Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Глен-Трул шайқасы – 1307 жылғы сәуірде Шотландияның тәуелсіздік соғысының бірінші кезеңінде болған шағын шайқас. Глен-Трул – Шотландияның Галлоуэй аймағындағы Оңтүстік жоталарындағы тар шатқал. Лох-Трул шығыстан батысқа қарай созылып жатыр және екі жағы да тік көтерілген төбелермен шектеліп, шабуылға түсуге өте қолайлы жер. Қазіргі таңда шайқас болған жер 2009 жылғы Шотландия тарихи ортаны қорғау саясаты бойынша Historic Scotland ұйымы тарапынан тізімдеуге алынып, қорғауға алу үшін зерттелуде. Роберт Брюс 1306 жылы Джон "Қызыл" Коминді өлтіруге қатысқаннан кейін Шотландия королі болып жарияланды. Коминд – Роберт Брюстің басты қарсыласы, ұзақ жылдар бойы жауы және Шотландияның ең беделді адамдарының бірі болатын. Роберт Брюстің Шотландия тағына заңды талабы король Роберт пен король Эдуард I және олардың одақтастары Коминдер мен Макдугалдар арасында соғысқа себеп болды.
Minor engagement in the First War of Scottish Independence, fought in April 1307
The Battle of Glen Trool was a minor engagement in the First War of Scottish Independence, fought in April 1307. Glen Trool is a narrow glen in the Southern Uplands of Galloway, Scotland. Loch Trool is aligned on an east–west axis and is flanked on both sides by steep rising hills, making it ideal for an ambush. The battlefield is currently under research to be inventoried and protected by Historic Scotland under the Scottish Historical Environment Policy of 2009. Robert Bruce had been crowned King of Scots after being involved in the killing of John "the Red" Comyn, a leading rival, a long time enemy, and one of the most powerful men in Scotland, the previous year 1306. Robert the Bruce's rightful claim to the Scottish throne led to a war between King Robert and King Edward I and his allies the Comyns and the MacDougalls.
Роберт Брюс патшаның оралуы
Мефвен шайқасында жеңілгеннен кейін, және 1306 жылдың жазында Далриг шайқасындағы жеңілістен соң, жаңадан таққа отырған король Роберт бірнеше ай бойы тарихи деректерде тізілмей, дерлік қашқынға айналды. 1307 жылдың көктеміне дейін ол қайтадан пайда болған жоқ, Макдональдтың бақылауындағы аралдардан (қазіргі Сыртқы Гебрид аралдары ғана емес, барлық аралдардан) сарбаздар жинап, Шотландияның оңтүстік-батысына қонды. Бұл түсінікті қадам болды, себебі ол өзінің Карик графылығында жағаға түсті, онда жергілікті қолдаудың кең ауқымын күтуге болатын. Брюс үшін маңыздысы, ол осы аймақты жақсы білді, сондай-ақ оның әскерін жасыруға және қорғауға мүмкіндік беретін көптеген қиын және алыс жерлер болды. Ағылшын шекарасы шалқары емес еді; барлық жергілікті қамалдар Эдуардтың әскерлерімен мықты бекітілген; және, ең бастысы, Галлоуэй билігі, ескі Балиолдың мұрасы, Каррикке іргелес орналасқан және Роберт Брюс пен оның ісіне қарсы Макдуоллдердің бақылауында болды. Оның бауырлары Томас және Александр, Глазгоның деканы Лох Райанның жағалауына қонуға тырысқанда, аймақтағы Балиолдың басты қолдаушысы Дунгал Макдуоллдың қолынан қаза тапты.
After his defeat at the Battle of Methven and subsequently, at the Battle of Dalrigh in the summer of 1306 the recently crowned King Robert was little better than a fugitive, disappearing altogether from the historical record for a number of months. It wasn't until the spring of 1307 that he made a reappearance, landing in the south west of Scotland with soldiers recruited, for the most part, from the Macdonald controlled Isles (not merely the Western Isles that today are the Outer Hebrides but all the Isles. It was an understandable move; for he came ashore in his own earldom of Carrick, where he could expect to command a large degree of local support. Perhaps even more important, the countryside itself was well known to Bruce, and there were plenty of remote and difficult areas that allowed cover and protection for his men. The English border was not far distant; all of the local castles were strongly held by Edward's forces; and, perhaps most important of all, the Lordship of Galloway, the old Balliol patrimony, was adjacent to Carrick, and controlled by the MacDoualls, hostile to King Robert the Bruce and his cause. When his brothers Thomas and Alexander, Dean of Glasgow attempted a landing on the shores of Loch Ryan, they met with disaster at the hands of Dungal MacDouall, the leading Balliol supporter in the area.
