Кіріспе

Американдық бағбан, коллекционер және Винтертур мұражайының негізін қалаушы (1880–1969)

Генри Фрэнсис дю Понт (27 мамыр 1880 – 11 сәуір 1969) – американдық бағбан, ерте американдық жиһаздар мен декоративтік өнерді жинаушы, Голштин-фризиан сиырларын өсіруші және күшті дю Понт отбасының мүшесі. 1951 жылы мұражайға айналған оның Делавэр штатындағы Винтертур иелігі – американдық жиһаз және декоративтік өнер мұражайларының арасындағы әлемдегі ең маңыздысы.

Ерте өмір және білім

Генри 1880 жылдың 27 мамырында Винтертур қаласында дүниеге келді. Ол Генри Алжернон ду Понт пен Мэри Паулин Фостердің ересек шаққа жеткен жалғыз ұлы болды; ол туылған кезде ата-анасы бес баланы жерлеген еді. Олардың басқа жалғыз тірі қалған баласы Луиза Э. Дю Понт Крауниншилд тарихи ескерткіштерді сақтаушы және Ұлттық тарихи сақтау қорының негізін қалаушысы болды. Әкесімен салыстырғанда ұялшақ және жалғыздыққа бойымен келетін бала, жас ду Понт Массачусетс штатындағы Гротон мектебінде интернатқа оқыды. Гротонды 16 оқушының соңынан бітіргеннен кейін, ду Понт Гарвард университетінің Бусси институтында бағбандалықты оқыды және 1903 жылы бакалавр дәрежесін алды. Гарвардтағы ең жақсы бағасы – бағбандық сабағы үшін "C" болды. Оған жақын болған анасы, ол бітіруге аздай қалғанда қайтыс болды, бұл оны терең қынжырға ұшыратты және өмір бойына сырлы болуына себеп болды. Әкесі оны үйге шақырып, мүлікті басқаруға жіберді, бұл жұмысты ол өте жақсы атқарды.

Холштейн қорасы

1917 жылы Э.К. Шредерден сиыр малының бір тобын сатып алғаннан кейін, ду Понт Голштин-Фризиан сиырларын өсіруді бастады, бұл тұқым бастапқыда Нидерланды мен Германияның солтүстігінде шығарылған. Әкесі осы бастаманы қолдап, "Бұл тамаша идея. Яхта ұстаудан арзанға түседі, және адамзатқа пайдасы болуы мүмкін" деді. Салық декларацияларында ол өзінің қызметін "фермер" деп жиі көрсеткен. 1969 жылы қайтыс болғаннан кейін, Винтертур ду Понттың малын сатты.

Винтертур иелігі

Дю Понт 1923 жылы Шелберндегі (Вермонт штаты) Электра Хавемайер Веббтің шаруашылығына және Глостердегі (Массачусетс штаты) Генри Дэвис Слипердің үйіне сапар жасағаннан кейін антикалық жиһазға қызығушылық танытты. 1951 жылы ол Винтертур мұражайы мен ауылдық иелігін құрды және меншіктегі кішірек сарайға көшіп барды, онда оның қызы Рут әкесі қайтыс болғаннан кейін де тұрып жатты. Мұражай әлемдегі американдық декоративтік өнердің ең көрнекті коллекциясын ұстап тұр. 1964 жылы Дю Понт Америка Ішкі Дизайнерлер Қоғамынан (бұрынғы Ұлттық Ішкі Дизайнерлер Қоғамы) Томас Джефферсон сыйлығының алғашқы иегері атанды. Ол Йель университетінен, Уильямс колледжінен және Делавэр университетінен құрметті доктор дәрежесін алды, сондай-ақ 1956 жылы Америка Бау-бақша клубынан Құрмет медалін алды. Ол Америкалық Антикварлық Қоғамға, Массачусетс Отаршылдық Қоғамына, Америкалық Философиялық Қоғамға және Уолполл Қоғамына мүше болды, сонымен қатар Уитни мұражайының, Филадельфия өнер мұражайының және Нью-Йорк ботаникалық бағының сенімдісі ретінде қызмет етті, басқа да көптеген мәдени ұйымдармен байланыста болды. Саутгемптон қаласындағы Рут Уэльс Дю Понт қасиетті жері оның құрметіне аталды. Ол Дю Пон де Немур зиратына жерленді.

Мұра

1951 жылы дуПонт құрған Винтертур мұражайы, бағы және кітапханасы – әлемдегі американдық декоративтік өнердің ең маңызды жинағы. Дюпонттың ұсынысымен Кеннеди, Ақ үйдің алғашқы кураторы ретінде, Винтертурдың ерте американдық мәдениет бағдарламасын бітірген Лорейн Уэксман Пирсті жұмысқа алды. Дюпонт 1963 жылы жабылған Купер Юнион мұражайын сақтап қалу үшін комитет ұйымдастырып, оған төрағалық етті. Халықтың наразылығы мен дуПонт бастаған лоббилік науқанына жауап ретінде, Смитсондар институты 1968 жылы мұражайды сатып алып, оның коллекцияларын Эндрю Карнеги сарайына көшірді және 1976 жылы қайта ашты. Немересі Джон Дюпонттың өтініші бойынша, ол Винтертурдың қарсы бетіндегі Делавэр табиғи тарих мұражайы үшін жер сыйлады. Ол 1972 жылы есігін ашты.