Кіріспе

Польшадағы ұлттық парк

Карконосце ұлттық паркі (Karkonoski Park Narodowy) – Польшаның оңтүстік-батысындағы Судет тауларында, Чехиямен шекаралас орналасқан ұлттық парк. Ұлттық парк Төменгі Силезия воеводалығында, Судет тауларының ең биік бөлігінде жатыр. Ол 1959 жылы құрылып, 55,10 км² аумақты қамтыды. Бүгінде оның аумағы сәл үлкенірек, оның ішінде 17,18 км² қатаң қорғалады. Парк аумағының көп бөлігі, шамамен 33,80 км², орманнан тұрады. 1992 жылы Карконосце ұлттық паркі, көршілес Чехияның Крконоше ұлттық паркімен бірге ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасы аясында Крконоше/Карконосце трансшекаралық биосфералық қорығының құрамына кірді. Сонымен қатар, 40 гектар торф батпақтары Рамсар халықаралық ылғалды жерлер тізіміне енгізілді.

География

Гигант таулары – Польшаның оңтүстік-батысынан Чехияның солтүстік шекарасы бойымен шығыс Германияға дейін созылған Судет тауларының ең биік жотасы. Оның ең биік шыңы – теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Снежка, ол (бірдей дыбысталатын) Снежник, , сондай-ақ Ślęża шыңымен бірге үшбұрыш құрайды. Олар тек қабілетті туристерге арналған қызыл жаяу жолмен байланысты. Ландшафтының ерекшеліктері – мұздық қазаншаларында жасырылған тас-тастар мен көлдер. Тау беткейлерінде саңырауқұлақ немесе тоқмақша тәрізді пішіндегі, ауа райына ұшыраған гранит тау жыныстары да кездеседі. Гигант таулары Еуропаның су жүйесінің Ельба және Одер сияқты екі ірі өзеннің бассейндерін бөліп тұрады, бұл Балтық және Солтүстік теңіздер бассейндерін де бөліп тұрады. Көптеген жергілікті өзендер таудан төмен ағып, сарқырамалар құрайды, олардың ең ірісі Польша бөлігінде (300 м) Ломничка өзені арқылы жасалған. Паркте 100-ге жуық түрлі құстар мекендейді, бұл жануарлардың ең көп саны. Таудың жоғары бөлігінде олардың түрлері азайған, төменгі деңгейлерде 100 түрге жетеді, ал шыңдарда 10-нан аспайды. Паркте балықтың төрт түрі, қосмекенділердің алты түрі және бауырымен жорғалаушылардың бес түрі бар. Парктің тартымдылығы – 20 ғасырдың басында осы жерге әкелінген мұфлон. Карконоссе ұлттық паркін жыл сайын 1,5 миллионнан астам турист бақылайды. Олар 112 километрлік жаяу жолдар, 10 шаңғы көтергіші және 12 қонақ үйін пайдалана алады. Парктің бас кеңсесі Желеня-Гура қаласында орналасқан.