Сун Хэ – Шығыс У мемлекетінің ханзадасы (224-253). Мұрагерлік үшін күрес, тақтан шеттелуі, Сун Бамен араздасу туралы ақпарат. Қытайдың Үш Патшалық дәуірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Наньян ханзадасы (224–253)
Prince of Nanyang (224–253)
Сунь Хэ (224 – қараша немесе желтоқсан 253), әдепті аты Сысяо, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шығыс Ву мемлекетінің императорлық ханзадасы болған. Ол Ву империясын құрған император Сунь Куанның үшінші ұлы. 242 жылы ағасы Сунь Денгтің қайтысынан кейін тәждік мұрагер атанды. 240-шы жылдары Сунь Хэ мен оның төртінші інісі Сунь Ба арасында әкесінің тағына талас туды. Бұл қақтығыс 250 жылы Сунь Куан Сунь Баны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүрлеп, Сунь Хені тақтан алып, оның орнына Сунь Лянды тағайындауымен аяқталды. 253 жылы Сунь Лян билік құрғанда, регент Сунь Цзюнь Сунь Хені қара халыққа дейін төмендетіп, өзін-өзі өлтіруге мәжбүр етті. 264 жылы Сунь Хенің ұлдарының бірі, Сунь Хао, Шығыс Вудың төртінші императоры болды. Оның таққа отырғаннан кейін Сунь Хао әкесіне император Вэнь деген қайтыс болғаннан кейінгі атақ берді.
Sun He (224 – November or December 253), courtesy name Zixiao, was an imperial prince of the state of Eastern Wu during the Three Kingdoms period of China. He was the third son of Sun Quan, the founding emperor of Wu. In 242, he became the crown prince after the death of his brother Sun Deng, the eldest son and first heir apparent of Sun Quan. In the 240s, a power struggle broke out between Sun He and his fourth brother, Sun Ba, over the succession to their father's throne. The conflict ended in 250 when Sun Quan forced Sun Ba to commit suicide, deposed Sun He and replaced him with Sun Liang. In 253, during Sun Liang's reign, the regent Sun Jun reduced Sun He to commoner status and forced him to commit suicide. In 264, one of Sun He's sons, Sun Hao, became the fourth emperor of Eastern Wu. After his coronation, Sun Hao honoured his father with the posthumous title Emperor Wen.
Ерте өмір
Сунь Хэ – Шығыс Хан әулетінің соңындағы әскери сардар Сунь Кванның үшінші ұлы, ол кейіннен Үш Патшалық дәуірінде Шығыс У мемлекетінің негізін қалаушы император атанды. Оның Сунь Денг және Сунь Лю деген екі ағасы болды. Оның анасы Ван ханымы (王夫人) болды, ол Сунь Кванның қарындастарының бірі еді; ол 264 жылы қайтыс болғаннан кейін «Дайі императорша» (大懿皇后) атағымен құрметтелді. Ван ханымы сол кезде Сунь Кванның сүйікті әйелі болғандықтан, Сунь Хэ де әкесінің сүйікті ұлына айналды. 237 жылы, Сунь Хэ 13 жасқа толғанда, Сунь Кван бірнеше шенеуніктерді Сунь Хэнің жеке қызметкерлері ретінде тағайындады және сарай жазушыларының префекті Кан Цзэге Сунь Хэнің жеке тәрбиешісі болуді тапсырды. Сол кезде Сунь Хэ жасөспірім болып, оқуға құштар және сыйлы мінезді екенімен белгілі болды. Оны көрген шенеуніктердің барлығы оны мақтап айтты. 241 жылы Сунь Кванның үлкен ұлы және мұрагері Сунь Денг аурудан көз жұмды. Бір жыл өткен соң, 242 жылдың ақпан немесе наурыз айларында Сунь Кван 18 жасар Сунь Хені, өзінің ең үлкен тірі ұлын, Сунь Денгтің орнына жаңа мұрагер ханзада етіп тағайындады. Сонымен қатар, Сунь Кван Кан Цзені Мұрагер ханзаданың бас тәрбиешісі (太子太傅) етіп жоғарылатты, Сюэ Цзонды Мұрагер ханзаданың кіші тәрбиешісі (太子少傅) етіп тағайындады және Цай Ин (蔡穎), Чжан Чун (張純), Фэн Фу (封俌), Ян Вэй (嚴維) және басқаларды Мұрагер ханзаданың жеке күзетшілері және қызметкерлері ретінде қызмет етуге бұйырды.
