Жон Жанг: Американдық джаз сазгері мен әртісі

Кіріспе

Джон Жанг (Jon Jang) – американдық джаз пианині, композиторы және тобының жетекшісі (1954 жылы туған). Қытай тегінен шыққан ол джаз және азия музыкасы элементтерін үйлестіретін музыкада мамандық танытады және халықаралық және азиялық американдықтардың әлеуметтік әділдік күресін көрсететін музыкалық туындыларымен белгілі.

Мансап

Жанг 1978 жылы Оберлин музыка консерваториясын пианино орындаушысы мамандығы бойынша B. Mus дәрежесімен аяқтады, онда ол доктор Вендел Логаннан афроамерикалық музыканы оқыды. Жанг оны "наставник және әкелік фигура" деп сипаттайды. 1999 жылдан 2001 жылға дейін Жанг Макс Роучпен бірге Пекин триосының құрамында гастрольдік сапарда болды, оның аясында Лондонның Корольдік фестиваль залында және Берлин джаз фестивалінде өнер көрсетті. Ол Cal Performances ұйымынан екі тапсырыс алды және осы ұйымның қолдауымен төрт рет өнер көрсетті. Конгресс кітапханасы мен Кронос квартетінен шығармаларға тапсырыс алды, ал 2000 жылы сахналық өнер саласында Creative Capital сыйлығына ие болды.

Музыка және саясат

1980 жылдардың басында Чжан «Are you Chinese or Charlie Chan?» атты әндерін әнші ретінде шығара бастады (1983, RPM) және «Баллада немесе Пуля?» (1988, Asian Improv), соңғысы Малкольм Х-тің әйгілі «Дауыс беру қағазы немесе оқ» атты сөйлеуін еске түсіреді. Чжанның айтуынша, оның 1980-ші жылдардағы музыкасы Азиялық американдықтар қозғалысымен қатар өтті, ол саяси белсенді ретінде де қатысты. Жас азиялық американдықтар да Қара өнер қозғалысының көркемдік-саяси үйлесімділігінен шабыт алды, ал AIR ұйымы бұрынғы қара суретшілер ұжымдарынан, атап айтқанда Чикагодағы Шығармашылық музыканттардың ілгерілеу қауымдастығы (AACM), Сент-Луистің Қара суретшілер тобы (BAG), сондай-ақ Лос-Анджелестің Құдай музыканттары мен суретшілер қауымдастығы (UGMAA) тікелей шабыт алды. «Қазір өтемақы төлеу!» Джаз ансамблі мен Тайкоға арналған концерт – Чжанның осы кезеңдегі алғашқы маңызды туындыларының бірі, ол Редресс және Репарация қозғалысына сілтеме жасайды. Хорас Тапскотт пен оның Панафрикан халықтар оркестрінен шабыттанған Чжан орындаушылар ансамблін Паназиялық оркестр деп атады. Тапскотт Чжанға Кеміт пен музыка арқылы болашақ ұрпаққа «сиқырды беру» туралы үйретті. Сонымен қатар, Чжан Макс Роуч, Амири Барака, Хорас Тапскотт және Вендел Логан сияқты қара ұстаздардан, Джеймс Болдуин атап өткендей, «осы музыка аукцион алаңынан басталады» деп білді. Чжан мен Фрэнсис Вонг айтқандай, 1988 жыл Азиялық американдықтар қозғалысы үшін де, олардың суретшілер мен белсенділер ретіндегі жұмысы үшін де шешуші кезең болды: «Қорытындылар мен өтемақылар қозғалысы 1980-ші жылдардағы азаматтық құқықтардың жеңісі болды. «Сіз қытайлық па, әлде Чарли Чан ба?» атты әндерден кейінгі алғашқы маңызды туындылардың бірі – «Қазір өтемақы төлеу!» Джаз ансамблі мен Тайкоға арналған концерт. 1980-1988 жылдары біз осы қозғалыстан хабардар болдық. Осыдан кейін Азиялық американдықтар қозғалысы қайта анықталды». Тәндіктер көбінесе Джаз музыканты ретінде жазса да, Чжан классикалық орындаушылар үшін ноталанған шығармалар да жазды және көптеген джаз әсерлерінен басқа, Уильям Грант Стилл сияқты композиторларды тарихты еске алу және музыкалық композиция арқылы саяси күресті зерттеуге қатысты көзқарасы үшін үлгі ретінде келтірді. Чжанның 2007 жылғы «Қытай-американдық симфониясы», 2007 жылы Сакраменто филармониясымен орындалды, XIX ғасырдың соңындағы қытай иммигранттары теміржол құрылысындағы еңбектері туралы айтатын симфониялық туынды. Қоғамдық зиялы ретінде Чжан АҚШ-тың Колумбия, Стэнфорд, Браун университеттерінде және UCLA-да «Традициялар трансформациясында: Джон Чжанның музыкалық тілі», «Күрес дыбыстары: 1960-шы жылдардағы қара нәсілді азат ету қозғалысынан 1980-ші жылдардағы Азиялық американдықтар қозғалысына дейінгі музыка» және «Бір күн американдық, бір күн шетелдік: ұлттық әнұранды өздеріне айналдырған қара және қоңыр терілі суретшілер» сияқты тақырыптарда бірқатар баяндамалар жасады. 2012 жылы Чжан Мичиган университетінің Мартин Лютер Кинг, Кiшi / Сесар Чавес / Роза Паркс атындағы қонақ профессор атанды.

