Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палчо монастыры немесе Пелькор Чоде монастыры немесе Шекер Гянце – Тибет автономды аймағы, Шигатсе префектурасы, Гянце округі, Гянце қаласындағы Нянчу өзені аңғарындағы ең маңызды монастырь. Монастырь кешені – Цуклаханг монастырынан бөлек, Тибеттегі ең ірі құрылым саналатын Кумбумы мен ондағы бірнеше қабатта орналасқан 108 ғибадатханасы, сондай-ақ ескі Дзонг немесе бекініс сияқты бірнеше құрылыстардан тұрады.
Tibetan Buddhist monastery in Gyantse, Tibet, China
The Palcho Monastery or Pelkor Chode Monastery or Shekar Gyantse is the main monastery in the Nyangchu river valley in Gyantse, Gyantse County, Shigatse Prefecture, Tibet Autonomous Region. The monastery precinct is a complex of structures which, apart from the Tsuklakhang Monastery, also includes its Kumbum, believed to be the largest such structure in Tibet, that is most notable for its 108 chapels in its several floors and the old Dzong or fort.
Тарих
Пенхор Чоде монастырының ең алғашқы тарихы IX ғасырға дейін жетеді. Лангдарманың (Батыс Тибеттің буддаға қарсы патшасы) ұлы Пелхор Цен, монастыр Пелкор Чоде деп аталуына себепкер болды, ол мұнда өмір сүрді және өлтірілген әкесінің Ярлунг әулетін жалғастыруға тырысты. Гянце қаласы 14-15 ғасырлар аралығында қарастырылатын ел ретінде құрылды, онда Сакия сектасы маңызды үстемдік рөл атқарды. Осы кезеңде буддалық ескерткіштер де салынды, одан кейін Дзонг (ескі бекініс), сосын Кумбум және Пекор монастыры бой көтерді. Үш құрылыстың да салыну мерзімі анықталған. Цуклаханг монастырын князь Рабтон Кунзанг Пак 1418 және 1425 жылдар аралығында салды. Дегенмен, Гянце қаласының тарихи маңызы 15 ғасырдың соңына қарай төмендеді. Монастырдың басты ғибадатханасы Цуклаханг 1418-1428 жылдары Гянценің екінші ханзадасы Рабтен Кунзанг Пак салған, ол Цонкапаның жетекші шәкірттерінің бірі, кейіннен 1-ші Панчен-лама ретінде танылған Кедруб Джеге (1385-1438) табынушы болған. Бұл орын Тибет буддизмінің Сакия сектасының маңызды орталығына айналды. Құмбум немесе Ташигоман 1427 жылы салына бастап, 1437 жылы аяқталды, осы жұмысты князь Рабтен Кунзанг Пак жүзеге асырды. Содан кейін тағы бірнеше ғимараттар салынды, Сакьяпа, Жалупа және Гелугпа сияқты буддалық секталар діни колледждер немесе усақбастар құрды; 17 ғасырдың соңында 16 колледж тіркелді, ал 19 ғасырдың басында олардың саны 18-ге жетті. Алайда, олардың көпшілігі кейін жабылды. Қазір Гелугпа орденінен екі ғана колледж қалды, олардың маңызы шамалы деп есептеледі. Князь Рабтен Кунзанг Пактың кезеңінің тағы бір дәлелі – бұл екі алып суреттің (Тханка) көрсетілуі; Шакьямуни Будданың екі бас шәкірті, Майтрея, Манжушри және тағы да басқалары Тибет күнтізбесінің төртінші айында өткізілетін Гянце фестиваліне орай көрсетіледі. Бұл дәстүр 1418 және 1419 жылдар аралығында монастырь қабырғаларының солтүстік-шығыс бұрышында, Гоку Трамса деп аталатын жерде басталды. 1904 жылы полковник Фрэнсис Йонгхусбанд басқаратын британдық экспедиция 11 сәуірде Гянцеге жетті. Қаланың гарнизоны қашып кеткен еді, экспедиция мүшелері ешқандай қан төкпестен қаланың есіктері арқылы кірді, олар олар үшін ашылды және Гянцеді басып алды. Қала басып алынғаннан кейін бірнеше британдық офицерлер монастырға барып, бірнеше мүсіндер мен жазбаларды алып кетті, олардың кейбіреулері кейіннен Ұлыбританияға қайтарылды. 1959 жылы Тибет көтерілісінен кейін қытай әскерлері монастырды ішінара қиратты. Мәдени революция кезінде ол тағы да тоналды, бірақ содан бері көбінесе қалпына келтірілді. Көтеріліске дейін монастырда 1520 монах болған, ал қазір олардың саны 80-нен аспайды.
