Кіріспе

Каталонияда (Испания) көптеген мерекелер мен дәстүрлер бар. Көбісі ежелгі заманнан келе жатқанмен, кейбір дәстүрлер салыстырмалы түрде жақында енгізілген. Олардың кейбіреуі бүкіл каталондық қоғамға ортақ, ал қалғандары белгілі бір жерге ғана тән. Әдетте, жергілікті тұрғындар өз мерекелеріне сырттан келгендерді шақырып, олармен бірге қуана тойлайды.

Мерекелер мен мерекелер

"Коррефокс" – отпен ойнап, көрермендерге жақын келетін "шайтандардың" биі, каталондық мерекелердің ең әсерлілерінің бірі. Шайтандар жамандық символы ретінде қарастырылмайды; олар көңілді және мерекелік кейіпкерлер, барабандардың ырғағымен және дәстүрлі гралланың үнімен билейді, сонымен қатар фейерверктер жасайды. Тағы бір дәстүр – 23 сәуірдегі Сан-Жорди (Аяз Әулие) көктемгі мерекесінде ерлер әйелдерге гүл (көбінесе қызыл түсті) сыйлайды, ал әйелдер ерлерге кітап сыйға тартады. Бұл күн Уильям Шекспир, Мигель де Сервантес және Жозеп Планың қайтыс болған күндерімен бірге "Кітап күні" (Dia del Llibre) деп те аталады. Көшелер кітап және гүл сату орындарының айналасына жиналған адамдарға толы. Каталонияның ең тамаша фестивальдерінің бірі – "коллес кастельерэс", яғни он адамға дейін биіктігі бар әсерлі адам мұнараларын құратын ынталы адамдар тобы. Бұл Таррагона аймағының ежелгі дәстүрі, қазір Каталонияның көптеген бөліктеріне тарады және мыңдаған адамдарды қызықтыратын нағыз көрініс немесе спортқа айналды. Басқа маңызды мерекелердің қатарында – бүкіл аймақтағы, әсіресе Ситжес, Сольсона, Таррагона және Виланова-и-ла-Гелтру қалаларындағы карнавалдар, сондай-ақ Бергадағы Патум фестивалі бар. Каталонияда Рождествоға байланысты бірнеше жергілікті дәстүрлер бар; олардың бірі – Тио де Надальдың танымал бейнесі. Тағы бір әдет – "Пессебре" (тумасының көрінісін) орнату, оған көбінесе дефекация жасап тұрған мүсін бейнеленген Каганер кіреді. Сондай-ақ, есік үстіне шағанның кішкентай бұтақтарын (веск) ілу дәстүрі бар. Дәстүр бойынша, Каталонияның барлық ер және әйел адамдары христиан әулиесі, Құдай анасы немесе Киелі кітаптағы тұлғаның атымен аталады. Туған күндерді тойлаудан басқа, каталондықтар Римнің жалпы күнтізбесіне сәйкес өздерінің есімдерін атап өтетін күнді де тойлайды. Каталонияның Ұлттық күні – 11 қыркүйек, Испанияның мұрагерлік соғысы кезінде Барселонаның Филипп V-нің француз-кастиль әскеріне және оның қолдаушыларына жеңіліп, тапсырылғаннан кейін. Сонымен қатар, 7 қараша күні Пиреней шарттарынан кейін Солтүстік Каталонияда да еске алынады.

Би мен музыка

Музыкалық дәстүрлердің ішінде коблес музыкасы ерекше орын алады – сардананы орындайтын үрмелі аспаптар оркестрлері. Сардана – Эмпорда аймағында (елдің Жерорта теңізі жағасындағы солтүстігінде) және Пиренейде (Каталония Пиренейі) пайда болған, ашық, дөңгелек би. Қазір Каталонияның көптеген алаңдары мен көшелерінде биленеді. Халық әндерінің қатарында El Rossinyol, La Balanguera, La Santa Espina, Virolai және El Cant dels Ocells бар. Олардың кейбіреулері генерал Франконың диктатура жылдарында бейресми гимнге айналды. Orfeó Català хорының 20 ғасыр басындағы табысының арқасында осы әндердің кейбіреулері бүкіл әлемге танымал болды. Ал қазіргі әнші Ллюис Ллах жазған "L'Estaca" әні де каталондықтардың ұлттық сезімін білдіретіні үшін күрт танылды. Жақында ғана пайда болғанына қарамастан, "L'Estaca" әнін орындау бір сұрыпты дәстүрге айналды. Каталондық музыкалық дәстүрдің тағы бір маңызды бөлігі – кремат кезінде хаванера әндерін айту және бірге ромды жағу, бұл көбінесе бір уақытта болады.

