Кіріспе

Монтана штатының Биллингс қаласының орталығында орналасқан Йеллоустоун өнер мұражайы (YAM) – Монтана штатындағы ең ірі заманауи өнер мұражайы.

Музейдің тарихы мен миссиясы

Йеллоустоун өнер орталығы (қазір Йеллоустоун өнер мұражайы немесе YAM) 1964 жылдың қазан айында бұрынғы Йеллоустоун округінің түрмесінде ашылды. 1884 жылы округтік түрменің құрылысы, жаңадан құрылған Йеллоустоун округі үкіметінің алғашқы қадамы болды. Ол кірпіштен салынған шағын ғимараттан бастау алды. Түрменің ішінара жер асты бөлмесі қойма ретінде пайдаланылса, жоғарғы екі қабаты түрме камераларына арналды. 1916 жылы округ батыс және солтүстік жаққа қосымша ғимараттар салды. Монтананың «Жабайы Батыс» аймағында орналасқанына қарамастан, Йеллоустоун округінің түрмесінде 1918 жылы бір ғана асылу фактісі тіркелген. Батыс жанрлық өнері мен тарихи артефакттарға басымдық берген аймақтық мұражайлардың арасында, мұражай қызметкерлері мен еріктілер бастапқыда мүлдем басқа, кең ауқымды миссияны анықтады. Мақсат – қазіргі замандағы бай көркемдік тәжірибені мойындайтын коллекция мен бағдарламаларды дамыту болатын. Бүгінде YAM – өте кең географиялық аймақтағы жалғыз көркем өнер мекемесі болып табылады және ол негізгі галереяларда ауыспалы көрмелер, ересектерге арналған қосымша бағдарламалар, оқу жоспарына негізделген өнер білімі және қоғамдық іс-шаралар мен фестивальдерді қамтитын өте қарқынды бағдарлама арқылы қызмет көрсетеді. 1969 жылы басталған YAM-нің жылдық өнер аукционы, қазір YAM-ге ұқсас ондаған аукциондар бар аймақтағы алғашқы заманауи өнер аукционы болып табылады. 1979 жылы басталған «Саммерфер» аймақтың алғашқы ашық аспандағы өнер және қолөнер жәрмеңкесі еді және бүгінгі күнге дейін аймақтағы ең жақсы жәрмеңкелердің бірі саналады.

Жинақтар мен көрмелер

Өсе келе жатқан тұрақты коллекциядағы мақтаныш (қазіргі таңда 7 400-ден астам тарихи және қазіргі заманғы өңірлік өнер туындыларын қамтиды) YAM дамыған сайын нығайды. Халықаралық деңгейде танымал Руди Аутио, Джон Бак, Дебора Баттерфилд, Изабелл Джонсон, Ричард Ноткин, Жайн Квик-Ту-Си Смит, Тед Уодделл және Патрик Зенц сияқты көрнекті және жаңа өнертапқыштардың туындыларын жинауға бағытталған күшті жұмыс жүргізілді. Музей коллекция жинауды бастаған кезде, бұл суретшілердің ешқайсысы Монтана мұражайларының бірінде топтама ретінде ұсынылмаған. "Монтана коллекциясының" танымалдылығы мен өсуі барлық күтулерден асып түсті. Вирджиния Снук коллекциясын қосып алу, ковбой жазушысы және иллюстраторы Уилл Джеймстің ең ірі жинағы, коллекцияға тағы бір маңызды және жақсы қабылданатын өлшем сыйлады. Монтана модернизмінің алға қойған Изабелл Джонсонның мұрасы бірегей. YAM Нью-Йорк абстрактілі экспрессионизмінің Пойндекстер коллекциясында Нелл Блейн, Эрл Керкам, Франц Клайн, Виллем де Кунинг, Жюль Олицки, Тейджи Такаи және тағы басқалардың туындыларын қоса алғанда, жүздеген туындыны сақтайды.

