін, мысықтарды жақсы көретін адаммен кездесуге алып барады. Майк ағылшын мысық сарапшысы болып көрінгенде, олар Джарвистің ықыласын жеңіп алады, ал ол және оның көмекшісі Лонг Отто келесі күні кеңседе күзет жүргізеді. Репето және тағы екі «Үш нүктелі» кіргізуші кіріп келеді, бірақ Джарвистің «Cosy Moments»-ке тиіспеуі туралы ескертуімен қуылды. Кейінірек, Фрэнсис Паркер қайтадан пайда болады және Псмитті Джарвисті жіберуге көндіреді, олар сөйлесе алады; Виндзордан Псмитке оған көмектесуді сұрайтын хабарлама келеді, ал Псмит таксиге отырады, бірақ Паркер оны қарумен ұстап алады. Олар елден шығады, бірақ дөңгелек тесіліп қалады; оны жөндеп жатқанда, Кид Брэди жүгіріп келеді және Паркердің назарын Псмит оны жеңіп, қашып кету үшін жеткілікті уақыт алаңдатады. Келесі күні Паркер Псмитті Уорингпен кездесуге шақырады, бірақ Псмит бас тартады, ол оның өзіне келуін талап етеді. Сонымен қатар, ол редактор Уилберфлосснан келесі күні қайтып келетінін айтқан жеделхат алады. Уилберфлосс бұрынғы жарнамашылармен бірге келіп, газеттегі өзгерістерге ашуланады; ол газеттің иесімен байланыс орнатумен қорқытады, бірақ Псмит газетті бір ай бұрын сатып алғанын, енді оның өзіне тиесілі екенін айтады. Уоринг пайда болады және Псмитке қауіп төндіреді, бірақ оған пәтерлерді жақсарту үшін 5000 доллар, сонымен қатар шатырын ауыстыру үшін үш доллар беруге мәжбүр болады; Псмит Уилберфлосс пен «Cosy Moments» қызметкерлерін лауазымдарына қайтарады, ал Билли Виндзорға газеттегі бұрынғы жұмысына жақсы жалақы ұсынылады. Бірнеше айдан кейін, жаңбырлы Кембриджге оралғанда, Псмит Уоринг сайлауда жеңілгенін, Кид Брэди титул үшін күресте жеңіске жеткенін және мистер Уилберфлосс газеттің бұрынғы жазылушыларын қайтадан иеленгенін естейді.
Psmith, Journalist is a novel by P. G. Wodehouse, first released in the United Kingdom as a serial in The Captain magazine between October 1909 and February 1910, and published in book form in the UK on 29 September 1915, by Adam & Charles Black, London, and, from imported sheets, by Macmillan, New York, later that year. The story was also incorporated into the US version of The Prince and Betty, published by W. J. Watt and Co., New York, on 14 February 1912. This combined the magazine versions of The Prince and Betty and Psmith, Journalist, and is a very different book from that published as The Prince and Betty in the UK. to fetch Dude Dawson, Psmith and Windsor repair through a hatch to the roof with the rent collector, holding out there until gang warfare draws their attackers away. They leave a man guarding the skylight, but Psmith finds a ladder, and they cross it to the next building and escape. Windsor got the rent collector to divulge a name, that of Stewart Waring, a candidate for city Alderman and former Commissioner of Buildings. After a pick pocket nearly makes off with their signed proof of Waring's involvement, Psmith posts it back to the paper. Next day at the office, Brady is forced to leave their service to begin training for a fight, and Psmith hears that Windsor has been arrested for hitting a policeman, who was trying to arrest him as part of a raid on a gambling den. Psmith relates a similar experience, and they realise the gang has used the police to get them out of the way while they search for the paper. With Brady away training and Windsor in prison for a month, Psmith decides it is time to call in a favour from Bat Jarvis. He takes Mike, returned from his match, to visit the cat lover. Pretending Mike is an English cat expert, they win Jarvis round, and he and his henchman Long Otto stand