Ас үй дәстүрлері

Каталондықтардың көптеген ас мәдениеті дәстүрлері бар, олардың кейбіреулері діни мерекелермен сәйкес келеді, мысалы, 25 желтоқсандағы Рождество күні дайындалатын үлкен дастархан, оның ішінде escudella i carn d'olla тағамы болады. 26 желтоқсан күні Каталонияда Әулие Стефан күні тойланады. Бұл мереке Рождестводан кейін аталып өтіледі, бұл күні кеше қалған етпен толтырылған канелон дайындалатын тағы бір үлкен дастархан жайылады. Мұндай шаралар әдетте туыстар мен жақын достармен бірге өткізіледі. Діни мерекелерге байланысты басқа да тағамдарға Барлық Әулиелер күнінде желетін Panellets тәттісі және Ұлы оразаны тойлау үшін дайындалатын Bunyols de Quaresma кішкентай бәліштер жатады. Каталонияның ең танымал гастрономиялық іс-шараларының бірі – Кальцотада. Бұл – отбасы мен достармен бірге көңіл көтеріп, той-думандар жасап, ашық ауада ерекше жұмсақ пияз (кальсот) пісіретін топтық шара. Costellada және Botifarrada сияқты шаралар да осыған ұқсас, онда қой етінің қабырғасы немесе botifarra шұжығы пісіріледі. Кейде адамдар қарағай тұқымын немесе қаштанды бірге пісіруге жиналады; соңғысы "Castanyada" деп аталады және күз мезгілінде өте танымал шара. Вермут – бұл отбасы мен достарымен бірге жексенбілік тамақтан бұрын (бұрын шіркеуге барганнан кейін) зәйтүн мен картоп кеспесімен жеңіл аперитив ішу дәстүрі. Каталонияның ауылдық аймақтарында шошқа сою (Matança del porc) маңызды дәстүр болып саналады. Еуропалық қауымдастықтың қатаң санитарлық талаптары мен қоғамдық сезімталдықтардың арқасында маңыздылығы азайғанмен, ол әлі де Ла Селлера де Тер, Артеса де Сегре, Валль де Роурс, Пассанант және Ла Ллакуна сияқты кейбір ауылдарда тойланады.

Басқа іс-шаралар

Саңырауқұлақ теру Каталонияда танымал әрекет, онда саңырауқұлақ терушіні болетаир деп атайды. Жазғы маусымның соңына жеткенін көрсететін жаңбырдан кейін, күзде отбасымен немесе топпен саңырауқұлақ теруге бару дәстүрі бар. Каталонияда спорт көбінесе күшті ұлттық және саяси мағынаға ие. "Барса" футбол командасы және "USAP Перпиньян" регби командасы, әсіресе кейбір каталондық ұлтшылдар тарапынан, Каталонияның ресми емес ұлттық командалары ретінде қарастырылады.

Каталониядағы мерекелер мен мерекелер

Күні Ресми атауы Жергілікті атауы Ескертулері 1 қаңтар Жаңа жыл күні Any nou Григориан күнтізбесі бойынша жылдың басталуын тойлайды. Мерекелік шараларға жаңа жыл қарсаңындағы түннің ортасына (12:00-ге дейін) санау кіреді. 5 қаңтар Epiphany Dia de Reis 5 қаңтар түнінде (Киелі кітаптағы Магтар кешінде) балалар Рождестволық сыйлықтарын "Үш патшадан" (Tres Reis) қабылдау дәстүрі бар. Бұл күні адамдар әдетте "Tortell de reis" деп аталатын ерекше торт жейді. Наурыз немесе сәуір Ұлы жұма Divendres Sant Каталонияның көптеген қалаларында Мәсіхтің құдайлық азабын бейнелейтін мүсіндермен шерулер өтеді. Пасха Pasqua Иса Мәсіхтің айқышқа шегеленіп өлгеннен кейінгі үшінші күні қайта тірілуін тойлау. Балалар дәстүр бойынша Монаны (дәстүрлі Пасха торт) олардың крест ата-анасынан алады. Пасха дүйсенбісі Dilluns de Pasqua Пасханың сегіздігінің екінші күні. 23 сәуір Георгий күні Diada de Sant Jordi Георгий (Сант-Жорди) Каталонияның қамқоршысы. Дәстүр бойынша, жақындарыңызға кітап пен гүл сыйлау қабылданған. 27 сәуір Монсерраттың Әзіресі күні Mare de Déu de Montserrat Монсерраттың Әзіресі (la Moreneta) Каталонияның қамқоршысы. 1 мамыр Еңбек күні Dia dels Treballadors Еңбекшілердің экономикалық және әлеуметтік жетістіктерін тойлауға арналған ұлттық мереке. 23 маусым Жыл ортасы Revetlla de Sant Joan Жақия Баптисттің құрметіне арналған мереке 23 маусым күні кешке өтеді. Тойлар көбінесе жағажайларда ұйымдастырылады, онда оттар жағылады және әдетте отшашулар болады. Бұл мерекеде Coca de Sant Joan дастарханға қойылады. 24 маусым Сент-Джон күні Dia de Sant Joan Исаның туысы, Жақия Баптисттің туған күнін тойлайтын христиандық мереке. Бұл күн Каталония елдерінің ұлттық күні саналады. 11 қыркүйек Каталонияның ұлттық күні Diada Nacional de Catalunya Каталония 1714 жылы Испания мұрагерлік соғысы кезінде Барселонаның қоршауындағы жеңілісін еске алады. Күн бойы саяси демонстрациялар, концерттер мен мерекелік шаралар өтеді. Көптеген азаматтар "сеньера" туын көтеріп жүреді. 1 қараша Барлық қасиеттілер күні Tots Sants Қайтыс болған туыстары мен жақындарының естелігін құрметтеуге арналған күн. Панель – бұл мерекедегі дәстүрлі десерт. 25 желтоқсан Рождество Nadal Исаның тууын тойлайды. "Тио де Надаль" мерекелік шараның бір бөлігі. 26 желтоқсан Сент-Эстевен күні Sant Esteve Рождестводан кейін үлкен дастархан жайылады, онда канелон да бар. Оларға бұрын дайындалған escudella i carn d'olla, түйе немесе capó етінің қалдықтары салынады. 31 желтоқсан Жаңа жыл қарсаңы Cap d'Any Григориан күнтізбесі бойынша жылдың соңғы күні. Әдетте, бұл мереке той-думандармен өтеді.