Кіріспе

Опиоидты анальгетик Drugbox | Verifiedfields = өзгертілген | Watchedfields = өзгертілген | verifiedrevid = 460780572 | IUPAC атауы = (3S) 3 метил 4 морфолин 4-ыл 2,2 дифенил 1 пирролидин 1-ыл бутан-1-он | кескін = Dextromoramide2DACS.svg | сауда атауы = Palfium | Drugs.com = | жүктілік AU = C | заңдық AU = S8 | заңдық BR = A1 | заңдық BR түсініктеме = | заңдық CA = I тізім | заңдық US = I тізім | заңдық DE = Anlage II | енгізу жолдары = Ауызға, тік ішекке, тамырға, мұрынға | биологиялық қолжетімділік = >75% | белокпен байланысу = Жоғары (Palfium, Palphium, Jetrium, Dimorlin) – морфинден шамамен үш есе күшті, бірақ әсері қысқа болатын қуатты опиоидты анальгетик. Ол халықаралық БҰҰ келісімдері және жеке елдердің қылмыстық заңдары арқылы есірткіге тыйым салу режиміне жатады және көбінесе Нидерландыда ғана тағайындалады.

Тарих

Декстроморамидті 1956 жылы Пол Янссен Janssen Pharmaceutica компаниясында ашты және патенттеді, ол сонымен қатар ауырсынуды емдеу үшін және басқа дәрі-дәрмектермен бірге анестетик ретінде кеңінен қолданылатын тағы бір маңызды синтетикалық опиоид – фентанилді, сондай-ақ галоперидолды, пиритрамидті, лоперамид дифеноксилат сериясын және басқа да маңызды дәрі-дәрмектерді ашты. 1970-ші жылдары Декстроморамид Австралия мен Ұлыбританияда есірткіге тәуелді адамдар арасында кең таралған. Ол Palfium деген негізгі саудалық атауымен белгілі, бірақ 2004 жылдың ортасына қарай Ұлыбританияда прекурсорлық химиялық заттардың жеткізілімі шектеулі болғандықтан өндіріліп шығарылуы тоқтатылды. Бұл рас болғанымен, Декстроморамидтің шамамен бір жыл бойы жетіспеушілік болды және Palfium препаратын Ұлыбритания нарығына қайта енгізбеудің нақты себебі – оның ауызға қабылдағандағы ауырсыққа қарсы дәрі ретіндегі жоғары әсері мен тәуелділік тудыру қабілеті. Тәуелділік деңгейі морфинге ұқсас, бірақ одан бас тарту синдромы азырақ байқалады. Қазіргі таңда Palfium брендін қолданатын Еуропа елдері – Нидерланды, Ирландия және Люксембург қана. 2002 жылы күшіне енген аталған шарттың 76-тарауына сәйкес, оны басқа Шенген аймағы елдеріне импорттауға болады. АҚШ-та бұл I тізімдегі есірткілік бақылаудағы зат, DEA ACSCN нөмірі 9613, ал 2013 жылдан бастап жылдық өндіріс квотасы нөлге тең. 1970 жылғы жаңа Бақыланатын заттар туралы заң қабылдалған кезде, бұл препарат АҚШ-та шамамен он жыл бойы қолданылмаған. Декстроморамидтің қолданылатын тұздары – гидрохлорид (еркін негізге айналдыру коэффициенті 0,915) және тартрат (0,724). Рацеморамид және морамид аралықтары да бақылауда.

Медициналық қолдану

Бұл препараттың басты артықшылығы – оны ауыз арқылы қабылдағанда тез әсер ететіні және жоғары биожетімділігі, яғни ауызға қабылдау нәтижесі инъекция жасағанмен шамалас болады. Сонымен қатар, ол ішек қырысуын тудыруға салыстырмалы түрде төмен бейімділікке ие, бұл қатерлі ісіктерге байланысты ауырсынды басу үшін қолданылатын опиоидты анальгетиктерде жиі кездесетін мәселе. Ал анальгетикалық әсерге төзімділік, көптеген басқа қысқа әрекетті опиоидтарға қарағанда салыстырмалы түрде баяу дамиды.

Фармакокинетика

Декстроморамидтің орташа жартылай шығарылу уақыты 215,3 ± 78,4 минут, ал таралу көлемі 0,58 ± 0,20 л/кг құрайды. Плазмадағы ең жоғары деңгейлер дозалаудан кейін 0,5–4,0 сағат ішінде жетеді, плазма концентрациясының жоғары деңгейден кейінгі төмендеуі екі фазалы үлгіде жүреді, бірінші фазада жартылай шығарылу уақыты 0,4–1,6 сағат, ал соңғы фазада – 6,3–21,8 сағатты құрайды. Пациенттердің шамамен 40% - ында жартылай шығарылу уақыты 1,5-тен 4,7 сағатқа дейін, монофазалық түрде өзгереді. Дозаның 0,06% - дан азы 8 сағат ішінде өзгермеген күйінде несеппен шығарылады.