In the early 1980s, Jang began releasing recordings as a bandleader that included Are you Chinese or Charlie Chan? (1983, RPM) and The Ballad or the Bullet? (1988, Asian Improv), the latter referencing Malcolm X's famous speech "The Ballot or the Bullet." Jang has said his music during much of the 1980s paralleled the Asian American movement, in which he was also engaged as a political activist. Young Asian Americans were also inspired by the artistic political synergy of the Black Arts Movement, and as an organization, AIR drew inspiration directly from earlier Black artist collectives such as the Association for the Advancement of Creative Musicians (AACM) of Chicago, the Black Artist Group (BAG) of St. Louis, as well as the Union of God's Musicians and Artists Ascension (UGMAA) of Los Angeles. Reparations Now! Concerto for Jazz Ensemble and Taiko was one of Jang's first major works of this period, referencing the Redress and Reparations movement. Inspired by Horace Tapscott and his Pan Afrikan Peoples Arkestra, Jang named the performing ensemble the Pan Asian Arkestra. Tapscott taught Jang about “passin’ the magic” onto future generations through the Ark and the music. Additionally, Jang learned from Black mentors such as Max Roach, Amiri Baraka, Horace Tapscott, and Wendell Logan that, as James Baldwin noted, "this music begins on the auction block." As Jang and Francis Wong have described, 1988 marked a turning point both for the Asian American movement and their own work as artists and activists:<blockquote>"The Redress and Reparations movement was a civil rights victory for the 1980s. One of the first major works after Are You Chinese or Charlie Chan? was Reparations Now! Concerto for Jazz Ensemble and Taiko. From 1980 to 1988 we were informed by the movement. After that, the Asian American movement was re defined." Though often written about by critics as primarily a jazz musician, Jang has also composed notated works for classical performers, and in addition to numerous jazz influences, has cited composers such as William Grant Still as models for his approach to memorializing history and exploring political struggles through musical composition. Jang's 2007 Chinese American Symphony, premiered in 2007 by the Sacramento Philharmonic Orchestra, is a symphonic composition addressing the history of Chinese immigrant railroad workers in the late 19th century. As a public intellectual, Jang has given a number of presentations at universities and colleges throughout the U. S. such as Columbia University, Stanford University, Brown University, and UCLA on topics such as "Traditions in Transformation: The Musical Language of Jon Jang," "Sounds of Struggle: Music from the Black Liberation Movement of the 1960s to the Asian American Movement of the 1980s," and "One Day American, One Day Alien: Black and Brown Artists Who Made the National Anthem Their Own." In 2012, Jang was awarded the Martin Luther King, Jr./Césár Chavez/Rosa Parks Visiting Professorship at the University of Michigan.