Sun He was born as the third son of Sun Quan, a warlord of the late Eastern Han dynasty who became the founding emperor of the Eastern Wu state in the Three Kingdoms period; he had two elder brothers, Sun Deng and Sun Lü. His mother was Lady Wang (王夫人), one of Sun Quan's concubines; she was posthumously honoured as "Empress Dayi" (大懿皇后) in 264. As Lady Wang was Sun Quan's favourite consort at the time, Sun He also became his father's favourite son. In 237, when Sun He was only 13 years old, Sun Quan appointed some officials to serve as Sun He's personal staff and ordered Kan Ze, the Prefect of the Palace Writers, to be Sun He's personal tutor. Sun He, then a young teenager, was known for being studious and respectful. The officials who met him all praised him. In 241, Sun Quan's eldest son and heir apparent Sun Deng, died of illness. One year later, in February or March 242, Sun Quan designated an 18 year old Sun He, his eldest surviving son, as the new Crown Prince to replace Sun Deng. At the same time, Sun Quan also promoted Kan Ze to Crown Prince's Grand Tutor (太子太傅), appointed Xue Zong as the Crown Prince's Junior Tutor (太子少傅), and ordered Cai Ying (蔡穎), Zhang Chun (張純), Feng Fu (封俌), Yan Wei (嚴維) and others to serve as the Crown Prince's attendants and personal staff.
Тақ мұрагері ретінде
Сунь Хе ақылды болғандықтан, Сунь Куан оған көп көңіл бөлді және оны жиі өзінің жанында ұстады. Сунь Куан да Сунь Хеге ерекше жақсы қарады; оған жаңа киімдер, әшекейлер, ойыншықтар және басқа да сыйлықтар берді, бірақ басқа ұлдарына сондай көңіл көрсетпеді. Сунь Куанның поддандылары да Сунь Хеге жоғары баға берді, себебі ол ғана емес, әдебиет өнерінде, атқа мінуде және садақ атуда да шебер болды, сонымен қатар ұстаздары мен үлкендеріне құрметпен және сыпайылықпен қарады. Ол адамдарды тануға шынайы қызығушылық танытты. 247 жылы Сунь Куан Чжугэ Иге (諸葛) Ву мемлекетінің қарсыласы Вэйге дезертир болып көрінуді және Вэй генералы Чжугэ Данды тұзаққа түсіруді бұйырды. Сунь Куан жеке өзі Ву әскерін Чжугэ Данға қарсы шабуылға шығарғанда, Сунь Хе әкесінің қауіпсіздігі үшін қатты алаңдады: ол тыныштықпен демала да, тамақтана да алмады, әкесіне үнемі сақтық танытуды ескертті және шайқаста жеңіске жетеді деп үміттенді. Әкесі Уға аман-есен оралған соң ғана ол уайымын жеңілдетті. Сунь Куан билік еткен жылдары кейбір Ву шенеуніктері бюрократиялық жүйені теріс пайдаланып, басқаларды кінәлау үшін заңдағы кемшіліктерді пайдаланды. Сунь Хе егер шенеуніктер жеке пайда үшін (мысалы, әріптестерінен кек алу үшін) жүйені теріс пайдалануын жалғастырса, бұл қаулы проблемаға айналуы мүмкін екенін түсінді, сондықтан императорлық сарайға осындай зиянды әрекеттерді тоқтату және жою үшін шаралар қабылдауды ұсынатын ескертпе жазды. Бір күні Лю Бао (劉寶) және Дин Ян (丁晏) есімді екі шенеунік бір-бірін айыптады. Сунь Хе Дин Янға: «Әскери және азаматтық салаларда қабілетті қызметкерлерді табу қиын. Егер әркім тривиальды және ұсақ-түйек дауларға байланысты бір-бірін шабуылдай бастаса, онда біз өркендеуге қалай үміттенуіміз мүмкін?» деді. Содан кейін ол олардың арасына кірісіп, дауды шешуге көмектесті. Сунь Хе өзінің жеке штатының мүшесі Цай Ин (蔡穎) вейци ойнағанды ұнататынын және Цай Иннің көптеген бағыныстылары да осы ойынды үйреніп, көп уақытын ойнауға жұмсайтынын естіді. Вейцидің хобби немесе ойын-сауық ретінде пайдасыз екенін түсінген Сунь Хе, Цай Ин мен басқалар тым көп вейци ойнағаннан кейін өздерінің міндеттерін ұмытып, жарамсыз болып қалуынан алаңдады. Сондықтан ол өзінің қол астындағыларын ескерту және ынталандыру үшін бір идея ойлап тапты. Ол жиналыс шақырып, вейци ойнаудың артықшылықтары мен кемшіліктерін талқылауды ұсынды. Олардың бірі, Вэй Яо (韋曜), үйіне барып, осы тақырыпта эссе жазып, Сунь Хеге ұсынды, ол оның көшірмелерін жеке штатына таратты.
