Кіріспе

Канададағы халықтық полиция қызметтері – Бірінші Ұлт немесе Инуит үкіметінің бақылауындағы полиция күштері. Халықтық үкіметтердің тәуелсіз полиция қызметін құру өкілеттігі әртүрлі, тек Бірінші Ұлттар мен Инуит қауымдастықтары ғана өздерінің полиция күштерін құра алады. Жергілікті жер дауының кең ауқымды процесін аяқтаған Бірінші Ұлттар мен Инуит үкіметтері, сондай-ақ Метис үкіметтері полиция қызметін үшінші тарап полиция күштеріне ғана тапсыра алады. Халықтық полиция қызметтерінің өкілеттігі де әртүрлі: кейбіреулері сыртқы кеңессіз қылмыстық тергеуді аяқтай алмайды немесе полиция иттері немесе қылмыс зертханалары сияқты арнайы ресурстарды ұстай алмайды.

Өмірбаян

Канададағы табиғи халықтардың қауымдастықтарын күзету ұзақ жылдар бойы нәсілдік шиеленістерге, полиция қызметтерінің теңсіздігіне және отаршылдық заңдар мен тәжірибелерді күштең қолдануға толы болды. Федералды үкіметтің бірінші халықтарға муниципалитет стиліндегі сайланған кеңестерді таңу кезінде, Корольдік Канадалық шаруа полициясы дәстүрлі табиғи халықтардың мұрагерлік басшыларының үкіметтік ғимараттарына шабуыл жасады және одан кейінгі кеңес сайлауларын қадағалады. Grand River сайланған кеңесінің алты ұлты бастапқыда «Mounties Council» деп аталды. Олар балаларын интернат мектептеріне жібермейтін ата-аналарды анықтап, оларды сотқа тартып, үнді агенттеріне балаларды мектепке, кейде күшпен әкелуге көмектесті. 1995 жылы Густафсен көліндегі қақтығыста RCMP командирі өзінің бағыныштысынан белгілі бір табиғи халықтың наразысын өлтіріп, «оны және онымен бірге барлығын жамандауды» бұйырды, ал RCMP-нің баспасөз хатшысы «жамандау науқандары – [RCMP-нің] арнаулы саласы» деген пікір білдірді. Сол жылы Онтарио провинциялық полициясының снайперы қарусыз табиғи халықтың белсендісі Дадли Джорджты Ipperwash дағдарысы кезінде атып өлтірді. 1990 мен 2000 жылдар аралығында Саскатун полиция қызметінің қызметкерлері кем дегенде төрт табиғи халық өкілін қысқы «жұлдызды турларға» алып барды, бұл мас немесе тәртіпсіздікке ұшыраған табиғи халық өкілдерін Корман паркіне немесе алыс өнеркәсіптік аймақтарға айдап, оларды тиісті киімсіз қалдыруды білдірді.

Жергілікті тұрғындар бастаған полиция қызметі

Көптеген Түпкі халықтар ауылдық және/немесе шалғай жерлерде өмір сүрді, оларға көбінесе провинцияларға ауылдық полиция қызметін қамтамасыз ететін RCMP, Онтарио провинциялық полициясы (OPP) және Sûreté du Québec (SQ) сияқты агенттіктер қызмет көрсетті. 1971 жылы «үнді агенті» лауазымы жойылғанда, олардың қызметі ресми түрде тоқтатылды. Сонымен қатар, жекелеген алғашқы халықтар өздері басқаратын полиция қызметтерін құруға, полицияға көмек көрсету үшін ант бермейтін «банд констебльдерін» жұмысқа алуға немесе жергілікті полиция қызметкерлерін жұмысқа алуға мүмкіндік беретін арнайы констебльдік бағдарламаларға қатысуға кірісті, бұл Канаданың алғашқы халықтары бойынша полиция қызметін ұйымдастырудың фрагменттелген жүйесін құрды. Бұл Солтүстік Америкадағы тек қана Түпкі халықтардан құралған жалғыз полиция қызметі. 1979 жылы SQ офицерлерінің қолынан Mohawk болат жұмысшысы Дэвид Кросс қаза болғаннан кейін, Kahnawake басшылары SQ офицерлері аумаққа қайта кіруге тырысса, тұтқындалатынын ескертті. 1993 жылы Түпкі халықтар полиция басшыларының қауымдастығы (FNCPA) құрылды, оның мақсаты – Түпкі халықтар полициясы мәселелерін шешуде басқа полиция күштерінің үлесін үйлестіру болды. 2006 жылдың қаңтар айында Нышанубе Аски полиция қызметінің бөлімшесінде өрт шығып, екі Түпкі халық өрттен қаза тауып, бір офицер құтқару операциясы кезінде ауыр жарақат алды, бірақ полиция күштері өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келмейтін еді. 2020 жылы премьер-министр Джастин Трюдо тақ сөзінде Түпкі халықтар мен инуиттер полиция бағдарламасын қайта қарауға уәде берді. Бұл тексеру 2022 жылы басталды, содан кейін Канаданың Адам құқықтары жөніндегі трибуналы федералды үкіметтің Түпкі халықтар мен инуиттер полиция бағдарламасына қатысатын Түпкі халықтар полиция күштеріне бюджетті біржақты белгілегені үшін кемсітушілікке ұшыратқанын анықтады, Маштеуиатш Инуиттері ұлтының полиция күштеріне жеткілікті қаржыландыруды қамтамасыз етпегені үшін кінәлады. Сондай-ақ, «шынайы деколонизациялық көзқарас Түпкі халықтар полиция қызметін көршілес муниципалитеттер мен аймақтар үшін балама ретінде қарастырады» деп атап өтті.

Жергілікті полиция күштерінің тізімі

2010 жылы Канада, Саскачеван және Манитобада 38 өзін-өзі басқаратын Бірінші Ұлт полиция қызметі болды; ал Квебекте 23 қызмет болды, бірақ 2020 жылға қарай бұл сан 22-ге дейін азайды.

Британдық Колумбия

Stl’atl’imx тайпалық полиция қызметі – Лиллуэт және Маунт-Керри