Кіріспе

1980 жылы Нью-Йорктегі транзиттік ереуіл 1966 жылдан бері алғаш рет Нью-Йорк қаласының көлік басқармасының (Метрополитендік көлік басқармасының еншілес ұйымы) қызметін тоқтатты. 1980 жылдың 1 сәуірінде Транспорттық жұмысшылар одағының (TWU) 100-ші жергілікті ұйымының шамамен 33 000 мүшесі келісімшарт бойынша жұмыс істейтін жұмыскерлердің жалақысын арттыру мақсатымен ереуілге шықты. Нью-Йорк қаласының бес ауданындағы барлық метро және автобус бағыттары он екі күнге толық тоқтатылды. Ереуіл 11 сәуірде аяқталды.

Тарих

Транзит қызметкерлерінің келісімшарты 1980 жылдың сәуір айында жаңаруға тиіс болды. Келіссөздер 4 ақпанда басталды, TWU бастапқыда 21 айлық келісімшартты, жалақыны 30%-ға арттыруды талап етті; олар бұл өсімді соңғы келісімшарт келіссөздерінен бері өмір сүру құны 53%-ға өскенімен, ал ағымдағы келісімшарт өмір сүру құнының өзгеруін ескермейтінімен қанағаттандырды. Келіссөздер өте шиеленісті болды. MTA соттан қызметкерлердің ереуілге шығуына тыйым салатын қаулы шығарды, бірақ TWU келіссөздер сәтсіз аяқталса, қаулыны бұзуға дайын екенін мәлімдеді. 31 наурызда MTA 34 айлық келісімшарт ұсынды, онда жалақы жыл сайын 3%-ға өседі. Бұған жауап ретінде қала қалалық трафикті шектеу үшін қатаң шаралар қабылдады. Ең маңыздысы – міндетті түрде бірнеше адаммен бірге жүру талабы, онда Манхэттеннің орталық бизнес-ауданына үш жолаушыдан кемірек көлік кіргізілмейтін еді. Қала тұрғындары такси іздеп асықты, ал кейбіреулері жұмысқа дөңгелекті конькимен, қайықпен немесе тікұшақпен барады. Ереуілдің бірінші күні, 1 сәуірде, жұмыскерлердің 83%-і жұмысқа барды, ал әдеттегі күні бұл көрсеткіш 94% болған. Нью-Йорк қаласының транзитпен қамтамасыз етілмеген аймақтарының тұрғындары шағын автобустар мен жеке көліктерін пайдаланып, бірлесіп такси қызметін ұйымдастырды. Бір жолаушыдан бір доллар алатын «долларлық фургон» әлі де жұмыс істейді. Жұмыскерлер жүгіруге немесе жаттығуға арналған киімдерін алып жүрді, осылайша жұмысқа және кері жолға жаяу, жүгіріп немесе велосипедпен бара алатын болды. Сонымен қатар, Нью-Йорк қалалық университеті ереуілдің салдарынан үш кампуста сабақтарды тоқтатты. Өндіріс және денсаулық сақтау салалары ереуілден ең көп зардап шекті, себебі олар такси және басқа да баламалы көлік түрлерін алуға мүмкіндігі аз болды. Алғашқысы 1979 жылдың желтоқсанында болған. Бұл ереуіл де жалақының жетіспеушілігіне байланысты болды. Сот отырысы қызметкерлердің ереуілге шыққан-шықпағанын анықтау үшін өткізілді, сондай-ақ оларға айыппұл салу мүмкіндігі қарастырылды. Үш күннен кейін MTA және қызметкерлер келіссөздердің келесі раундысына дайындалды. Кәсіподақтар жалақыны көтеру туралы талаптарын жұмсартты. 9 сәуірде Нью-Йорк штатының Жоғарғы соты судьясы соңғы сегіз күн бойы ереуіл жасаған кәсіподақтарға 1 миллион доллар айыппұл салды. 11 сәуірде MTA LIRR және NYCTA кәсіподақтарымен жеке келісімдерге қол жеткізді. Келесі күні жұмысшылар жұмысына қайта оралды. TWU бірінші жылы 9%, екінші жылы 8% жалақыны көтерді, сонымен қатар өмір сүру құнына байланысты түзетулер жасалды. Ол ереуілге қатысты қатаң позицияны сақтап, былай деді: «Менің ойымша, халық «Ереуілдер мен қаулыларға бағынбау керек» дейді». Бұл 1966 жылғы ереуіл кезінде қала әкімі Джон Линдсейдің әрекеттерінен өзгеше болды. Линдсей көптеген жұмысшыларды үйде қалуға шақырған кезде, Кох Бруклин көпірінен өткен жұмыскерлерді белсенді түрде қолдады.

Әсерлер

Манхэттен халқының саны ереуіл кезінде 500 мың адамға артқан, көбінесе қонақүйлерде тұратын корпоративтік қызметкерлердің есебінен. Бұл, ереуіл кезінде болған жылы көктемдік ауа райымен байланысты болды. Ереуіл аяқталғаннан кейін, NYCTA бағалары 50 центтен 60 центқа дейін өсірілді, MTA ереуіл кезінде шеккен ауыр шығындарды өтеу үшін. 1966 жылғы ереуілден кейін қабылданған Тейлор заңы, кез келген мемлекеттік кәсіподақтың ереуілге шығуына тыйым салады. Ереуілге шыққан жұмысшыларға 1,25 миллион доллар айып салынды, ал кәсіподақ төрт айға жарнаны есептеу құқығынан айырылды. Осылайша, ереуіл сәтсіз аяқталды, себебі ол кәсіподақтар үшін жалпы алғанда теріс нәтиже берді. Олар 2005 жылға дейін тағы ереуілге шыққан жоқ. 1980 жылдың жазындағы тәуелсіз оқиғада, PATH қызметкерлері 81 күнге ереуілге шықты. Бұл PATH тарихындағы ең ұзақ ереуілдердің бірі болды. Бұл ереуіл рэперлер Дьюк Бути мен Мелле Мелді "The Message" әнін жазуға шабыттандырды, ол Меллдің тобы Grandmaster Flash and the Furious Five арқылы жазылып, 1982 жылы Sugar Hill лейблінде шығарылды. Ән 1980-ші жылдардағы хип-хоп музыкасының маңызды бөлігіне айналды.