As Sun He was intelligent, Sun Quan favoured him and often kept him by his side. Sun Quan also treated Sun He exceptionally well; he gave Sun He new clothes, ornaments, toys and other gifts, but did not do the same for his other sons. Sun Quan's subjects also highly regarded Sun He because he was not only bright, perceptive and well versed in literary arts, horse riding and archery, but also respectful and courteous towards his tutors and elders. He was genuinely interested in getting to know people. In 247, Sun Quan ordered Zhuge Yi (諸葛壹) to pretend to defect to Wu's rival state, Wei, and lure the Wei general Zhuge Dan into a trap. When Sun Quan personally led the Wu forces to attack Zhuge Dan, Sun He showed grave concern about his father: he could not rest and have his meals in peace, repeatedly reminded his father to be careful, and hoped that his father would win the battle. He only put aside his worries upon seeing his father return safely to Wu. During Sun Quan's reign, some Wu officials abused the system of bureaucracy and exploited loopholes to find fault with other. Sun He saw that this could potentially become a serious problem if officials continued to abuse the system for personal gain (e. g. taking petty revenge against colleagues), so he wrote a memorial to the imperial court urging them to take actions to discourage and eliminate such harmful practices. On one occasion, two officials, Liu Bao (劉寶) and Ding Yan (丁晏), made accusations against each other. Sun He told Ding Yan, "It's hard to find competent employees in both the civil and military sectors. If everyone starts attacking each other over trivial and petty disputes, then how can we expect to have prosperity?" He then stepped in to mediate the conflict and succeeded in helping them resolve their dispute. Sun He heard that Cai Ying (蔡穎), a member of his personal staff, enjoyed playing weiqi and that many of Cai Ying's subordinates also picked up the game and spent a lot of time playing. As he saw that weiqi was an unproductive activity meant to be a hobby or pastime, he became worried that Cai Ying and the others would become complacent and neglect their duties from playing too much weiqi. He thus came up with an idea to subtly remind and motivate his subordinates. He called for a meeting and asked them to discuss the advantages and disadvantages of playing weiqi. One of them, Wei Yao (韋曜), went home, wrote an essay on this topic and presented it to Sun He, who had copies of it distributed among his personal staff.
Сун Баға қарсы билік билігі мен орнынан түсу күресінде
Сунь Хэдің анасы, Ван ханшайымы, Сунь Куанның үлкен қызы Сунь Лубанмен жақсы қарым-қатынаста болған жоқ. Осының салдарынан Сунь Лубан өзінің жартылай бауыры Сунь Хені ұнатпады. Бірде Сунь Куан ауру болғандықтан императорлық ата-бабалар ғибадатханасындағы рәсімге қатыса алмады, сондықтан ол Сунь Хені өзінің орнына баруға бұйырды. Сунь Хенің әйелі, ханшайым Чжанның (張太子妃) қарындасы Чжан Сюй императорлық ата-бабалар ғибадатханасына жақын жерде тұрғандықтан, ол Сунь Хені сол кезеңде өзінің резиденциясында тұруға шақырды. Сунь Лубан өзінің қызметшілерін Сунь Хені тыңдау үшін жіберіп, оның әкесіне Сунь Хенің императорлық ата-бабалар ғибадатханасында емес, қайын енесімен бірге тұрып, бірдеңе жоспарлап отырғанын хабарлады. Ол сондай-ақ, осы мүмкіндікті пайдаланып, Сунь Хенің анасы Ван ханшайымын жамандады, оның Сунь Куан ауру болғанын естігенде қуанғанын айтып, оны жамандады. Сунь Куан қызына сеніп, Ван ханшайымына ашуланды. Кейін Ван ханшайымы қайғыдан қайтыс болды. Осының салдарынан Сунь Хе әкесінің ықыласынан айырылып, оның мұрагер ханзадалық лауазымынан алынып тасталатынынан қаушады. 