Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшадағы ұлттық парк
National park in Poland
Wielkopolska ұлттық паркі, сондай-ақ Wielkopolski ұлттық паркі немесе Үлкен Польша ұлттық паркі немесе Үлкен Польшаның ұлттық паркі (Wielkopolski Park Narodowy) деп аталады, ол Польшаның батыс-орталық Wielkopolska (Үлкен Польша) аймағында орналасқан ұлттық парк, аймақтық астана Poznań қаласынан оңтүстікке қарай шамамен орналасқан. Оның ерекше табиғаты мұздық дәуірден қалған, тығыз орманмен қоршалған көлдерге байланысты. Қорғау аймағымен бірге ол Poznań көлді аймағының (Pojezierze Poznańskie) және Poznań Warta шатқалының (Poznański Przełom Warty) бөліктерін қамтиды. Ұлттық парктің бас кеңсесі Жезиоры ауылында орналасқан.
Wielkopolska National Park, also known as Wielkopolski National Park or Greater Poland National Park or the National Park of Greater Poland (Wielkopolski Park Narodowy), is a National Park within the Wielkopolska (Greater Poland) region of west central Poland, about south of the regional capital, Poznań. It gets its unique nature from post glacial lakes surrounded by dense forests. Together with its protective zone, it includes part of the Poznań Lakeland (Pojezierze Poznańskie) and parts of Poznań's Warta Gorge (Poznański Przełom Warty). The national park has its headquarters in the village of Jeziory.
Тарих
1957 жылы құрылған парк қазіргі уақытта ауданы , құрайды, оның жартысынан астамы (46,17 км²) орманмен жабылған. Су көлемі (көбінесе шағын көлдер) , ал қалған жерлер басқа түрлі ландшафттарды құрайды. Паркте 18 қатаң қорғалатын аймақ бар. Осы жерде қорық құру идеясын алғаш рет 1922 жылы профессор А. Водзичко көтерген. 10 жылдық күш-жігердің нәтижесінде 1932 жылы екі қорық құрылды: біріншісі Пущиковода (бастапқы ауданы 2,39 км²), екіншісі Коциолек көлінің маңында (1,89 км²). 1933 жылы Осова тауының басында Ұлы Польша ұлттық паркінің салтанатты ашылуы болды, бірақ парк ресми түрде 1957 жылға дейін құрылмады.
Created in 1957 on an area of , the Park currently covers , of which over half (46.17 km2) is forested. Waters (mainly small lakes) cover , and other types of land The Park contains 18 strictly protected areas. The idea of creating a preserve here was first raised by Professor A. Wodziczko in 1922. After 10 years of efforts, in 1932 two reserves were created: the first at Puszczykowo (original area 2.39 km2), and the second around Kociołek lake (1.89 km2). In 1933 on the hilltop of Osowa Góra a symbolic opening of the Wielkopolska National Park took place, however the Park was not officially created until 1957.
Бейнелеу
Парктің ландшафтына осыдан 70-10 мың жыл бұрын осы аймақты жапқан мұздық күшті әсер еткен. Ол негізінен жазық, оның ең биік төбесі – Осова Гора, теңіз деңгейінен шамалы ғана биік. Парк мұздықтан пайда болған бірнеше туннельді аңғар көлдерімен бөлінген. Олардың ішінде екі аралы бар, ең әдемісі – Горекке көлі. Басқа да қызықты жер бедерлерінің арасында көптеген дөңгелек төбелерді, сондай-ақ теміржол насиптеріне ұқсайтын ұзын, тар төбелерді атап өткен жөн. Әрі, ірі тас блоктары бар, олардың ең үлкені – Гляз Лесников, табиғат ескерткіші саналады және осы ретте қорғалады.
