Кіріспе

2004 жылы Атлантика мұхитындағы 1-санатты «Гастон» дауылы 2004 жылғы 29 тамызда Оңтүстік Каролина штатында құрлыққа шықты. Содан кейін ол Солтүстік Каролина және Вирджиния штаттарынан өтіп, солтүстік-шығысқа қарай теңізге шығып, күші жойылды. Бұл дауыл тоғыз адамның өмірін қиды, олардың сегізі тікелей дауылдың салдарынан қаза тапты, ал келтірілген зиян 130 миллион долларға (2004 жылғы АҚШ доллары) бағаланды. «Гастон» дауылы Вирджиния штатындағы Ричмонд қаласын су басты. Алғашқыда тропикалық дауыл деп белгіленгенімен, дауылдан кейінгі талдаулар оның максималды жел жылдамдығы сағатына 75 миль (сағатына 120 километр) болғанын көрсеткеннен кейін «Гастон» дауылы ретінде қайта жіктелді.

Метеорологиялық тарих

2004 жылдың 22 тамызында, кейіннен «Гермин» тропикалық дауылына айналған суық фронт Каролина жағалауынан шығып, 24 тамызда тоқтағанға дейін оңтүстікке қарай жылжыды. 25 тамыздағы жер бетіндегі бақылаулар төмендеп бара жатқан фронталдық шекара бойында кең аумақты төмен қысым аймағының қалыптасқанын көрсетті. Конвекция эпизодтық және дезорганизацияланған күйде болды, бірақ 26 тамызда найзағай белсенділігі күшейе бастады және жүйе жолақты құрылымды дамытты. 27 тамызда сағат 12:00 UTC-де төмен қысымдық аймақ ұйымдастырылды және Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласынан шамамен 130 миль (209 км) шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан кезде «Тропикалық депрессия жеті» деп белгіленді. Бастапқыда басқарушы ағымдар әлсіз болғандықтан, депрессия қозғалыста тұрақты болды, бірақ болжамдар жүйеден солтүстік-шығысқа қарай бір қырқаның батысқа қарай біртіндеп итеруін болжады. Циклон жылы мұхит суларының үстінде орналасқан және жақсы антициклондық айналымға ие болды, бұл болжамдық модельдердің кем дегенде орташа күшеюін болжауына себеп болды. Кейін сол күні, ол біртіндеп оңтүстік-батысқа қарай жылжыды және конвективтік жолақтың күшеюі жалғасты. 28 тамызда сағат 11:00 UTC-де депрессия «Гастон» тропикалық дауылына дейін жаңартылды. Алайда, маусымнан кейінгі талдау көрсеткендей, Гастон 28 тамызда сағат 18:00 UTC-де қысқа мерзімге 1 санатты дауылға жеткен. 30 тамызда сағат 00:00 UTC-де дауыл Оңтүстік Каролина штатының солтүстік-шығысындағы тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. Солтүстік-шығысқа қарай жылдамдық алғанда, ол Чесапик шығанағының ашық суларына шықты және 30 тамызда тропикалық дауыл мәртебесін қайта алды. Бастапқыда жүйе жақсы радарлық сигналды сақтады, бірақ спутниктік суреттер жақын арада конвекцияның қарқындылығы мен ауданы шектеулі болғанын көрсетті. Сонымен қатар, орталықтан оңтүстік-шығысқа қарай фронт тәрізді жолақ пайда болған сияқты, бұл әлсіреудің белгісін көрсетті. 31 тамызда сағат 06:00 UTC-де Гастон Делмарва түбегінен Атлант мұхитының суларына өтті. Алға жылдамдығы шамамен артты, 1 қыркүйекте дауыл тропикалық сипаттамаларын жоғалтып, Нова Шотландияның оңтүстігінде экстратропикалық циклонға айналды. Содан кейін, 29 тамызда сағат 00:00 UTC-де тропикалық дауыл туралы ескерту дауыл туралы ескертуге өзгертілді. 03:00 UTC-де Солтүстік Каролина штатының Литтл Ривер-Инлеттің солтүстігінен Сурф-Ситиге дейін берілген тропикалық дауыл туралы ескерту тропикалық дауыл туралы ескертуге жаңартылды. Флорида штатының Фернадина Бичінә дейін Саванна өзенінің оңтүстігіндегі жағалау Грузиясына берілген тропикалық дауыл туралы ескерту күшінде қалды. 15:00 UTC-де барлық дауыл туралы ескертулер мен ескертулер тоқтатылды және 30 тамызда сағат 00:00 UTC-де барлық кеңестер тоқтатылды. Барриер аралында міндетті эвакуация бұйрығы берілмеді, бірақ ерікті эвакуацияға кеңес берілді. Осы және басқа да жағалау округтерінде 6 баспанада 100-200 адам қорғаныс іздегеніне естілді. 30 тамызда орталық Вирджинияның кейбір аймандарына су тасқыны туралы ескертулер берілді, ал оңтүстік-шығыс Вирджиния мен Солтүстік Каролинаның кейбір аймандарына торнадо туралы ескертулер берілді. Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласында су тасқынынан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін шамамен 30 Ұлттық гвардия сарбазы жұмылдырылды.