240-жылдардың бір кезінде Сунь Хе өзінің төртінші ағасы, Лу ханзадасы Сунь Баға қарсы билік күресіне қатысты, ол мұрагер ханзадалық лауазымын Сунь Хеден тартып алмақшы болды. Шындығында, үшінші және төртінші ұлдары арасындағы қақтығыстың тұқымын Сунь Куанның өзі септі. Сунь Куан 242 жылы Сунь Хені мұрагер ханзада етіп тағайындағанмен, Сунь Баға да ерекше жақсы қарады. Бір-бірімен ақылдасқаннан кейін, кейбір шенеуніктер Сунь Куанды конфуцийлік әдеп ережелерін сақтауға және оларды ұстануға шақырды. Мысалы, Сунь Хеге Сунь Баға қарағанда үлкен құрмет пен артықшылықтар берілуі керек еді, өйткені ол мұрагер ханзада ретінде басқа ханзадаларға қарағанда жоғары мәртебеде болды. Алайда Сунь Куан ұлдары арасында айқын айырмашылық жасай алмады, сондықтан уақыт өте келе билік күресінің күшейе түсуіне себеп болды, Сунь Хе мен Сунь Ба әкелерінің ықыласы мен назарын алуға тырысты. Сунь Куанның азаматтары арасынан екі қарсыластык топ пайда болды: біріншісі – Лу Сюнь, Чжу Кэ, Гу Тань, Чжу Цзю, Тэн Ин, Ши Цзи, Дин Ми (丁密) және Ву Кан, олар Сунь Хенің заңды мұрагер екеніне сенді және оны қолдады. Екіншісі – Бу Чжи, Лю Дай, Куан Цун, Лю Цзю, Сунь Хун (孫弘), Куан Цзи (全寄), Ян Чжу (楊笁), Ву Ань (吳安) және Сун Ци (孫奇), олар Сунь Баны қолдады. Куан Цзи мен Ян Чжу, әсіресе, Сунь Куанның алдында Сунь Хе туралы жиі жаман сөздер айтты. Билік күресінің күшейе түсуіне байланысты Сунь Куан одан шаршады және Сунь Цзюньге билік күресінің Юань Шао ұлдары арасындағыдай азаматтық соғысқа ұласып кетуінен қорқатынын айтты. Ол билік күресін тоқтатып, жаңа мұрагерді тағайындағысы келді, сондықтан ол қатысқан кейбір лауазымды адамдарға қарсы іс-қимыл жасай бастады: Ву Кан түрмеге қамалып, кейін жазаға кесілді; Гу Тань Цзяо провинциясына жер аударылды; Ян Чжу жазаға кесілді және оның денесі өзенге тасталды; Куан Цзи, Ву Ань және Сун Ци жазаға кесілді. Үш патшалықтың жазбаларында Сунь Хе өмірбаянын жазған тарихшы Пэй Сонгжи Сунь Хе мен Сунь Баның мұрагерлік күресін Юань Шаоның ұлдары мен Лю Бяоның ұлдары арасындағы сияқты басқа да ұқсас қақтығыстармен салыстырды. Ол Сунь Куанның Юань Шао мен Лю Бяодан да жаман екенін түсіндірді, өйткені Юань Шао мен Лю Бяо дәстүрлі мұрагерлік нормаларын бұзып, жас ұлының билік алуын қалайтынын анық көрсеткен, ал Сунь Куан Сунь Баға артықшылық бергенде екіұштылық пен белгісіздік тудырды, тіпті ол Сунь Хені мұрагері ретінде тағайындаған болатын. Пэй Сонгжи Бу Чжи, Лю Дай және Куан Цунды Сунь Баны қолдағандары үшін сынға алды, өйткені ол Сунь Баның мұрагерлікке деген талабын заңсыз деп тапты. Ол сондай-ақ бұл оқиғаның әсіресе Бу Чжиге үлкен кері әсер еткенін айтты, өйткені Бу Чжи ізгілік пен жомарттықпен танымал болды. Біршама уақыт ойланып, Сунь Куан Сунь Хені үй қамауына алуды бұйырды. Бұл туралы естіген Чжу Цзю, Ку Хуан (屈晃) және басқа да кейбір шенеуніктер өздерінің басын сазға жауып, өздерін байлап, Сунь Куаннан Сунь Хені босатуын өтінді. Сунь Куан оларды көргенде ашуланып, тәртіпсіздік жасағаны үшін оларға сөгіс берді. Кейіннен ол Сунь Хені биліктен алып тастап, оның орнына кіші ұлы Сунь Ляңды тағайындамақ болды. Екі лауазымды адам, Чен Чжэн (陳正) және Чен Сянь (陳象), Сунь Куанға ескерткіш жазып, Шэньшен мен Сицзидің тарихи мысалын келтіріп, Сунь Куанды мұрагер ханзаданы өзгерту болашақта азаматтық соғысқа әкелуі мүмкін деп ескертті. Чжу Цзю мен Ку Хуан да Сунь Куанға Сунь Хеге кешірім беруге үнемі қысым көрсетті. Сунь Куан олардан шаршады, сондықтан Чен Чжэн мен Чен Сяньды жазаға кесті, ал Чжу Цзю мен Ку Хуанды 100 рет сауаттандырды. Ку Хуан кейіннен лауазымынан алынып, туған жеріне қайтарылды, ал Чжу Цзю Сунь Баны қолдаушы Сунь Хун (孫弘) арқылы алданып, өзіне-өзі қол жұмсады. Сунь Хенің бағыныштыларының бірі, Чжан Чун (張純), Сунь Хені сақтау үшін Сунь Куанды қайта-қайта өтінген, түрмеге қамалып, кейін жазаға кесілді. 