Кіріспе
Пицеа асперата (дракон шырғауы; ) – Қытайдың батысында, шығыс Цинхай, оңтүстік Ганьсу және оңтүстік-батыс Шансиден басталып, оңтүстікке қарай Сичуаньның батысына дейін табиғи түрде өсетін шырғау түрі.
Picea asperata (dragon spruce; ) is a spruce native to western China, from eastern Qinghai, southern Gansu and southwestern Shaanxi south to western Sichuan.
Сипаттама
Бұл биіктігі 25-40 м, ал діңінің диаметрі 1,5 м-ге дейін жететін орташа мөлшердегі мәңгі жасыл ағаш. Жаңа өрмелері қызғылт қоңыр түсті, сирек түкпен жабылған. Жапырақтары ине тәрізді, 1–2,5 см ұзындықта, көлденең қимасы ромб пішіндес, сұрғылт жасылдан көкшіл жасылға дейін, айқын саңылаулы сызықтары бар. Қоталары цилиндрлі конус пішіндес, ұзындығы 6–15 см, ені 2–3 см, тозаңданудан кейін 5–7 айда ақшыл қоңыр түске дейін жетіледі және қатаң, дөңгелек немесе сүйір қабықтары болады.
Түрлері
Бұл бірнеше түрлері бар өзгермелі түр. Бұлар алғаш рет жеке түрлер ретінде сипатталған (және кейбір авторлар осылай қарастырады), бірақ олар тек ұсақ ерекшеліктермен ғана ажыратылады, ал үлкен популяция зерттелгенде кейбіреулері ерекшеленбеуі мүмкін: Picea asperata var. asperata. Шишалар 6–12 см; шиша қабықшалары дөңгелек ұштармен. Picea asperata var. aurantiaca (син. P. aurantiaca). Жаңа өрмелер қызғылт сары. Picea asperata var. heterolepis (син. P. heterolepis). Жаңа өрмелер түксіз; шиша қабықшалары ромб пішіндес ұштармен. Picea asperata var. ponderosa. Шишалар ірі, 12–15 см. Picea asperata var. retroflexa (син. P. retroflexa). Жаңа өрмелер сарғыш.
Picea asperata var. asperata. Cones 6–12 cm; cone scales with a rounded apex. Picea asperata var. aurantiaca (syn. P. aurantiaca). Shoots orange. Picea asperata var. heterolepis (syn. P. heterolepis). Shoots hairless; cone scales with a rhombic apex. Picea asperata var. ponderosa. Cones large, 12–15 cm. Picea asperata var. retroflexa (syn. P. retroflexa). Shoots yellowish.
Қорғау
Қазіргі уақытта бұл түр қауіп астындағы түрлер тізіміне енбеген, бірақ соңғы кезде Қытайдың ағаш өңдеу индустриясынан туындаған ормандардың кесуі салдарынан популяциясы төмендеп барады.
Қолданылуы
Пицеа асперата кейде Еуропа мен Солтүстік Америкада әсемдік үшін өсіріледі. Одан соңғы аспаптар жасауға да қолданылады.