"Трулдың қадамдары"
Роберт патша аймақта берік база құруға қол жеткізді, бірақ оның мақсатына қосымша қолдау тарту үшін, жауға қарсы ілгерілеуі аса маңызды болды. Алғашқы табыс Клаттерсхауз көлінің шығыс жағалауындағы ағылшын лагеріне жасалған шабуылмен келді. Бұл жауды оның қатысы бар екендігіне ескертті. Роберт патшаның екінші туысы және Мефвен шайқасындағы қарсыласы Эймер де Валенс, жаудың Глен-Трулдің басында орналасқанын хабарлады. Бұл жерге жетіп бару қиын болды, себебі көл шатқалдың көп бөлігін алып жатты, және оның бойымен тек қана тік беткеймен шектеліп, тар жол өтеді. Ортасына жақын жерде төбе тік жарлы тірек түрінде алға жылжып шығады. Валенс, жауды Метвендегідей күтпеген шабуылмен ұстап алуды үміттене отырып, белгісіз мөлшердегі шабуыл жасаушылар тобын алға жіберді. Бірақ бұл жолы Роберт патша жерді тиімді пайдаланды. Роберт патша өз адамдарының бір бөлігін тау беткейіне жіберіп, оларға мүмкіндігінше көп гранит блоктарын тетіктер мен бұрандалармен босатуды бұйырды. Ағылшын әскері, жергілікті тұрғындар "Трулдың баспалдақтары" деп атаған тар шатқалға жақындағанда, олар бір қатармен жүруге мәжбүр болды. Роберт патша олардың ілгерілеуін көлден көрді және белгілі бір сигнал бойынша, оның әскері тас қабырғасын төмен итеріп жіберді. Бұдан кейін садақпен оқ жаудыру және қолға-қол соғыс болды, Роберт патшаның әскері төмен құлап шабуыл жасады. Дегенмен, кейбір сарапшылар 700 метрлік өте тік беткейден төмен шабуыл жасау мүмкін емесіне күмән келтіреді. Жолдың тарлығы алдыңғы және артқы қатардан қолдау көрсетуге мүмкіндік бермеді. Маневр жасауға орын болмағандықтан, төмендегі ағылшын әскерінің көп бөлігі қаза тапты, ал қалғандары шегінді. Брюс пен оның 300 әскерінің Пемброк графы мен оның 1500 ауыр атты әскерін жеңуі Роберт патша үшін "үлкен жеңіс" болды және оның әскерінің рухын көтерді. Пемброк графы 1307 жылдың мамыр айында Лудун шайқасында тағы да сынақтан өтті, бірақ тағы да жеңілді. Бұл Брюстің жағдайға бейімделу және өзгерту қабілетін, ландшафт туралы білімін, рыцарь ретіндегі жауынгерлік дайындығын, сондай-ақ Вильям Уоллестің тұрақтандыру және күтпеген шабуылдар тактикасын, жағдайға қарай алға жылжу мен шегінуді үйренгенін көрсетті.
King Robert managed to establish a firm base in the area but it was vital that he made progress against the enemy if his cause was to attract the additional support that was so clearly needed. An early success came with a raid on an English camp on the eastern shores of the Clatteringshaws Loch. It also alerted the enemy to his presence. Aymer de Valence, King Robert's second cousin and opponent at Methven, received intelligence that his enemy was encamped at the head of Glen Trool. This was a difficult position to approach, for the loch takes up much of the glen, with only a narrow track bordered by a steep slope. Near the middle, the hill pushes forward in a precipitous abutment. Valence sent a raiding party ahead, of unknown size, perhaps hoping to catch the enemy off guard in much the same fashion as at Methven. This time, however, King Robert made effective use of the terrain. King Robert sent some of his men up the slope with orders to loosen with levers and crow bars as many of the detached blocks of granite as they could. As the English approached up the defile, called by the locals the "Steps of Trool", they were forced to proceed single file. King Robert observed their progress from across the loch and, at a given signal, his men pushed the wall of boulders down the slope. This was followed by arrows and hand to hand combat as King Robert's men charged down the slope. However, some question the likelihood of being able to charge down an extremely steep 700 meter slope. The narrowness of the path prevented support from either the front or the rear. Without room to maneuver, many of the English below were killed, and the rest withdrew. The defeat by Bruce and his 300 men of the Earl of Pembroke and his 1500 heavy cavalry was a "major victory" for King Robert and a great boost to the morale of his men. The Earl of Pembroke tried again at Loudoun in May 1307 and was soundly defeated. proving that Bruce had acquired an ability to change and adapt to circumstances, using his knowledge of the landscape, his training in battle as a knight and employing the tactics of William Wallace of ambushes and surprise attacks, and advancing and retreating as the occasion demanded.
Брюстің тасы
Брюс тасы – 1307 жылы король Роберттің жеңісін еске түсіретін үлкен граниттік тас. Ол Лох-Трулдің солтүстік жағындағы төбеде орналасқан. 1929 жылы, Брюстің қайтыс болғандығының 600 жылдығында, ол Лох-Трулдің солтүстік жағалауының жоғары тұсына қойылды, аңыз бойынша, осы жерден ол көлдің қарсы бетіндегі Трол сатысындағы шабуылды басқарған. Сонымен қатар, ол Шотландияның оңтүстігіндегі ең биік тау – Меррикке (2764 фут) қатысты қиын жорықтың басталу орны болып табылады.
Bruce's Stone is a large granite boulder commemorating King Robert's victory in 1307. It is atop the hill on the north side of Loch Trool. In 1929, on the 600th anniversary of Bruce's death, it was placed high above the northern shore of Loch Trool, from where, legend has it, he had commanded the ambush that took place on the Steps of Trool on the other side of the loch. It also serves as a starting spot for the challenging walk up Merrick (2764 feet), the highest mountain in southern Scotland.