250 жылдың қыркүйек немесе қазан айында Сунь Куан Сунь Хені мұрагер ханзадалық лауазымынан шеттетіп, оны Гучжан округіне (故鄣縣; қазіргі Чжэцзян провинциясының Аньцзи округінің солтүстік-батысы) көшірді. Ол сондай-ақ Сунь Баны өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр етті. Сунь Хенің жеке құрамы, ондаған адамнан тұратын, әртүрлі тағдырға ұшырады, кейбіреулері жазаға кесілді, ал басқалары жер аударылды немесе қызметтен босатылды. Көптеген адамдар Сунь Хе мен оның жеке құрамына жасалған зұлымдық деп ойлады. 250 жылдың желтоқсан айы немесе 251 жылдың қаңтар айында Сунь Куан Сунь Хенің орнына жаңа мұрагер ханзада ретінде кіші ұлы Сунь Ляңды тағайындады.
Sun He's mother, Lady Wang, was not on good terms with Sun Quan's eldest daughter, Sun Luban. As a result, Sun Luban disliked her half brother, Sun He. On one occasion, Sun Quan could not attend a ceremony at the imperial ancestral temple because he was sick, so he ordered Sun He to take his place. Zhang Xiu, an uncle of Sun He's wife Crown Princess Zhang (張太子妃), lived near the imperial ancestral temple so he invited Sun He to stay at his residence during that period. Sun Luban sent her servants to spy on Sun He and reported to her father that Sun He was not in the imperial ancestral temple and was instead staying with his in laws and plotting something. She also used the opportunity to slander Sun He's mother, Lady Wang, whom she had a feud with, by telling Sun Quan that Lady Wang expressed glee when she heard that Sun Quan was sick. Sun Quan believed his daughter and became furious with Lady Wang. Lady Wang later died in distress. Sun He also fell out of his father's favour as a result and he became worried that his father would remove him from his position as Crown Prince. Sometime in the 240s, Sun He became embroiled in a power struggle against his fourth brother, Sun Ba, the Prince of Lu, who wanted to seize the position of Crown Prince from him. In fact, it was Sun Quan himself who sowed the seeds of the conflict between his third and fourth sons. Although Sun Quan had already made Sun He the Crown Prince in 242, he also treated Sun Ba exceptionally well. After discussing among themselves, some officials strongly urged Sun Quan to ensure that Confucian rules of propriety were followed and upheld. For example, Sun He should be accorded greater honours and privileges as compared to Sun Ba because he, as the Crown Prince, was in a higher position compared to the other princes. However, Sun Quan failed to make a clear distinction between his sons, so the power struggle intensified over time as Sun He and Sun Ba started vying for their father's favour and attention. Two opposing factions also emerged from among Sun Quan's subjects: On one side, Lu Xun, Zhuge Ke, Gu Tan, Zhu Ju, Teng Yin, Shi Ji, Ding Mi (丁密) and Wu Can believed that Sun He was the rightful heir apparent so they supported him. On the other side, Bu Zhi, Lü Dai, Quan Cong, Lü Ju, Sun Hong (孫弘), Quan Ji (全寄), Yang Zhu (楊笁), Wu An (吳安) and Sun Qi (孫奇) supported Sun Ba. Quan Ji and Yang Zhu, in particular, frequently spoke ill of Sun He in front of Sun Quan. As the power struggle intensified, Sun Quan grew tired of it and told Sun Jun that he was worried that the power struggle would end up in a civil war like the one between Yuan Shao's sons. He wanted to end the power struggle and designate a new heir apparent, so he started taking action against some