Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ұядағы жұмыртқалардың топтасуы
Grouping of eggs in a nest
NOTOC
Ұядағы жұмыртқалар тобы – құстардың, қосмекенділердің немесе бауырымен жорғалаушылардың тудыратын жұмыртқаларының жиынтығы, көбінесе бір уақытта, әсіресе ұяға салынғандары. Құстарда, егер жыртқыштар жұмыртқаларды жойса (немесе адамдар алып тастаса, мысалы, Калифорния кондорларын көбейту бағдарламасында), қайтадан жұмыртқа салу орын алады. Бұл техника бір түрдің жұмыртқа өнімділігін екі есеге арттыру үшін қолданылады, Калифорния кондорының жағдайында – популяцияның санын арттыру мақсатында. Жұмыртқаларды алып тастау үшін ұяға қол салу "жұмыртқаны алу" деп аталады.
A clutch of eggs is the group of eggs produced by birds, amphibians, or reptiles, often at a single time, particularly those laid in a nest. In birds, destruction of a clutch by predators (or removal by humans, for example the California condor breeding program) results in double clutching. The technique is used to double the production of a species' eggs, in the California condor case, specifically to increase population size. The act of putting one's hand in a nest to remove eggs is known as "dipping the clutch".
Өлшемі
Қисақтағы көлемі түрлер арасында, кейде тіпті бір туыс ішінде де айтарлықтай өзгешеленеді. Ол сондай-ақ орта, денсаулық, қоректену, жыртқыштардың қысымы және жыл мезгілі сияқты көптеген факторларға байланысты бір түрдің ішінде де өзгеріп отыруы мүмкін. Қисақтағы көлемінің өзгеруі оптималды көбеюге жұмсалатын күштің өзгеруін де көрсетеді. Құстарда, қисақтағы көлемі түрге қарай әр түрлі болуы мүмкін (аналықтың жасы мен денсаулығы, аталықтың тамақпен қамтамасыз ету қабілеті және жемнің көптігі), ал кейбір түрлер белгілі бір санда жұмыртқа салатын түрлер болып табылады. Ұзақ өмір сүретін түрлердің қисақтағы көлемі, қысқа өмір сүретін түрлерге қарағанда кішірек болады (сонымен қатар r/K таңдау теориясын қараңыз). Оптималды қисақтағы көлемінің эволюциясына басқа да факторлар, мысалы, ата-ана мен бала арасындағы қақтығыстар да әсер етеді. Құстарды зерттейтін орнитолог Дэвид Лак қисақтағы көлемін реттеу бойынша көптеген зерттеулер жүргізді. Ол, жас ұрпақты балапанға дейін тамақтандыруға ата-ананың қабілеті қисақтағының оптималды көлемін анықтайды деп ұсынды. Алдын ала дамыған құстарда Лак, қисақтағы көлемінің жұмыртқа салатын аналыққа қол жетімді қоректік заттармен анықталатынын анықтады. Қара Брент қаздары (Black Brant) бойынша жүргізілген эксперименттік зерттеуде, олар көбінесе бес жұмыртқадан артық салмайды, жұмыртқаның сәтті балапанға айналу ықтималдығы екі жұмыртқа салғанда 0,81 болса, жеті жұмыртқа салғанда 0,50-ге дейін төмендеді, ал ұя салу кезеңі салған жұмыртқа санының артуымен бірге ұлғайды. Бұл қара Брент қаздарының аналықтары бес жұмыртқадан артық салса, ешқандай пайдасы жоқ екенін көрсетеді.
Clutch size differs greatly between species, sometimes even within the same genus. It may also differ within the same species due to many factors including habitat, health, nutrition, predation pressures, and time of year. Clutch size variation can also reflect variation in optimal reproduction effort. In birds, clutch size can vary within a species due to various features (age and health of laying female, ability of male to supply food, and abundance of prey), while some species are determinant layers, laying a species specific number of eggs. Long lived species tend to have smaller clutch sizes than short lived species (see also r/K selection theory). The evolution of optimal clutch size is also driven by other factors, such as parent–offspring conflict. In birds, ornithologist David Lack carried out much research into regulation of clutch size. In species with altricial young, he proposed that optimal clutch size was determined by the number of young a parent could feed until fledgling. In precocial birds, Lack determined that clutch size was determined by the nutrients available to egg laying females. An experimental study in Black Brent Geese (Black Brant), which rarely lay more than five eggs, found that the probability of an egg successfully leading to a fledged gosling declined from 0.81 for two egg clutches to 0.50 for seven egg clutches, whilst the nesting period increased with the increasing number of eggs laid. This suggests that there is no benefit for female Black Brant to lay more than five eggs.