Шотландия мен Гебрид аралдарының темір ғасырындағы дөңгелек үйлері
Atlantic roundhouse
Шотландия мен Ұлыбританиядағы темір ғасырының дөңгелек үйлері – археологиялық ескерткіштер. 4000-нан астам сақталған үйлердің құрылысы, тарихы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Археологияда Атлантикалық дөңгелек үй – Темір дәуіріндегі тас ғимарат, Шотландияның солтүстік және батыс бөліктерінде, Солтүстік аралдарда және Гебрид аралдарында табылған. Дөңгелек үйлер б.з.д. екінші мыңжылдықтан (Ерте қола дәуірінен) бастап Британ аймағының басты сәулеттік стилі болды. Осы дөңгелек үйлердің көпшілігі сақталмағанмен, олардың биік қабырғалары тоқылған талдар мен саз қоспасынан, ал шатырлары сабанмен жабылған конус пішіндес екені анықталды. 1970 жылы археолог Крис Муссон Шотландия мен Британияда 200 мақұлданған дөңгелек үй бар екенін бағалады. Бүгінде Ұлыбританиядағы археологиялық топ 4000-нан астам дөңгелек үй бар екенін шамалайды. Ең ежелгі құжатталған дөңгелек үй б.з.д. үшінші мыңжылдықта Оңтүстік-Батыс Шотландияда салынған. Қола дәуіріндегі адамдар төбелердегі тегістелген биік жерлерге бейімделуімен белгілі болды.
In archaeology, an Atlantic roundhouse is an Iron Age stone building found in the northern and western parts of mainland Scotland, the Northern Isles and the Hebrides. Circular houses were the predominant architectural style of the British landscape since second millennia BC (Early Bronze Age). Although not many of these roundhouses have survived, it has been ascertained that they were based on wattle and daub walls with thatched conical roofs. In 1970, archaeologist Chris Musson estimated that there were 200 certified roundhouses in Scotland and Britain. A United Kingdom based archaeology group today estimates that there are over 4000 roundhouses. The oldest documented roundhouse was founded in the 3rd millennium BC in South West Scotland. The Bronze Age people were known to adapt the leveled upland landscapes situated in hillsides.
Құрылыстың түрлері
Олар темір дәуіріндегі құрғақ тас үйлердің бір түрі, бұл нысандар аймаққа ғана тән және археологтар оларды екі негізгі типке бөледі: қарапайым және күрделі. Бұл теория бойынша, олар Скара Брей сияқты бұрынғы, сырттан көзге түспейтін тұрғын үйлерден өзгеше, ландшафтта елеулі орын алатын құрылыстарға қарай бет бұрды. Оркнейдегі Буда қарапайым Атлантикалық дөңгелек үйінің мысалы, ал күрделі құрылымдарға брохтар, дюндар және дөңгелек үйлер жатады. Олар тастан салынғанмен, басқа жерлердегі ағаш үйлерге ұқсас конус тәрізді ағаш шатыры болған деп саналады. Мысалдарды Скайдағы Дан Рингиллде, Льюис аралдағы Дан Карловейде, Вестрейдегі Пьероваллде және Шетланд аралдағы Джарлсхофта кездестіруге болады.
A form of dry stone Iron Age dwelling, they are unique to the region, and are subdivided by the archaeologists into two broad types simple and complex. According to this theory they marked a movement away from the earlier externally unprepossessing types of dwelling, such as those at Skara Brae, towards structures which were more dominating features in the landscape. An example of a simple Atlantic roundhouse is at Bu in Orkney, while complex structures include the brochs, duns and wheelhouses. Although constructed out of stone, they are thought to have had a conical wooden roof similar to that of the timber roundhouses found elsewhere. Examples can be found at Dun Ringill on Skye, Dun Carloway on Lewis, Pierowall on Westray and Jarlshof in Shetland.
Қазіргі заманғы қайта құру
Dunvegan Community Trust Ұлттық лотерея қаржысының көмегімен Skye аралындағы Orbost-та темір дәуіріне тән дөңгелек үй құрылысын қайта жаңартуды жоспарлап отыр. Шотландия антиквариаттар қоғамы Тарбат түбегіндегі (Easter Ross) Атлантикалық дөңгелек үйлерді қайта зерттеу жобасын жүзеге асырды. Бұл жоба аясында археологтардың басшылығымен учаскелердің әуе суреттерін түсіру, іздестірулер мен қазба жұмыстары жүргізілді. Қайта құрастырулар ерте темір дәуіріндегі дөңгелек үйлермен және топырақ пен ағаштан салынған дөңгелек үйлермен әйгітәлген шар тәрізді қоршауларды көрсетеді.
Dunvegan Community Trust plan to re create an Iron Age roundhouse structure at Orbost on Skye with the help of National Lottery funding. The Society of Antiquaries of Scotland undertook a project to reexamine the Atlantic roundhouses of the Tarbat Peninsula, Easter Ross by taking kite photographs of the sites, surveys, and excavation led by archaeologists. The reconstructions show spherical enclosures famous for the roundhouses with early Iron Age turf and timber roundhouse.