Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальян ақыны
Italian poet
Сальваторе Ди Джакомо (12 наурыз 1860 – 5 сәуір 1934) – итальян ақыны, ән жазушы, драматург және фашист, Фашистік зиялылар манифестіне қол қойғандардың бірі. Ди Джакомо 20-шы ғасырдың басында неаполитан тіліндегі поэзияны жаңартуға үлес қосқандардың бірі саналады. Алайда, Сальваторе Ди Джакомоның тілі замандастары қолданған күнделікті неаполитан тілінен ерекшеленеді; ол неаполитан мәдениетінің алтын ғасырын еске түсіретін, 18-шы ғасырға тән ерекше айшықтар мен архаизмдерге ие. Бұл 1750-1800 жылдар аралығындағы кезең болатын, сол кезде неаполитан тілі Италиядағы ең танымал музыкалық ойын-сауық түрі – неаполитандық комедиялық операның тілі болып табылды.
Salvatore Di Giacomo (12 March 1860 – 5 April 1934) was an Italian poet, songwriter, playwright and fascist, one of the signatories to the Manifesto of the Fascist Intellectuals. Di Giacomo is credited as being one of those responsible for renewing Neapolitan language poetry at the beginning of the 20th century. The language of Salvatore Di Giacomo is, however, not the everyday Neapolitan language of his contemporaries; it has a distinct 18th century flavour to it, with archaisms that recall the golden age of Neapolitan culture. This was the period between 1750 and 1800, when Neapolitan was the language of the best loved form of musical entertainment in Italy, the Neapolitan comic opera.
Ерте мансап
Ди Джакомо Неаполь қаласында дүниеге келген. Ол әкесінің тілегін орындау үшін медицинаны қысқа ғана уақыт оқыды, бірақ ақындық өмірге көшті. 1880 жылы ол "Il Fantasio" атты әдеби журналға негіз салды және көптеген жас жазушылар сияқты, түрлі салаларда тәжірибе жинады – баспаханада жұмыс істеді, журналист болды, ал алғашқы өлеңдерін неаполитандық "Il Mattino" газетінде жариялады. Ол тіпті Е.Т.А. Гофман мен Эдгар Аллан По үлгісіндегі жастық шақтағы әңгімелер сериясын жазды, оқиғалар қиял әлеміндегі, зұлым студенттер мен ақылсыз дәрігерлер мекендейтін Германия қаласында өріледі. Ол өмірі бойы кітапханаларды, сондай-ақ әдеби және тарихи зерттеулерді ұнатты, мансабы барысында Неапольдегі Ұлттық кітапхананың Лукке бөлімін құрды және Сан-Пьетро а Майелла музыка консерваториясы кітапханасында кітапханашының көмекшісі қызметін атқарды. Ол Бенедетто Крочемен бірге "Napoli Nobilissima" әдеби журналын құрушылардың бірі болды. Сонымен қатар, ол өз өлкесінің тарихын жақсы білді және 1904 жылы "Per la storia del brigantaggio nel Napoletano" еңбегін жариялады. 1903 жылы Кроче диалект поэзиясын қорғаған мақала жариялағаннан кейін, оның шығармаларына сыншылардың назары ауды. Ди Джакомо 47 жасқа келгенде, 1907 жылға дейін өзінің жинақталған өлеңдерінің антологиясын жарияламады.
Di Giacomo was born in Naples. He studied medicine briefly, largely to satisfy his father's wishes, but gave it up for the life of a poet. He then founded a literary journal, Il Fantasio, in 1880, and, like many young writers, had a varied apprenticeship, working in a print shop, as a journalist and publishing some of his early verse in the Neapolitan daily, il Mattino. He even wrote a series of youthful stories à la E. T. A. Hoffmann and Edgar Allan Poe set in an imaginary German town inhabited by sinister students and mad doctors. He had a lifelong love of libraries as well as literary and historical research, founding, in the course of his career, the Lucchese section of the National library in Naples and holding the position of assistant librarian at the library of the San Pietro a Maiella music conservatory. He was, with Benedetto Croce, one of the founders of the literary journal, Napoli Nobilissima. He was also an expert of the history of his land, and he published the work Per la storia del brigantaggio nel Napoletano in 1904. He received a critical boost in 1903 when Croce published a defence of dialect poetry. Di Giacomo published no anthology of his own collected poems until 1907, when he was 47 years old.
Пьесалары мен әндерінің мәтіндері
Ди Джакомоның "А Сан Франческо" және "Ассунта Спина" сияқты пьесалары – ғасыр басындағы Неапольдегі Рисанаменто (қаланың ондаған жылдарға созылған, он мыңдаған адамды қоныс аударған ауқымды қалалық жаңаруы) кезеңіндегі өмір туралы ащы әңгімелер. Бұл пьесаларда денсаулығы еңбегінен нашарлаған жұмысшылар, проституция, адалдыққа қиянат, түрме, қылмыс және тағы басқа жайттар суреттеледі. Ол сонымен қатар атақты Неаполь ән фестивалі Пиедигротта үшін көптеген әндердің сөздерін оңай да жеңіл жазған, және осы факт кейбір сыншыларды оны мәнсіз деп есептеуге әкеп соқты.
Di Giacomo's plays, such as A San Francesco and Assunta Spina, are bitter stories about turn of the century life in the Naples of the Risanamento (the massive, decades long urban renewal of the city that displaced tens of thousands of persons), workers whose health is ruined by their labors, prostitution, betrayal, prison, crime, etc. As a song lyricist, he wrote easily and abundantly for the famous Neapolitan song festival of Piedigrotta, a fact that still leads some critics to dismiss him as a lightweight.
Тілдің қолданылуы
Ди Джакомо стандартты тілді қазіргі заманғы сауда мен саясат үшін қажет деп есептеді, бірақ ол тілді сөйлейтін адамдардың оған сыйырған өмірлік күштен, белгілі бір уақытта, белгілі бір жерде, белгілі бір халық үшін ғана туатын, сөздің халықтық өрнегінен айырылған деп санады. Ол 1900 жылы жазған неаполитан поэзиясы туралы эссесін Дантенің құштарлықпен айтқан мына сөздерімен аяқтады: "Құдайдан берген нығметтермен біз қарапайым халықтың тілін жаңаруға тырысамыз".
Di Giacomo seemingly viewed standard language as necessary for modern commerce and politics, but almost by definition devoid of the life that people bring to the language they speak, the vernacular turn of phrase that exists only at a particular place in a particular time for a particular people. He closed his own essay on Neapolitan poetry, written in 1900, with this passionate quote from Dante: "With the gifts God gives us from Heaven, we shall try to renew the language of the common people."