Кіріспе

The Reverberator - Генри Джеймстің 1888 жылы Macmillan's Magazine журналында бөлім-бөлім жарияланып, содан кейін сол жылы кітап түрінде жарық көрген қысқа романы. Генри Джеймс туралы онлайн сарапшы "париждік тамаша дәмді тағам" деп сипаттаған бұл комедияда Париждегі бір отбасы туралы жағымсыз, бірақ шын оқиғалар роман аталымындағы американдық сенсациялық басылымға жеткенде туындайтын қиындықтар баяндалады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Джордж Флэк – "Ревербератор" атты американдық сенсациялық газеттің Париждегі тілшісі. Франси Доссон, әдемі, бірақ әрдайым дипломаттық емес американдық қыз, күйеу жігіті Гастон Проберттің француз тілінде сөйлейтін (бірақ бастапқыда американдық) отбасы – Проберттер туралы сыбыс айтады. Күткендей, Франсиден басқа барлығы үшін, жағымсыз сыбыс "Ревербераторда" жарияланады, бұл Проберттерді қатты алаңдатады. Франси Флэкке қызықты деректерді бергені үшін жауапкершіліктен қашпайды. Гастон бастапқыда келінінің салқындығына ренжіді. Бірақ әпкесі Сюзанның күтпеген қолдауымен ол Франсиді қабылдауға шешім қабылдайды, ол кінәні Флэкке таңуға тырыспайды. Гастон отбасының наразылығына тойтарыс беріп, келініне үйленеді.

Негізгі тақырыптар

Джеймс өзі жарнаманы ұнатпағандықтан, Франсидің Проберттердің жеке өмірін әшкерелеуін кешірмейді. Екінші жағынан, ол Проберттер отбасының көптеген мүшелерінің мақтаншылдығын сынауға дайын. Ақырында, Джеймс өзінің басты кейіпкеріне жақын тұрып, оған бақытты соңғы аяқтау сыйлайды. Газетке соңғы ақпаратты таратуға құштар, классикалық журналист Флэк Джеймстің айқын сынауына ұшырайды. "Қоғамның қолайлылығы үшін" Флэкті анықтау үшін, дейді Джеймс, "ол әрқашан көзге түсетін нәрсе – жасыл бас киім немесе сары галстук тағынуы керек еді". Франси сыншылардың пікірін екіге бөлді. Ол адал және тартымды, бірақ сонымен қатар тым наив. Гастон көптеген Джеймс романдарының кейіпкерлері сияқты шешім қабылдауда ойланып, күмәнданады, бірақ ақырында дұрыс жол табады.

Санаткерлік бағалау

Тіпті әрқашан сыншыл болған Уильям Джеймс те өзінің кіші інісінің осы "париждік тәттісін" ұнатты. Романның тартымдылығын көбісі мойындайды, бірақ кейбіреулер материалдың жеңілдігіне қарсылық білдірді. Әрине, "Бостондықтар" және "Кәсіпкер қыз" романдарының сынға ұшырағаннан кейін Джеймс ауыр тақырыптарға қатысты тартынған болуы мүмкін. Нью-Йорк басылымының алғы сөзінде Джеймс романды jeu d’esprit деп атап, "өте жеңіл шығарма" дейді. Бірақ содан кейін ол кітаптың құрылымы, пайда болуы және кейіпкерлері туралы ұзақ, тығыз талқылауға кіріседі.

Кезеңнен кезеңге бейімдеу

1952 жылы британдық жазушы Доди Смит романды «Паристен хат» пьесасына өңдеді, ол Лондонның Олдвич театрында 27 рет көрсетілді.