Америкалық миссионер Сайрус Хэмлин өмірі мен қызметі

Кіріспе

Американдық конгрегациялық миссионер Сайрус Хамлин (5 қаңтар 1811 – 8 тамыз 1900) – американдық конгрегациялық миссионер, Роберт колледжін құрдас негіздеуші және А. Д. Ф. Хамлиннің әкесі.

Өмірбаян

Хамлин Мэн штатының Уотерфорд қаласында дүниеге келді және отбасының фермалық иелігінде өсті. Он алты жасында ол Портленд қаласында күмісші және зергер ретінде оқуға түсті, бірақ кейін дін қызметкері болуға шешім қабылдады. Ол алдымен Бриджтон академиясын бітірді, содан кейін колледжге түсті. 1834 жылы Боудоин колледжін, ал 1837 жылы Бангор теологиялық семинариясын бітірді. Хэмлиндер XIX ғасырдағы Мэн штатының белгілі отбасы болды, олардың арасынан АҚШ вице-президенті (Ханнибал Хэмлин) және кем дегенде екі Азамат соғысының генералы шықты, олардың бірі Сайрус Хэмлин есімді болды. 1838 жылы ол шетелдегі миссионерлік миссиялар жөніндегі американдық комиссиясының тапсыруымен АҚШ-тан кетіп, 1839 жылдың қаңтарында Осман империясына келді. Хамлин 1840 жылы армян халқына көмек көрсету мақсатында Бебек семинариясын құруға көмектесті. Ол студенттеріне пайдалы кәсіптерді үйрету үшін Бебек қаласында шеберхана ашты, осы арқылы олардың ауыр кедейлігін жеңілдетуге тырысты. Осы шеберханадан нан пісіру бизнесі өркендеді, соның арқасында Хамлин Қырым соғысы кезінде Стамбулдағы британдық армия госпиталіне нан жеткізуші болды. Осы кезеңде ол Флоренс Найтингейлмен танысты. Шеберхана мен нан пісіру зауыты американдық кеңеске қарсы болғанымен, Хамлиннің кәсіпорындарынан түскен қаражат Түркияда он үш армян протестанттық шіркеуін салуға жәрдемдесті. 1860 жылы ол Стамбулда Роберт колледжін құру жұмысын бастады. Колледжді салуға рұқсат алу үшін Осман билігімен жылдар бойы сүбелегеніне қарамастан, Хамлинге мектепті салуға және оны американдық (АҚШ) қорғауында ұстауға және АҚШ туын көтеруге рұқсат беретін императорлық жарлық берілді. Мектеп 1863 жылдың 15 мамырында есігін ашты. Хамлин 1876 жылға дейін, өкінішке орай, туындаған қақтығысқа дейін оның президенті болды, ол АҚШ-қа қайта оралуға мәжбүр етті, кейін Бангор теологиялық семинариясында догматикалық теология профессоры болып қызмет етті. 1880 жылы Вермонт штатындағы Миддлбери колледжінің президенті болып сайланды. Оның өкілеттігі қысқа болды, ол 1885 жылға дейін ғана созылды. Алайда, Хамлиннің басшылығымен колледж құлдыраудың алдында тұрған күйден шығып, 20 ғасырдың басында бұрын-соңды болмаған өсуге әкелетін жаңару процесі басталды. Ол өзінің алдыңғысынан қалған қатаң тәртіптік мәселелерді шешті және ғимараттарды жаңғыртуға жеке басқарушылық жасады. Бірақ Хамлиннің басқаруының ең маңызды оқиғасы – колледждің 1883 жылы әйелдерді қабылдау туралы шешімі болды, бұл кейін Миддлберидің тұрақтылығын сақтауда маңызды рөл атқарды. 1885 жылы Хамлин жетпіс төрт жасқа толғанда, табиғи түрде зейнетке шықты. Ол «Түріктер арасында» (1878) және «Менің өмірім мен заманым» (1893) атты еңбектерін жариялады. Боғазичи университетіндегі (бұрынғы Роберт колледжінің бөлігі) Хамлин залы, сондай-ақ Миддлбери колледжінің Фримен халықаралық орталығындағы Хамлин залы оның құрметіне аталған. Ол көп жылдар бойы Массачусетс штатының Лексингтон қаласында тұрды. Ол Лексингтонның Мунро зиратында жерленген.

Hamlin was born in Waterford, Maine and grew up on his family's farm estate. At sixteen, he entered an apprenticeship as a silversmith and jeweler in Portland, Maine before deciding to enter the ministry. He first attended Bridgton Academy before heading to college. He graduated from Bowdoin College in 1834 and from Bangor Theological Seminary in 1837. The Hamlins were a prominent nineteenth century Maine family which also produced a Vice President of the United States (Hannibal Hamlin) and at least two Civil War generals, one of whom was also named Cyrus Hamlin. He promptly left the United States in 1838 as a missionary under the American Board of Commissioners for Foreign Missions, arriving in the Ottoman Empire in January 1839. Hamlin helped found Bebek Seminary in 1840 as part of his outreach to Armenians. Hamlin established a workshop at Bebek to teach his students marketable trades, to help alleviate their severe poverty. From this workshop sprung a baking business, by which Hamlin became the primary provider of bread to the British Army hospital in Istanbul during the Crimean War. It was during this period that Hamlin became acquainted with Florence Nightingale. While the workshop and bakery were controversial to the American Board, the funds earned by Hamlin's enterprises helped build thirteen Protestant Armenian churches in Turkey. In 1860, he began the work of establishing Robert College in Istanbul, Ottoman Empire. After years of unsuccessfully lobbying the Ottoman authorities for permission to build the school, Hamlin was eventually granted an imperial order granting permission for the school to be built and permitting it to be under American (United States) protection and fly the flag of the United States. The school opened its doors on May 15, 1863. Hamlin served as its president until an unfortunate conflict in 1876, which forced his return to the United States where he later served as professor of dogmatic theology at Bangor Theological Seminary. He was elected president of Middlebury College in Vermont in 1880. His term was short, lasting only until 1885. However, Hamlin's guidance brought the College back from the brink of collapse and began a recovery process that would ultimately lead to unprecedented growth in the early years of the 20th Century. Hamlin resolved severe disciplinary issues inherited from his predecessor and personally contracted critical upgrades to the physical plant. However, the most significant event of Hamlin's administration—one that would prove key in maintaining Middlebury's stability later on—was the college's decision to accept women in 1883. Hamlin was seventy four by 1885 when he unsurprisingly retired. He published Among the Turks (1878) and My Life and Times (1893). Hamlin Hall at Boğaziçi University (formerly part of Robert College), as well as Hamlin Hall in Middlebury College's Freeman International Center are named after him. For many years, he lived in Lexington, Massachusetts. He is buried in Lexington's Munroe Cemetery.