Кіріспе

12 ғасырдағы Эли және Бангор епискобы, осы аттас Вилтшир графы

Герви ле Бретон (кейде Герве ле Бретон деп те аталады; 30 тамыз 1131 ж. қайтыс болды) – Уэльсте Бангор епискобы, кейін Англиядағы Эли епискобы болған бретон дін қызметкері. Англия королі Вильгельм II нормандар Уэльске шабуыл жасаған кезде Гервиді Бангорға тағайындады. Бірақ, уэльстіктер нормандарды жаулап алған жерлерінен ығыстыра бастағанда, Герви өзінің епархиясында қала алмады. Гервидің уэльстіктерге қатысты мінез-құлқы оның епископтықтан қуылтуына себеп болған сияқты. Жаңа король Генрих I Гервиді Нормандиядағы Лизие епископтығына ауыстыруды қалағанмен, бұл жоба сәтсіз аяқталды. 1109 жылы Англияда Элиде жаңа епископтық құрылды. Герви осы құрылған епископтыққа тағайындалды. Епископтықта болған кезінде Герви үйдің жылнамасын жасауды бұйырды, ол кейіннен Liber Eliensis деп аталды. Сондай-ақ, ол Эли мен Экснинг арасындағы жол құрылысын қадағалады, бұл Элиге оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді.

Ерте өмір

Герви Бриттанияда туған, және кейбір дереккөздерде Англия королі Вильгельм II-нің капелланы болғандығы айтылады, ал басқалары оның корольдің капелланы болғанына көз жеткізбейді. 1092 жылы король Вильгельм оны Бангор епископы етіп тағайындады. Бангор сол кезде Гвинед корольдігінің құрамында болды, оны жақында нормандықтар басып алған, ал Рудландық Роберттің өлтірілуінен кейін Честердің 1-ші графы Хью д'Аванш бақылауға алды. Гервидің тағайындалуы, аймақтағы нормандық билікті одан әрі бекіту мақсатымен жасалған болуы мүмкін. Бангор Кентербери епархиясының қарауында болды, бірақ Герви Кентербери тағы бос болғандықтан, Йорк архиепископы Томас Байомен киеленді.

Бангордағы қиындықтар

Герви мен уэльстер арасындағы қарым-қатынас өте нашар болған сияқты. Liber Eliensis осы жағдайды былайша сипаттайды: олар [уэльстер] епископқа тиіс құрмет пен инабат көрсетпегендіктен, ол [Герви] оларды бағындыру үшін екі қырлы өткір қылышты қолданды, оларды көп рет шіркеуден қуумен және көптеген туыстары мен ізбасарларының күшімен бағындырды. Дегенмен, олар оған қарсы тұрып, оны қатты қысымға ұшыратты, тіпті оның бауырларын өлтірді және қолға түсірсе, оны да өлтіруге ниеттенді. Герви өзін қорғау үшін тек қарулы жасақтарына ғана сүйенуге мәжбүр болды. 1090 жылдардың соңына қарай уэльстер Гервиді оның епархиясынан қуды. Ол 1109 жылға дейін Бангор епископы лауазымында номиналды түрде қалды. Басты қарсылық Кантерберий архиепископы Ансельмнен келді, ол Бангордың митрополиті болды және Гервиге нормандық епископтыққа көшуге рұқсат бермеді. Ансельм бұл мәселені шешу құқығына ие болды, себебі 1102 жылы Папа Паскаль II Гервиді басқа орынға ауыстыру туралы шешімді Ансельмге жүктеді. Бангор 1120 жылға дейін бос қалды, содан кейін шотландтық Давид тағайындалды.

Елиге тағайындалу

1107 жылы қайтыс болғанға дейін Эли аббаты Ричард өз абаттығын епископтыққа дейін көтеру үшін пападан рұхсат алуға тырысты. Ричард қайтыс болғаннан кейін Герви бос қалған кезде аббаттықты басқаруға тағайындалды. Ол Эли монахтарын Ричардтың жобасын қолдауға көндірді, бұл жоба архиепископ Ансельмнен папаның мақұлдауына байланысты шартты келісім алды. Папа Паскаль келісім берді және 1109 жылы монастырь епископтыққа айналды. Эли әлі де монахтар үйі болып қалды, себебі аббаттықтың өзі соборға айналды, ал аббаттықтың монахтары собордың монахтары болды. Герви Эли епископы болды. Епископтық қызметінде Герви Эли аббаттығының қайта құрылу тарихын жазуды тапсырды, ол кейіннен Liber Eliensis кітабына енгізілді. Бұл Винчестер епископы Этельвольд құрастырған ежелгі ағылшын тіліндегі иеліктер кітабының латын тіліне аударылған нұсқасы еді. Ол епископтыққа тиесілі феодалдық құқықтарды қалпына келтіруде белсенділік танытты, жерге заңсыз кірген, бірақ епископқа тиіс қызмет көрсетпеген рыцарьларға қарсы күресті. 1127 жылы папаның өкілімен өткен кеңеске, ал 1129 жылы патшалық кеңеске епископ ретінде қатысты, бірақ басқа әкімшілік іс-әрекеттері белгісіз болып қала береді. Гервидің бұйрығымен Эли аралы мен Эксинг арасындағы жол салынды, бұл паломниктерге қасиетті Этельреданың қабір зияратын оңайлатуға көмектесті.

Өлім

Герви 1131 жылы 30 тамызда қайтыс болды. Ол 1131 жылы 31 тамызда Эли соборында жерленді. Оның сіңілі баласы Уильям Брито корольдік капеллан болды және 1110 жылға дейін Эли архидиаконы болып тағайындалды. Тағы бір сіңілі баласы Ричард болды, ол 1130 жылы "Пип-ролл" деп аталатын тізімде оның ағасы берген жер үшін патшаға айып төлегені жазылған. Гервидің тағы бір туысы Гилберт Универсалис болды, ол 1128 жылы Генрих I тарапынан Лондон епископы болып тағайындалды.