The landscape of the Park was strongly influenced by a glacier, which covered this area 70 10 thousand years ago. It is mainly flat its highest hill Osowa Góra, reaches only above sea level. The Park is split by several tunnel valley lakes, which were created by the glacier. Among them there is one regarded as the most beautiful Góreckie Lake, with two islands. Of other interesting land formations, one must emphasize numerous, round hills as well as long, narrow hills which resemble rail mounds. Also, there are huge rocks, the biggest of which Głaz Leśników, is regarded as a nature's monument and as such is protected.
Өсімдіктер
Парк флорасының негізгі элементі – еуро-сибірлік түрлер, мысалы, қарағай (Парк ормандығының 70% құрайды), сондай-ақ басқа да орман өсімдіктері. Мұндағы топырақ сапасы нашар, тек су жағалауларында ғана жақсырақ, бұл өсімдіктер әлемінің әртүрлі болуына жағдай жасайды. Skrzynka көлі өзінің ерекшелігімен көзге түседі, оның бір бөлігі қалың қабатты торфты батпақтармен жабылған.
The main element of Park's flora are species of Euro Syberian kind, like pine (making up 70% of Park's forests) as well as other forest plants. Soil here is of poor quality, only around waters it is better which enables plant life there to be more heterogeneous. Unique in its character is Skrzynka Lake, which is partly covered by a thick layer of peat bogs.
Жануарлар
Парк фаунасы түрлердің көптігімен сипатталады, ең көп өкілдігі бар – 3 мыңнан астам түрі бар жәндіктер. Орман қызылшаға толы, сондай-ақ өте бай өрмекшілер әлемі де бар. Көлдерде трофа, шұбар және тұтқа сияқты бірнеше балық түрі кездеседі. Паркте Польша жазықтарында кездесетін барлық қосмекенділер және 5 түрлі бауырымен жорғалаушылар, оның ішінде кесірткелер мен таспаша жыландар өседі. Сонымен қатар, шамамен 190 түр құс бар, олардың ішінде қара тоқыл және бүркіт. Сүтқоректілер 40 түрден өкілдік етеді, оның ішінде көптеген түрлі жарықшалар бар.
Park's fauna is characterized by richness of kinds, the best represented are insects with more than 3 thousand species. Forests are full of beets, also very rich is the world of spiders. In lakes, there are several fish trout, pike and eel. In Park thrive all kinds of amphibians which can be met on Polish plains and 5 species of reptiles, including lizards and grass snake. Also, there are around 190 species of birds, with black woodpecker and buzzard. Mammals are represented by 40 species, with numerous kinds of bats.
Адамның мекендеуі
Ең құнды ескерткіштердің қатарында: Лодзьдегі ағаш шіркеу (17 ғасыр), Коморники, Пущиково, Стесжев және Вирыдағы шіркеулер бар. Шреньява мен Трезбауда 19 ғасырда салынған сарайлар орналасқан. Қызықты тарихи жәдігер – 1827 жылы Титус Дзялыньский салған, Грек көліндегі Замкова аралындағы қамалдың қираған қалдықтары. Паркке жыл сайын миллионнан астам турист келеді. Одан 7 туристік бағыт өтеді, ал оның флорасы мен фаунасының байлығы Езеориядағы Ośrodek Muzealno Dydaktyczny Wielkopolskiego Parku Narodowego (Wielkopolska Ұлттық паркінің мұражай-оқу орталығы) -нда көрсетілген.
Among most precious monuments there are: a wooden church in Łódź (17th century), churches in Komorniki, Puszczykowo, Stęszew and Wiry. At Szreniawa and at Trzebaw there are 19th century manor houses. Interesting relic are ruins of a castle built in 1827 by Tytus Działyński on the Zamkowa Island on Góreckie Lake. The Park is visited by more than a million tourists a year. It is crossed by 7 tourist trails and the richness of its fauna and flora is presented in Ośrodek Muzealno Dydaktyczny Wielkopolskiego Parku Narodowego (Wielkopolska National Park Museum and Educational Center) in Jeziory.