Кіріспе

NOTOC Радом округі (powiat radomski) – Польшаның шығыс-орталық бөлігіндегі Мазовия воеводігіндегі аумақтық әкімшілік және жергілікті өзін-өзі басқару бірлігі (повиат). Ол 1998 жылы қабылданған Польшаның жергілікті басқару реформаларының нәтижесінде 1999 жылдың 1 қаңтарында құрылды. Оның әкімшілік орталығы – Радом қаласы, бірақ қала округ құрамына кірмейді (жеке қала округін құрайды). Округте үш қала бар: Радомның солтүстік-шығысында орналасқан Пьонки, Радомның оңтүстігіндегі Ижа және Радомның оңтүстік-шығысындағы Скарышев. Округтың аумағы 2019 жылғы мәліметтер бойынша жалпы халық саны 152 190 адамды құрайды, оның ішінде Пьонкиде 18 269, Ижада 4 733, Скарышевте 4 371 адам және ауылдық жерлерде 124 817 адам тұрады.

Көршілес округтер

Радом қаласынан басқа, Радом ауданы солтүстікте Белобржеги ауданымен, солтүстік-шығыста Козиенице ауданымен, шығыста Зволень ауданымен, оңтүстік-шығыста Липско ауданымен, оңтүсте Стараховице ауданымен, оңтүстік-батыста Шыдловец ауданымен және батыста Пшисуха ауданымен шектеседі.

Әкімшілік бөлініс

Округ 13 гминаға (бір қалалық, екі қалалық ауылдық және 10 ауылдық) бөлінген. Олар төмендегі кестеде халық саны бойынша азайыс ретімен тізімделген. GminaTypeArea(km2)Population(2019)SeatPionkiurban18.318,269 ПионкиGmina Skaryszewurban rural171.414,765 СкарышевGmina Iłżaurban rural255.814,701 ИлжаGmina Jedlińskrural138.714,529 ЕдлинскGmina Zakrzewrural96.213,125 ЗакжевGmina Jedlnia Letniskorural65.612,788 Едльня ЛетнискоGmina Kowalarural74.712,207 КовалаGmina Pionkirural230.810,023 Пионки *Gmina Wierzbicarural94.09,698 ВержбицаGmina Gózdrural77.88,933 ГуздGmina Wolanówrural82.98,858 ВолонувGmina Przytykrural134.17,307 ПшитыкGmina Jastrzębiarural89.56,987 Ястжебя * гминаның құрамына кірмейтін орын.

Радом округінің тарихы

Радом ауданының тарихы орта ғасырларға дейін жетеді, сол кезде Радом қаласы кастеляндық ордасы болған. 14 ғасырдың бірінші жартысында кастеляндықтар аудандарға айналдырылды, ал жаңа құрылған Радом ауданы Кіші Польшаның Сандомир воеводтығының бір бөлігіне айналды. 1476 жылы осы воеводтықта жеті аудан болды: Сандомирж, Вислица, Хечины, Опочно, Стежица және Радом. Радом ауданының шекаралары Польшаның бөлінісіне дейін ғасырлар бойы өзгеріссіз сақталды. Ол кезде ол қазіргі ауданнан әлдеқайда үлкен болды: оның жалпы ауданы 5782 шаршы километрді құрады, Ільза, Скаришев, Шидловец, Вжежбник, Скшинно, Сецехов, Солец-над-Висла және Козенице қалаларын қамтыды. Радом ауданының шығыс және солтүстік шекаралары Кіші Польшаның шекараларын белгіледі, батысында ол Сандомир воеводтығының Опочно ауданымен, ал оңтүстігінде Сандомир воеводтығының Сандомир ауданымен шектесетін. Польшаның үшінші бөлінісінен кейін Радом ауданы Варшава герцогтығының Радом департаментінің құрамына кірді. 1816 жылы Сандомир воеводтығы қайта құрылды, оның орталығы Радомда орналасқан. 1837 жылы Радом ауданы Ресей бақылауындағы Польша Конгресінің Радом генерал-губернаторлығының құрамына енді. Екінші Польша Республикасында Радом ауданы Кильце воеводтығының (1919–1939 жж.) құрамына кірді.