of the officials involved: Wu Can was imprisoned and executed later; Gu Tan was exiled to Jiao Province; Yang Zhu was executed and his body dumped into the river; Quan Ji, Wu An and Sun Qi were executed. The historian Pei Songzhi, who annotated Sun He's biography in the Records of the Three Kingdoms, drew comparisons between the Sun He–Sun Ba succession struggle and other similar conflicts such as the one between Yuan Shao's sons and Liu Biao's sons. He commented that Sun Quan was worse than Yuan Shao and Liu Biao because, unlike Yuan Shao and Liu Biao who defied traditional norms of succession and made it clear that they wanted a younger son to succeed them, Sun Quan created ambiguity and uncertainty when he favoured Sun Ba despite having already designated Sun He as his heir apparent. Pei Songzhi criticised Bu Zhi, Lü Dai and Quan Cong for supporting Sun Ba because he deemed Sun Ba's claim to the succession as illegitimate. He also remarked that this incident had a huge negative impact on Bu Zhi in particular, because Bu Zhi had a reputation for being virtuous and generous. After carefully considering some time, Sun Quan ordered Sun He to be put under house arrest. When Zhu Ju, Qu Huang (屈晃) and some other officials heard about it, they covered their heads in mud, tied themselves up, and came to plead with Sun Quan to release Sun He. When Sun Quan saw them, he felt angry and scolded them for creating a disturbance. Later, he had the intention of deposing Sun He and replacing him with Sun Liang, his youngest son. Two officials, Chen Zheng (陳正) and Chen Xiang (陳象), wrote a memorial to Sun Quan, citing the historical example of Shensheng and Xiqi to warn Sun Quan that changing the Crown Prince could lead to a civil war in the future. Zhu Ju and Qu Huang also repeatedly pressured Sun Quan to pardon Sun He. Sun Quan got fed up with them, so he executed Chen Zheng and Chen Xiang and had Zhu Ju and Qu Huang flogged 100 times. Qu Huang was later removed from office and sent back to his home town, while Zhu Ju was demoted and later tricked by Sun Hong (孫弘), a supporter of Sun Ba, into committing suicide. Zhang Chun (張純), one of Sun He's subordinates who also repeatedly begged Sun Quan to spare Sun He, was imprisoned and later executed. In September or October 250, Sun Quan deposed Sun He from his position as Crown Prince and relocated him to Guzhang County (故鄣縣; northwest of present day Anji County, Zhejiang). He also forced Sun Ba to commit suicide. Sun He's personal staff, numbering dozens, met different fates as some were executed while others were exiled or dismissed. Many people thought that it was a grave injustice to Sun He and his personal staff. In December 250 or January 251, Sun Quan designated his youngest son, Sun Liang, as the new Crown Prince to replace Sun He.
Соттан шығарылғаннан кейінгі өмір
250-252 жылдар аралығында Сунь Куан ауыр сырқатқа шалдығып, Сунь Хеді тақтан түсіру шешімінен өкініп, оны қайтадан мұрагер ханзада етіп бекітуді ойлады. Бірақ Сунь Лубань, Сунь Цзюнь, Сунь Хун (孫弘) және басқалары бұған қарсы шықты, сондықтан ол бұл жоспардан бас тартты. 252 жылдың қаңтар айының соңында немесе ақпан айында Сунь Куан Сунь Хені Наньян (南陽王) ханзадасы етіп тағайындады. Гучжаннан (古丈) Чаншаға (长沙) жол жүріп бара жатқанда Сунь Хе қабырғада қарғаның ұясын көрді. Кейбір адамдар мұны Сунь Хеге қасірет орнауының белгісі деп түсіндірді, ал енді біреулері оның тақтан түсірілгеннен кейін қайтадан мәртебелі болғанын ескере отырып, жақсы ниеттің нышаны деп ойлады. 