Кеңейту және білім беру

2009 жылы YAM Герберт пен Дороти Фогельдің халықаралық деңгейдегі маңызды жинағынан минимализм және концептуалды өнердің 50 туындысын алғаны үшін мақтанады. «Vogel» сыйлығы – «50 штатқа 50 туынды» жобасы Ұлттық өнер галереясының қолдауымен жүзеге асырылды, онда әр штаттан бір мекеме таңдалып, 50 туындыдан сыйлық алды. Питер Нортон отбасының Рождестволық жобалар жинағы коллекцияда Йинка Шонибаре және Такаси Мураками сияқты халықаралық деңгейде танымал бірнеше суретшінің өнер туындыларының болуын қамтамасыз етеді. 1995 жылы YAM (сол кезде Йеллоустоун өнер орталығы) Монтана губернаторының өнер саласына қосқан үлесі үшін марапатын алды. Бұл мекеменің штаты үшін маңызды екенін мойындау, мұражайдың ғимаратының тым тар екенін көрсетті. Осыған байланысты кеңейту жоспарлары мен капитал жинау науқаны басталды. Науқан сәтті аяқталды: 6,2 миллион доллар көбінесе жергілікті қоғамдық демеушілердің көмегімен жиналды. 1998 жылдың ақпан айында жаңадан аталған Йеллоустоун өнер мұражайы екі жылдық жөндеу және жаңа құрылыс жұмыстарынан кейін қайта ашылды. Оның жаңа әдемі ғимараты коллекцияларды сақтау және оларды мүмкіндігінше әсерлі әрі мағыналы түрде көрсету үшін арналған. YAM қазір ұлттық деңгейдегі жетекші өңірлік өнер мұражайы ретінде танылған және штатының «флагмандық» өнер мұражайы ретінде танылуын мақтан тұтады. Мұражай кеңейтілген ғимаратын қайта ашқаннан бері дамуы тоқтаған жоқ. Уақытша көрмелерге жергілікті, ұлттық және халықаралық өнер туындылары кіреді. Білім беру – басты назарда, сабақтар мен семинарлар уақытша көрмелермен байланыстырылып немесе дербес түрде ұйымдастырылады. 2003, 2007 және 2010 жылдары YAM музейлер мен кітапханалар институтының (IMLS) федералдық грантын алды, ол оның өнер білімі бағдарламаларын, оның ішінде мұражайдағы және сыртқы іс-шараларын қолдады. Ересектерге арналған бағдарламалардың негізгі бөлігі – ұлттық деңгейде танымал заманауи суретшілер мен сыншылардың лекциялары, галереядағы әңгімелер және арнайы іс-шаралар. Сонымен қатар, 2006 жылы ашылған және әрқашан тегін кіруге болатын жас суретшілер галереясы 18 жасқа дейінгі суретшілердің туындыларын көрсетеді, олар YAM-ның мектептермен серіктестік бағдарламаларына қатысады. «Raven's Café d'Art» 2010 жылы ашылды және тамаша әрі қанағаттандыратын тағамдар ұсынатын орын ретінде танымал болды.

Көрінетін қоршау

2003 жылы Монтана штатындағы Чарльз М. Бейр отбасылық қоры, YAM-нің тұрақты коллекциясы күткеннен жылдам өскенін және YAM-ге қойманы кеңейту қажеттігін мойындап, 2005 жылы YAM-ге 505 Солтүстік 26-шы көшедегі қойманы сатып алу үшін грант берді, оның мақсаты – оны жоғары сапалы, кеңейтілген коллекцияны сақтау кеңістігіне айналдыру еді. 2006 жылы YAM Чарльз М. Бейр отбасылық қорымен келісімге келді, соның нәтижесінде YAM жаңа капитал және қорлар бойынша 1 миллион доллар сыйлықтар мен уәделер жинаған жағдайда 2,15 миллион доллар грант алатын болды. YAM 2007 жылдың 31 желтоқсанына дейін мақсаттың 147%-ын орындады және Бейр қорының сынақ грантын тағы бір ірі қаржы жинау науқанының бастауы ретінде пайдаланды. 2007 жылы 17 миллион долларды құрайтын екі кезеңді кеңейту науқаны басталды. Осы науқанның бір нәтижесі – 2010 жылдың тамызында ашылған инновациялық "Көрнекті сақтау" жобасы болды. Бұл – ашық және көрінетін түрде тұрақты коллекцияны сақтайтын, көпшілікке қолжетімді өнер қоймасы. Бұл нысанға сонымен қатар суретшілердің студиясы да кіреді. Резидент-суретшілердің арасында Трейси Линдер, Брайан Кит Скотт, Брук Атертон, Кэрол Спилман, Джон Поллок және Бентли Спанг болды. Йеллоустоун өнер мұражайы – елдегі өзінің барлық коллекциясын сақтау аймақтарын көпшілік назарына ұсынған санаулы өнер мұражайларының бірі.