guard on the office the following day. Repetto and two other Three Pointers burst in, and are chased off with a warning from Jarvis to leave Cosy Moments alone. Later, Francis Parker appears again, and persuades Psmith to send Jarvis away so they can talk; a message arrives from Windsor asking Psmith to come help him, and Psmith jumps into a taxi, only to find himself kidnapped at gunpoint by Parker. They drive out into the country, but get a flat tyre; while it is being fixed, Kid Brady comes along, out jogging, and distracts Parker long enough for Psmith to overpower him and escape. Next day, Parker invites Psmith to a meeting with Waring, but Psmith refuses, insisting the great man come to him. He also receives a telegram from Wilberfloss the editor, saying he will return the following day. Wilberfloss arrives with the old contributors, enraged at the changes in the paper; he threatens to contact the owner, but Psmith reveals that he himself owns the paper, having bought it a month previously. Waring appears, and threatens Psmith, but is forced to give him $5,000 to improve the tenements, plus three to replace his hat; Psmith restores Wilberfloss and the staff of Cosy Moments to their positions, Billy Windsor having been offered his previous job at the paper back at a fine salary. Some months later, back in rainy Cambridge, Psmith hears that Waring lost his election, and that Kid Brady has won his chance at a title fight, while Mr Wilberfloss has regained the paper's old subscribers.
Қайта өңдеулер
1912 жылы ақпанда АҚШ-та басылған "Принц бен Бетти" кітабы, бір ай бұрын "Айнсли" журналында жарияланған нұсқаның сюжетімен, сондай-ақ сол кезде тек "Капитан" журналында ғана жарық көрген "Псмит, журналист" сюжетімен біріктірілген. Кітаптың алғашқы он бір тарауы журналдағы нұсқаның оқиғасын баяндайды, онда Джон Мод пен Бетти Сильвер Мервода танысып, араздасады. Он екінші тараудан бастап оқиға "Псмит, журналист" романымен үндеседі, бірақ кейбір өзгерістер бар. Псмит Гарвард университетін бітірген Руперт Смит болады (Псмиттің есімі "Майк пен Псмит қалада" романында Руперт деп берілген, ал "Псмит, журналист" кітабында есім аталмайды және кейінгі шығармаларында Рональд деп өзгертіледі), бірақ ол Псмитке тән моноклді, сөйлеу стилін және баршаны "Дос" деп атау әдетін сақтайды. Смит бұл жерде "Бейбіт сәттер" деп аталған журналдың редакторы, оны мистер Реншоу редакциялайды, ал иесі – мистер Бенджамин Скобелл. Джон Мод Смиттің ескі досы, ал газет Беттіні хатшылыққа қабылдайды, олардың арасындағы махаббат-нафрат қарым-қатынасы оқиғаның басынан бері жалғасады. Боксшы Кид Брэйдидің Смитпен байланысы, Беттимен дос болған бандит Бат Джарвис және Беттинің ұсынысымен Смит көтеріс жасаған үй-жай мәселесі, Джон Мод пен Беттидің махаббатымен өріледі. Екі кітап біріктіріліп, қайта жазылып, 1931 жылы "The Illustrated Love Magazine" журналында "Жалдамалы ханзада" деген атпен серия болып жарияланды. 2003 жылы "Галахад Букс" баспасы оны кітап түрінде қайта басып шығарды.
Жариялану тарихы
"Капитан" журналында бұл әңгімені Т. М. Р. Уитвелл суреттеген. Романның алғашқы британдық басылымында Уитвеллдің он екі толық беттік суреті болды. "Елементар, менің қымбат Уотсон" фразасының басылымдағы ең ерте пайдалануларының бірі "Psmith, Journalist" романында кездеседі. Кітапта нақты қолданылған фраза – "Елементар, менің қымбат Уотсон, элементар". Ол 1910 жылғы қаңтарда жарық көрген сериалдың төртінші бөлімінде пайда болды. Осыған ұқсас фраза, "Елементар, менің қымбат жолдасым, толығымен элементар", "Psmith in the City" романында қолданылған.