Оңтүстік Каролина

29 тамызда Гастон Бульс-Бей маңында жағаға шықты, соққан желдің ең жоғары жылдамдығы болды. Палм аралындағы дауылды іздеуші дауыл кезінде желдің күшті соғуын тіркеді. Жауын-шашын мөлшері -ден асатын -ға дейін ауыспалы болды.

Солтүстік Каролина

Гастон 30 тамызда Солтүстік Каролина штатына тропикалық депрессия ретінде кірді, Ред-Спрингс маңында 254 мм-ге дейін жаңбыр жаудырды. Бұл желдер 6500 абоненттің тоғын өшірді. Чатэм және Джонстон округтерінде көптеген ағаштар құлады. Бір ағаш құлап, пошта ғимаратына тиіп, шатыры мен артқы жағына зақым келтірді. Күшті жаңбырдың салдарынан су тасқыны болды. Ралиде Марш-Крик өзені арнасынан асып, бірнеше жүк көліктерін басып, 40-шы қалааралық тас жолының көптеген кіреберістерін жапты. Блю-Ридж тауларының шығыс беткейлеріндегі тынымсыз жаңбырлар Линвилл өзенінің деңгейінің Линвилл маңында тез өсуіне әкеп соқты, нәтижесінде көпiр суға батты. Тағы да көптеген кішкентай өзендер мен салалар арналарынан асып, таңғы сағаттарда кейбір адамдарды эвакуациялауға мәжбүр етті. Сельмада 95-ші тас жолда судың көтерілгені хабарланды. Сонымен қатар, дауылдан пайда болған торнадо Хоук округіндегі бірнеше үйлерге зақым келтірді. Дауыл Вирджиния штатында күшейді, солтүстік бағыттан солтүстік-шығыс бағытына бұрылып, Ричмонд аймағынан өтті, бұл осы аймақта ерекше жаңбыр жаууына себеп болды, эпицентрі Ричмондта болды. Штаттың орталық бөліктерінде жауын-шашынның көп болғаны туралы да көптеген хабарламалар түсті. 29 үй тұруға жарамсыз деп жарияланды. Ричмонд шайқас алаңында 30 см тұрған су 32 500 доллар (2004 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зақым келтірді. Су ағыны автомобильдерді сүйреп әкеліп, қаланың кейбір бөліктеріндегі ғимараттарға соқты. Сонымен қатар, Ричмондта 120-дан астам жол жабылды, ал басқа аудандарда тағы бірнешеуі жабылды. Жер асты суының ағынынан туындаған 9 метрлік су деңгейінен қабаттасу жабылды. Джеймс өзенінің бойында көліктерінде қалған адамдарды қауіпсіз жерге жеткізу үшін жылдам құтқару жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, кем дегенде 1000 адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Бұл көбінесе әлсіз торнадолар, Фудзита шкаласы бойынша F0 немесе F1 санатында болды. Торнадодан келген зақым көбінесе шағын болды және әдетте құлаған ағаштармен және жеңіл құрылымдық зақымдармен шектелді. Сонымен қатар, Ноттауэй округінде F0 торнадо шіркеудің металл жабынын жыртып тастады.

Атлантикалық Канада

30 тамызда дауыл материктік Жаңа Шотландияның жағалауынан жақын жерде жаңбырдың қалқанын құрды, бірақ Сэбл аралында төрт сағаттың ішінде жаңбыр жауды. Жеңіл жаңбыр жауғаны туралы хабарлардан басқа, аймақта ешқандай зақым болған жоқ және оның әсері шамалы болды. 31 тамызда губернатор Марк Уорнер төтенше жағдай режимін жариялады.

