Румшишкес, Литва: тарихы, 1382 жылдан бері сақталған қала. Каунас су қоймасының астында қалған аудандары, Аистис туған жері және Михаил Архангел шіркеуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румшишкес – Литвадағы қала (халық саны 1700 адам), Каунастың шығысында, Каунас су қоймасының солтүстік жағасында орналасқан. Қаланың оңтүстік бөлігі (литвалық ақын Йонас Аистистің туған жері) қазір жасанды көлдің суы астында қалған. Румшишкес қаласының 18 ғасырда салынған, ал 19 ғасырда қайта жаңартылған Михаил Архангел шіркеуі сақталды және 1958 жылы су қоймасы құрылғанда қазіргі орнына көшірілді.
Rumšiškės is a Lithuanian town (population 1,700), situated east of Kaunas on the northern bank of Kaunas Reservoir. Southern part of the town (including the birthplace of Lithuanian poet Jonas Aistis) is now under the waters of the artificial lake. The 18th century St. Michael Archangel church of Rumšiškės (rebuilt in the 19th century) was saved and moved to its present place in 1958, when the reservoir was created.
Тарих
Румшишкес алғаш рет 1382 жылы Тевтон ордені дайындаған Литва жолдары туралы есепте (Wegeberichte) Rumsinker деп аталды. Сол кезде Румшишкес – жергілікті билеушінің иелігіндегі жер немесе ендік болған. 1385 жылы Тевтон ордені Вильнюсті қоршаудан қайтып келгенде, литвалықтардың шабуылына ұшырады, олардың Неман өзенінен өтуіне кедергі келтірді. 1387 жылы Жогайланың Скиргайлаға жазған хатында Румшишкес ауыл ретінде еске алынды. Бастапқыда Румшишкестің жоспары сызықтық болды, бірақ 15 ғасырдың бірінші жартысында жоспары радиалды бола бастады. 1940–1941 жылдары жақын орналасқан Правиенишкес ауылында кеңестік концлагерь құрылды. 1941 жылдан кейін лагерьді нацистер пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер мен жергілікті әріптестер Румшишкес маңында еврей қауымының барлық мүшелерін өлтірді. Осы аймақтың ең танымал еврейлерінің бірі – рабби Хаим, ол ұзақ қасықтар туралы еврейлік бейімдемесімен белгілі. Каунас лагунасы қазір ескі Румшишкестің орнында жатыр. Ескі қала Каунас су электр станциясының құрылысы салдарынан суға батты, ал негізгі нысандар – Михаил Архангел шіркеуі, оның қоңырау мұнарасы және қазіргі Румшишкес қалалық зиратында орналасқан шағын шіркеу – көшірілді.
Rumšiškės was first mentioned in year 1382 as Rumsinker in the Lithuanian route report (Wegeberichte), prepared by the Teutonic Knights. At that time Rumšiškės were a center of land or an estate of a local ruler. In 1385 Teutonic knights by returning from siege of Vilnius were attacked by Lithuanians who prevented their crossing of the river Nemunas. In 1387 in the letter of Jogaila to Skirgaila, Rumšiškės was mentioned as village. At first the plan of Rumšiškės was linear, but in the first half of 15th century the plan of Rumšiškės was becoming a radial one. In 1940–1941, a Soviet concentration camp was created in a nearby village of Pravieniškės. After 1941 the camp was used by the Nazis. All members of the Jewish community were murdered by the Nazis and local collaborants near Rumšiškės during World War II. One of the most well known Jews of this locale is Rabbi Haim, known best for the Jewish adaptation of allegory of the long spoons. Kaunas Lagoon now lies in the place of the old Rumšiškės. The old town was flooded as a result of the construction of Kaunas hydroelectric power station, while the main objects – St. Michael the Archangel Church, its bell tower and the chapel that stands in the current Rumšiškės town cemetery – were moved.