252 жылдың мамыр айында Сунь Куан қайтыс болғаннан кейін, оның кіші ұлы Сунь Лян жаңа император болды, ал император әлі жас болғандықтан Чжуге Ке регенттікке тағайындалды. Чжуге Ке – Сунь Хенің әйелі, бұрынғы мұрагер ханшайым Чжанның анасының інісі. Бұрынғы мұрагер ханшайым Чжуге Кемен кездесу үшін императорлық астана Цзяньеге (қазіргі Нанкин, Цзянсу) Чэнь Цянды (陳遷) жіберді. Чэнь Цян кетер алдында Чжуге Ке оған: «Уақыт келгенде, оны басқалардан артық етемін» деді. Халық арасында Чжуге Ке Сунь Лянды тақтан түсіріп, Сунь Хені орнына отырғызуды жоспарлап отыр деген әңгіме тарады. Оның мінез-құлқы одан да күдікті болды, ол императорлық астананы Цзяньеден Учанға (武昌; қазіргі Эчжоу, Хубэй) көшіру туралы ұсыныс жасағанда. 253 жылдың қараша немесе желтоқсан айында Чжуге Ке төңкеріс салдарынан құлатылып, өлтірілгеннен кейін Сунь Цзюнь Сунь Лянның жаңа регенті болды. Сунь Цзюнь Сунь Хені қарапайым халыққа дейін төмендетіп, оны Синьду округіне (新都郡; қазіргі Иу округінің маңында, Анхуэй) көшірді, содан кейін Сунь Хені өз-өзіне қол жұмсауға мәжбүрлеу үшін елші жіберді. Сунь Хе өзінің бұрынғы әйелі Чжанмен қоштасқанда, өзіне қол жұмсамас бұрын оған: «Жақсылық пен жамандыққа қарамастан, мен сенің қасыңда болам, мен жалғыз өмір сүре алмаймын» деді. Ол да оның соңынан ерді. Сунь Хенің кәнизағы Леди Хе: «Егер біздің бәріміз өлсек, балаларды кім тәрбиелейді?» деп сұрады. Ол өз-өзіне қол жұмсаған жоқ, Сунь Хеден туған ұлы Сунь Хао және оның үш кіші інісін өсіру үшін өмір сүрді.
When Sun Quan became critically ill between 250 and 252, he regretted his decision to depose Sun He and thought of restoring Sun He as Crown Prince. However, Sun Luban, Sun Jun, Sun Hong (孫弘) and others strongly objected to it, so he dismissed the idea. In late January or February 252, Sun Quan made Sun He the Prince of Nanyang (南陽王), with Changsha Commandery (長沙郡; around present day Changsha, Hunan) as his princedom. During his journey from Guzhang County to Changsha, Sun He saw a magpie's nest on a wall. Some people interpreted this as a sign that disaster would befall Sun He, while others thought that it was an auspicious sign since Sun He had now been restored to noble status after being deposed. After Sun Quan's death in May 252, his youngest son Sun Liang succeeded him as the new emperor, with Zhuge Ke serving as the regent because the emperor was still too young at the time. Zhuge Ke was a maternal uncle of Sun He's wife, the former Crown Princess Zhang. The former crown princess sent a messenger, Chen Qian (陳遷), to the imperial capital Jianye (present day Nanjing, Jiangsu) to meet Zhuge Ke. Before Chen Qian left, Zhuge Ke told him, "Please tell her that in a matter of time, I'll make her greater than others." There were rumours that Zhuge Ke wanted to depose Sun Liang and put Sun He on the throne. His behaviour became even more suspicious when he floated the idea of moving the imperial capital from Jianye to Wuchang (武昌; present day Ezhou, Hubei). In November or December 253, after Zhuge Ke was overthrown and assassinated in a coup d'état, Sun Jun became the new regent for Sun Liang. Sun Jun demoted Sun He back to commoner status, had him relocated to Xindu Commandery (新都郡; around present day Yi County, Anhui), and then sent an emissary to force Sun He to commit suicide. As Sun He bid farewell to his wife, the former Crown Princess Zhang, before taking his own life, she told him, "I'll accompany you through thick and thin; I won't continue living on my own." She followed suit after he committed suicide. Sun He's concubine, Lady He, asked, "If we all die, who is going to raise the children?" She did not take her own life and lived on to raise Sun Hao (her son with Sun He) and his three younger brothers.