Тұтынушылардың алаңдаушылығы

Гастоннан кейін апат аймағынан шамамен 2000 автокөлік пен жүк көлігі сүйретілгені хабарланды. Осының салдарынан, суға батқан автокөліктер мен жүк көліктері, "су тасқынынан зардап шеккен көліктер" деп белгілі болды, қолданылған автокөліктер сату орындарында арзан бағамен сатылды. Алдау деректері туралы да жекелеген хабарлар түсті.

Экономикалық әсері

Ричмонд ауданындағы көптеген шағын кәсіпорындар Гастон әкелген су тасқынынан ауыр зардап шекті. Кейбіреулері қайта ашыла алса, ал басқалары ұзақ уақытқа немесе тіпті толығымен жабылды. Дауылдан кейін қалалық шенеуніктер тарихи Шокки Боттом аймағын (шамамен 15-ші және 18-ші көшелер аралығында, Шығыс Брод көшесінің оңтүстігінде) қоршап алды, соның арқасында ғимарат инспекторлары мен Қоғамдық пайдалылықтар департаменті және Dominion Virginia Power ұжымдары аймақтағы дүкендердің, мейрамханалардың, қоймалардың және пәтерлердің кіруге қауіпсіз екеніне, сондай-ақ газ ағып жатқан жоқ екеніне көз жеткізді. "Мүліктік сақтандырудың өзі зиянды толық жаба алмайды", - деді Мемлекеттік корпорация комиссиясының өкілі. "Дегенмен, Төмендегі көптеген кәсіпорындар су тасқынына қарсы сақтандыру полисін жасаған, себебі көптеген несие берушілер мұндай аймақтарда оны міндетті етіп талап етеді." Ол кейін: "Қайта құру процесінде басқа кәсіпорындар үміт ете алатын ең жақсысы – Ричмонд федералдық апат аймағы деп жарияланған жағдайда гранттар мен жеңілдетілген сыйақымен берілетін федералдық көмек" деді. Гастоннан болған су тасқыны VDOT-тің жолдарды жедел жөндеу қорына да әсер етті. VDOT қираған жолдар мен көпірлерді жөндеуге 10-20 миллион доллар жұмсалатынын естіп, Ричмонд қаласы мен Хенрико округі күтіп ұстайтын көшелер мен жолдарға келген зиянды ескермеді. Бюджетіне күш салып, VDOT қарды тазалаудан басқа ірі жобаларға 16 миллион доллар бөлді, ал дауылдан келген зиянды өтеуге өте аз қаржы қалды.

Қайтару және сын

Дауылдан кейін Ричмонд қаласының әкімдігі су ағызу жүйесін қайта құруға және кеңейтуге, сондай-ақ қаланың болашақ дауылдарға дайын болуын қамтамасыз ететін жаңа төтенше жағдай туралы хабарлау технологиясына қаржы құйды. 2006 жылдан бастап қала ауыр жаңбырдың салдарынан туындаған зиянды азайту жобаларына 1,9 миллион доллар жұмсады. Қала қолданыстағы су ағызу жүйесін тексеру мен тазалау жиілігін арттырды және жаңа мол дауыл туралы ескерту жүйесін орнатты. Дауылдан зардап шеккендерге көмектесу үшін 8,7 миллион доллар жұмсалды, оның көп бөлігі FEMA-дан түсті. Шокко Боттомдағы ғимараттардың көпшілігі қайта салынды және көптеген кәсіпорындар жұмысын қайта бастады. Кейбір кәсіп иелері көмек тым кеш келді дейді. Бұл Гастон дауылынан кейін қала әкімдігіне сын айтуға себеп болды. Көптеген адамдар жолдардың жиегіндегі шұңқырларға, қираған кірпіш жолдарға және көмескіленген жол белгілеріне шағымданады. Сонымен қатар, нашар су ағызу жүйесі салдарынан көшелер қалың лаймен жабылды, ал қоқыс жәшіктерінің жетіспеуінен дауыл қалдықтары әр жерде шашырап жатты. Гастоннан келген зиянның іздері бір жыл өткен соң да толық жойылған жоқ.