Ашық этнографиялық мұражай
Бүгін Румшишкес ең алдымен өте жақсы ашық аспан астындағы этнографиялық мұражайымен (1966 жылы құрылған және 1974 жылы ашылған) танымал, ол Еуропадағы ең ірілерінің бірі. Ашық аспан астындағы мұражай – бірегей және Еуропадағы ең ірі этнографиялық ашық аспан астындағы мұражайлардың бірі. Онда ең көп экспонаттар бар (90820 экспонат). Румшишкестегі ашық аспан астындағы мұражай литвалық ауылдық өмірдің мұрасын, литвалықтардың өмір сүрген және жұмыс істеген аутентичный, қайта жаңғыртылған ғимараттардың кең жинағында көрсетеді. Жалпы ауданы 175 гектар (432 акр) құрайды, онда 18-19 ғасырлардан қалпына келтірілген түпнұсқа интерьерлері мен айналасы бар 140 ғимарат бар. Бұл мұражай бұрынғы өмір салтын сақтау және зерттеуге көмектесу үшін құрылған. Мұражайдың ғимараттары шаруашылықтар ретінде ұсынылған, олардың барлығы Литваның негізгі этнографиялық аймақтарын көрсетеді: Аукштайтия, Жемайтия, Дзюкья және Сувалкия. Әрқайсысында сол аймаққа тән үйлер, амбарлар, астық сақтау қоймалары, мал төлқұжаттары, диірмендер бар. Олардың барлығында ежелгі литвалық тұрмыстық жиһаздары, ыдыстары және үйдің әшекейлерімен ерекше интерьерлер қалпына келтірілген. Кейбір ғимараттарда шеберханалар орналасқан, онда ежелгі литвалық қолөнер бұйымдары, құралдардың жасалуы және ескі ауыл шаруашылығы құралдарының қолданылуы көрсетіледі. Мұражайда жер аудару және қарсылық көрсетуге арналған сектор бар. Бұл бөлімде шөппен жабылған киіз үй, мал тасымалдауға арналған вагон, өзен жағалауында жасырылған және жақсы жабдықталған партизандық бункері бар. Мұражай аумағы этнографиялық фестивальдер мен халық әндері мен билерінің концерттері өткізілетін өте танымал орын. Мұражайға жету өте оңай, себебі ол Каунастан шығысқа қарай 18 км қашықтықта, Каунас-Вильнюс тас жолының жанында орналасқан. Румшишкес Каунас су қоймасының аймақтық паркіне жатады. Мұражай 2007 жылы "The Amazing Race 12" реалити-шоуында көрсетілді.
Today, Rumšiškės is best known for its excellent open air ethnographic museum (established in 1966 and opened in 1974), one of the largest in Europe. The open air museum is a unique and one of the largest open air ethnographic museums in Europe. It has the biggest quantity of exhibits (90820 exhibits). The open air museum in Rumšiškės displays the heritage of Lithuanian rural life in a vast collection of authentic resurrected buildings where the Lithuanian people lived and worked. The total area of 175 ha (432 acre) contains 140 buildings from the 18th–19th century with the restored original interiors and surroundings. This museum was established to help to preserve and research the former ways of living. The buildings of this museum are exposed as farmsteads and all of them together represent the main ethnographic regions of Lithuania: Aukštaitija, Samogitia, Dzūkija and Suvalkija. Each has the homes, barns, granaries, stables, mills characteristic to the area. They all have restored unique interiors with ancient Lithuanian used household furniture, utensils, and home decorations. Some buildings are equipped with workshops, presenting the ancient Lithuanian handicraft works, showing how the tools were made and antique farming implements were used. The museum has a sector dedicated for exile and resistance. In this section there is a yurt covered with turf, an animal deportation wagon, a partisan bunker camouflaged at the stream slope and well equipped. The territory of the museum is a very popular place where ethnographic festivals are celebrated and folk song and dance concerts are held. This museum is very easy to reach since it is located 18 km (11 mi) to the east of Kaunas near the Kaunas Vilnius highway. Rumšiškės belongs to the Kaunas Reservoir Regional Park. The museum was featured in the reality show The Amazing Race 12 in 2007.
Жақсылық
Užgavėnės (сөзбе-сөз мағынасы – ораза алдындағы уақыт) – қыстың қуылып кетуіне арналған мереке. Бұл бүкіл Еуропадағы осындай фестивальдердің арасындағы ең ежелгісі. Литвалықтар бұл жылдық мерекені Румшишкес ашық аспан астындағы мұражайда тойлайды. Фестиваль Пасхаға дейінгі жетінші аптада өтеді. Užgavėnės Күл мерекесінің алдындағы түні, Море аталған қыс мүсіні өртеліп басталады. Бұл мереке қыс аяқталып, көктемнің басталуын білдіреді. Фестивальдің тағы бір дәстүрі – қысты бейнелейтін Лашинин (майлы) мен көктемді бейнелейтін Канапинис (кәнжік киімді) арасындағы театрлық айқас. Канапинис әрқашан жеңіске жетеді. Мереке кезінде шайтан, әйел сиқыршы, ешкі, өлім құдайы, цығандар және басқа да қуаныш пен қорқыныш сыйлайтын кейіпкерлер түрлі костюмдерде пайда болады. Мерекенің дәстүрлі тағамы – әртүрлі қосымшалармен жасалған бауырсақтар. Дөңгелек бауырсақтар қайта оралатын күннің символы.
Užgavėnės (literal meaning the time before Lent) a festival to drive the winter out. It is the oldest festival of its kind known in all of Europe. Lithuanians celebrate the annual festival in Open Air Museum in Rumšiškės. Festival takes place during the seventh week before Easter. Užgavėnės begins on the night before Ash Wednesday, when an effigy of winter, named More, is burnt. It celebrates the end of winter and the beginning of spring. Another popular festival tradition is a staged theatrical fight between Lašininis (porky) personifying winter and Kanapinis (hempen man) personifying spring. Kanapinis always wins. Devils, witches, goats, the grim reaper, gypsies, and other joyful and frightening characters appear in costume during the celebrations. The traditional dish of the holiday is pancakes with a variety of toppings. Round pancakes symbolize the returning sun.