Өлімнен кейінгі марапаттар
264 жылы Сунь Хэнің ұлы Сунь Хао Шығыс Вудың төртінші императоры болғаннан кейін, ол әкесіне «Вэнь императоры» (文皇帝) деген мәртебе берді және оны Мин мавзолейіне (明陵) қайта жерледі. Мавзолейді күзету және күту үшін оған шенеуніктер мен 200 үй шаруасы бекітілді. 266 жылдың ақпан немесе наурыз айларында ол У Коменданттығы мен Даньян Коменданттығынан (丹楊郡) тоғыз уезді бөліп алып, олардың орнына Усин Коменданттығын (吳興郡) құрды. Оның орталығы Учэн уезінде (烏程縣; қазіргі Чжэцзян провинциясының Хучжоу қаласының оңтүстігінде) орналасты. Сунь Хао Усин Коменданттығын басқару үшін әкімшіні (太守) тағайындады және әкесінің құрметіне әр маусымда мерекелік шараларды ұйымдастыруды оған тапсырды. 267 жылдың тамызында Сунь Хао өзінің бірінші кеңесшісінің ұсынысын қабылдап, императорлық астана Цзяньеде (қазіргі Цзянсу провинциясының Нанкин қаласы) әкесінің құрметіне храм салуға бұйрық берді. Ол Сюэ Сюйді храм құрылысын бақылауға тағайындады, ол «Цин храмы» (清廟) деп аталды. 268 жылдың қаңтарында Сунь Хао Императорлық кеңесші Мэн Ренді (孟仁) және Салтанаттар министрі Яо Синді (姚信) 2000 әскермен бірге Мин мавзолейіне әкесінің рухын храмға «эскорттау» үшін жіберді. Кортеж Цзяньеге жеткенде, Сунь Хао рәсімді өткізген дін қызметкерінен әкесінің рухының жағдайы туралы сұрады. Дін қызметкері әкесінің тірі кезіндегідей көрінетінін айтқаннан кейін, Сунь Хао қайғы мен қуаныштан көздерінен жас шығарды және кейіннен өзінің поддандыларын марапаттады. Сунь Хао Императорлық канцлер Лу Кайға көрші ауылдарда әкесінің рухына құрбандық шалу үшін мал союды ұйымдастыруды тапсырды. Сол түні Сунь Хао Цзяньенің сыртында түсті. Келесі күні Сунь Хао әкесінің рухы храмға орналастырылғанда қатты қайғырды. Одан кейінгі күндері ол әкесінің рухына құрмет көрсету үшін жеті күн ішінде үш рет храмға барды және тіпті әншілер мен бишілерді әкесінің рухын күні-түні көңіл көтеруге бұйырды. Бір шенеунік оған егер ол бұл рәсімді шамадан тыс орындаса, онда оның қасиеттілігін жоғалтатынын айтқанда ғана ол тоқтады.
In 264, after Sun He's son, Sun Hao, became the fourth emperor of Eastern Wu, he honoured his father with the posthumous title "Emperor Wen" (文皇帝) and had him reburied at the Ming Mausoleum (明陵), with officials and 200 households to watch over and maintain the tomb. In February or March 266, he separated nine counties from Wu Commandery and Danyang Commandery (丹楊郡) to form a new commandery, Wuxing Commandery (吳興郡), with its capital at Wucheng County (烏程縣; south of present day Huzhou, Zhejiang). He appointed an Administrator (太守) to govern Wuxing Commandery and put him in charge of the organising the ceremonies to honour his father every season. In August 267, Sun Hao heeded a suggestion from one of his officials to build a temple in the imperial capital, Jianye (present day Nanjing, Jiangsu), to honour his father. He then put Xue Xu in charge of overseeing the construction of the temple, which was named "Qing Temple" (清廟). In January 268, he ordered Imperial Counsellor Meng Ren (孟仁) and Minister of Ceremonies Yao Xin (姚信) to lead 2,000 troops to the Ming Mausoleum as part of an entourage to "escort" Sun He's spirit from the mausoleum to the temple. When the entourage reached Jianye, Sun He kept asking the priest conducting the ceremony about the condition of his father's spirit. After the priest told him that his father looked just the same as when he was still alive, Sun Hao shed tears of both sadness and joy and later rewarded his subjects. Sun Hao also ordered the Imperial Chancellor Lu Kai to oversee the sacrificing of animals in the neighbouring villages as offerings to his father's spirit. That night, Sun Hao slept outside Jianye. The following day, Sun Hao appeared very sad when his father's spirit was being enshrined in the temple. Over the subsequent days, he kept visiting the temple – three times within seven days – to pay respects to his father's spirit, and even ordered singers and dancers to entertain his father's spirit day and night. He only stopped doing so when an official told him that the entire ceremony would lose its sacredness if he performed it excessively.