Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд балладасы
Scottish ballad
the border ballad
"Кинмонт Вилли" немесе "Кинмаунт Вилли" – ағылшын-шотланд шекара аймағынан шыққан баллада, Child балладасы 186 (Roud 4013) тізілімінде. Ол Уильям Армстронгты ағылшын түрмесінен құтқару оқиғасын баяндайды. Бұл Армстронгтардың ерліктері туралы бірнеше шекаралық балладалардың бірі. "Кинмонт Вилли" – түрмеден қашу үшін шабуыл жасалған үш шекаралық балладаның бірі, қалғандары – Джок о'Сайд және Арчи о'Коуфилд. Бұл баллада басқа түрмеден қашу туралы балладалармен бірнеше ортақ мотивтерді бөліседі, соның ішінде шабуыл жасаушылардың тұтқынды әлі де аяқ темірлерімен көтеріп, физикалық күшін көрсетуі, сондай-ақ шабуыл жасаушылар тобының өзеннен өтіп, алыс жағалаудан қуушыларын мазақтап, кері бұруы. Ол алғаш рет 1802 жылы Уолтер Скотт жариялаған, және оның Скотттың өзінің туындысы болуі мүмкін деген күдік тудырған.
"Kinmont Willie" or "Kinmount Willie" is a ballad from the English Scottish border country, catalogued as Child ballad 186 (Roud 4013). It recounts the rescue of William Armstrong of Kinmont from an English prison. It is one of several border ballads dealing with the exploits of the Armstrongs. "Kinmont Willie" is one of three border ballads that recount a raid to break someone out of prison, the others being Jock o' the Side and Archie o' Cawfield. It shares several motifs with these other prison break ballads, including the raiders' demonstration of physical strength in carrying the prisoner with leg irons still attached, and the raiding party crossing a stream and turning to mock their pursuers from the far bank. First published by Walter Scott in 1802, it has often been suspected of being Scott's own work.
Қысқаша мазмұны
Балада 1596 жылы болған нағыз оқиғаға негізделген. Кинмонт Вильям Армстронг, шекара аймағындағы белгілі бір тонаушы, Шотландия мен Англия арасындағы келісімдерді бұза отырып, ағылшын билігіне ұсталды. Батыс шекарасындағы шотланд сақшысы Уолтер Скотт, "Батыл Бакклех", оны Карлайл қамалынан құтқарып алып, ағылшын сақшысы Скропты ұятқа қалдырды. Құтқарушылар сақшыларды күтпеген жерден шапқанымен, Армстронгпен бірге Еден өзенінен қашып өтті. Оның растығы жиі күмәндалған. Фрэнсис Чайлд оны Скотттың өзі әсер еткен немесе тіпті ойлап тапқан деп күдіктенді. Скотттың өзі 1688 жылғы Уолтер Скотт Сачеллдің хроникасына, "Скотт атының бірнеше құрметті әулеттерінің нағыз тарихына" сүйенгенін мойындады және балладаны "түсінікті" ету үшін "болжамды түзетулер" енгізгенін айтты. Балладаның пайда болуы Фицвильям Эллиот пен Эндрю Ланг арасындағы ұзақ ғылыми пікірталас тудырды, онда Ланг Скотттың мәтіні және, мүмкін, Сачеллдің де негізделген дәстүрлі баллада болғанын айтты, ал Эллиот балладаның толығымен Скотттың туындысы екенін мәлімдеді. Ланг, алайда, балладаның көп бөлігін Скотттың өзі жазғанын мойындады. Осы мәселе бойынша соңғы зерттемесінде Ланг дауды былай қорытындылады:
The ballad is based on a true story which took place in 1596. William Armstrong of Kinmont, a notorious Border reiver, was seized by the English authorities on a day of truce, in breach of agreements between Scotland and England. The Scottish Warden of the West March, Walter Scott, the "Bold Buccleuch", sprung him from Carlisle Castle, much to the embarrassment of Scrope, the English Warden. Taking the guards by surprise, the rescuers escaped back across the River Eden with Armstrong. Its authenticity has frequently been questioned. Francis Child suspected it of having been heavily influenced, or possibly invented, by Scott himself. Scott himself acknowledged relying heavily on a 1688 chronicle by Walter Scot of Satchells, A true history of the several honourable families of the right honourable name of Scot, and to making "conjectural emendations" to the ballad so that the story would be "intelligible". The origins of the ballad were the subject of a lengthy scholarly dispute between Fitzwilliam Elliot and Andrew Lang, in which Lang argued that there was an underlying traditional ballad on which Scott's text and likely also Satchell's was based, and Elliot argued that the ballad was entirely Scott's invention. Lang agreed, however, that much of the ballad was Scott's own work. In his final paper on the subject, Lang summarized the dispute:
Жазбалар
Баллада 1956 жылы теңіз биологы Макс Данбар Смитсония фольклорлық «Шотландия соғыстарының әндері мен балладалары, 1290-1745» альбомы үшін жазды. Кейіннен 1998 және 2000 жылдары басқа орындаушылар да оны жазды.
The ballad was recorded by the marine biologist Max Dunbar in 1956 for the Smithsonian Folkways album Songs and Ballads of the Scottish Wars, 1290 1745. Subsequent recordings were made by other performers in 1998 and 2000.