Кіріспе

Алгебралық құрылымдардағы 0-дің жалпыламалары. Математикада нөл элементі – нөл санын басқа алгебралық құрылымдарға таратудың бірнеше түрі. Бұл баламалы мағыналар контекстке қарай бірдей болуы немесе болмауы мүмкін.

Нөлдік морфизмдер

Категориядағы нөлдік морфизм – функциялық композиция бойынша жалпыланған сіңіретін элемент: кез келген морфизмді нөлдік морфизммен құрастырғанда нөлдік морфизм шығады. Атап айтқанда, егер 0XY : X → Y – X-тен Y-ге дейінгі морфизмдер арасындағы нөлдік морфизм болса, ал f : A → X және g : Y → B – кез келген морфизмдер болса, онда f ∘ 0XY = 0AX және 0XY ∘ g = 0YB. Егер санатта 0 нөлдік объектісі болса, онда X → 0 және 0 → Y каноникалық морфизмдері болады, оларды құрастыру нәтижесінде нөлдік морфизм 0XY : X → Y шығады. Мысалы, топтар санатында нөлдік морфизмдер – әрқашан топтық бірлік элементін қайтаратын морфизмдер, бұл функцияны жалпылайды.

Ең кіші элементтер

Ішінара реттелген жиынтық немесе тордағы ең кіші элементті кейде нөлдік элемент деп атайды және оны 0 немесе ⊥ деп жазуға болады.

Нөл модулі

Математикада нөлдік модуль — модульдің қосылу амалы үшін ғана аддитивті бейтарап элементтен тұратын модуль. Бұтындарда бұл бейтарап элемент нөлге тең, сондықтан ол нөлдік модуль деп аталады. Нөлдік модульдің модуль екенін көрсету оңай; ол қосылу және көбейту бойынша тривиалды жабық.

Нөлдік идеал

Математикада сақинадағы нөлдік идеал — тек аддитивті толықтырудан (немесе нөл элементтен) ғана тұратын идеал. Бұл идеал екендігі анықтамасынан тікелей шығады.

Нөлдік матрица

Математикада, әсіресе сызықтық алгебрада, нөлдік матрица – барлық элементтері нөлге тең матрица. Ол басқаша символмен де белгіленеді. Нөлдік матрицалардың мысалдары: K сақинасының элементтерінен құралған m × n матрицалар жиыны модуль құрайды. Осы жиындағы нөлдік матрица – барлық элементтері K сақинасының қосылыс бірлігіне тең матрица. Нөлдік матрица – қосылыс бірлігі болып табылады. Яғни, кез келген матрица үшін:

Кез келген өлшемдегі (m × n) нөлдік матрица (элементтері белгілі бір сақинадан алынған) тек біреу ғана болады, сондықтан контекст нақты болған жағдайда, оны жай ғана нөлдік матрица деп атайды. Матрицалық сақинада нөлдік матрица қосылыс бірлігі және сіңіретін элемент рөлін атқарады. Жалпы, сақинаның нөлдік элементі бірегей болады және әдетте ата-ана сақинасын көрсету үшін жазусыз 0 деп белгіленеді. Сондықтан жоғарыдағы мысалдар кез келген сақинадағы нөлдік матрицаларды көрсетеді. Нөлдік матрица – барлық векторларды нөлдік векторға жіберетін сызықтық түрлендіруді де білдіреді.

Нөлдік тензор

Математикада нөлдік тензор – кез келген реттік, барлық компоненттері нөлге тең тензор. Бірінші реттік нөлдік тензор кейде нөлдік вектор деп аталады. Кез келген тензорды кез келген нөлдік тензорға көбейту нәтижесінде тағы да нөлдік тензор шығады. Белгілі бір типтегі тензорлардың арасында, сол типтегі нөлдік тензор олардың арасындағы қосымша бірлік ретінде танылады.