The earliest history of the Penchor Chode Monastery is traced to the ninth century. Pelkhor tsen, son of Langdarma (anti Buddhist King of West Tibet) after whom the monastery is named as Pelkor Chode, lived here and attempted to perpetuate the Yarlung dynasty of his father who had been assassinated. The town of Gyantse was established between the 14th and 15th centuries as a feudatory, with the Sakya sect playing a crucial overlord role. During this period, the Buddhist monuments were also built with the Dzong (the old fort) followed by the Kumbum and the Pekor monastery. All three structures have been dated. Tsuklakhang monastery was built by prince Rabton Kunzang Phak between 1418 and 1425. However, Gyantse's historical importance declined by the end of the 15th century. The Tsuklakhang, the main temple of the monastery was built in 1418–1428 by Rabten Kunzang Phak, the second Prince of Gyantse, who was a devotee of Kedrub Je (1385–1438), one of Tsongkapa's leading disciples later recognized as the 1st Panchen Lama. It became an important centre of the Sakya sect of Tibetan Buddhism. The Kumbum or Tashigomang, commenced construction in 1427 and completed by 1437, also by prince Rabten Kunzang Phak. Several other buildings followed, with Buddhist sects such as Sakyapa, Zhalupa and Gelukpa building religious colleges or hermitages; 16 colleges were recorded by the end of 17th century, increasing to 18 by the start of the 19th century. However most of them were later closed. Now, only two colleges of the Gelukpa order remain, which are stated to be of little consequence. Another testament to Prince Rabten Kunzang Phak's period is the public display of two gigantic paintings; (Thangkas) of Shakyamuni Buddha flanked by his two principal disciples, of Maitreya, Manjushri and many more on the occasion of the Gyantse festival that is held in the fourth lunar month of the Tibetan calendar. This practice was started between 1418 and 1419 in the northeast corner of the monastery walls, known as Goku Tramsa. In 1904, the British expedition to Tibet led by Colonel Francis Younghusband reached Gyantse on 11 April. The town's garrison had already fled, and the expedition's members entered the town bloodlessly through the front gates, which were opened for them, and occupied Gyantse. After the town was occupied, several British officers visited the monastery and seized several statues and scrolls, some of which were subsequently brought back to the United Kingdom. The monastery was partially destroyed by Chinese forces in 1959 after the 1959 Tibetan uprising. It was ransacked again during the Cultural Revolution, but has since been largely restored. Prior to the uprising there were 1,520 monks at the monastery but now they number less than 80.
Сәулет
Архитектуралық тұрғыдан Пелхор монастыры – хань, тибет және непал архитектурасының үйлесімі.
Architecturally, Pelkhor monastery is a fusion of Han, Tibetan and Nepali architecture.
Цулаклаклак монастыры
Цулаклаканг – басты ғибадатхана. Онда тибет тілінде «Тшамчен» деп аталатын, жақсы сақталған жиналыс залы бар. Құрылыс үш қабаттан тұрады және онда XV ғасырға тән қабырға суреттері мен бейнелер жақсы сақталған. Бірінші қабатта кіре берісте төрт күзетші патшаның бейнесі орналасқан. Бас жиналыс залының кіреберісінде «Гонканг» деп аталатын қорғаушы ғибадатханасы бар. 48 бағаналы зал көптеген жібек танкхалармен, Сақя қорғаушыларының бейнелерімен, қорқынышты көріністерді бейнелейтін фрескалармен және XV ғасырғы тибет стиліндегі бірнеше түпнұсқа суреттер мен мүсіндермен безендірілген. Сақя қорғаушылары: Панжуранта (Гомпа Гур), Алты қолды Махакала, Шри Деви және Экаджати. Бас шіркеудің ішкі киелі орнында Үш уақыттың Буддаларының мүсіндері орналасқан, ал ортасында негізгі құдай ретінде Шакьямуни Будданың қоладан жасалған мүсіні тұр. Бұл мүсін шамамен төрт метр биіктікте және шамамен бір тонна салмақты қоладан жасалған. Жоғарғы қабатта бес шіркеу бар. Онда Сақьяпа дәуірінен келген саз мүсіндер сақталған. Мұнда ең маңызды бейнелер: иесі Какрасамвараның мандала сарайының үш өлшемді моделі, ежелгі Үндістанның сексен төрт Махасиддхасының йогалық поздары, Майтрея шіркеуі және Тараның қасиетті кішкентай мүсіні. Сол қабаттағы Цонкхапа шіркеуінде Цонкхапа, VII Далай-лама, Шакьямуни, Бутон Ринчен Друб, Шакья Пандита, Падмасамбхава және Ламдре дәуірінің Сақьяпа ламаларының бейнелері бар. Нетен Лакханг – тағы бір шіркеу, онда Манжушридің бес жағы мен Төрт күзетші патшаның бейнелері бейнеленген. Ең жоғарғы қабатта Жалеханг шіркеуі орналасқан, оның қабырғаларында медитациялық құдайлармен байланысты 15 сантиметр диаметріндегі мандалалар салынған. Жово Шакьямуни, Майтрея, Манжушри, шәкірттерімен бірге Цонкхапа, Амитайус, Тара, Ситапатра және Падмасамбхаваның бейнелері бейнеленген. Осы қабаттағы шіркеулерде Амитабха Будданың бейнелері, Дакинилер және эзотерикалық қабырға суреттері де бар.
Tsulaklakang is the main temple. It has an Assembly Hall called as 'Tshomchen' in Tibetan and well preserved. The structure has three floors and has well preserved murals and images of the fifteenth century. The ground floor has at the entry itself four images of Four Guardian Kings. At the entrance to the main Assembly hall, there is a protector shrine called Gonkhang. The impressive 48 pillared hall is decorated with numerous silk Tankhas, images of Sakya protectors, frescoes of frightening scenes of charnel grounds and several original paintings and sculptures, in 15th century Tibetan style. The Sakya protectors depicted are: Panjurantha (Gompa Gur), Six Armed Mahakala, Sri Devi and Ekajati. The inner sanctum in the Main Chapel has idols of Buddhas of the Three Times with a bronze statue of Shakyamuni Buddha as the main deity at the centre. This image is in height and is made from about of copper. The upper floor has five chapels. It houses clay images of Sakyapa lineage. The prominent images seen here are: the three dimensional model of mandala palace of the deity Cakrasaṃvara, yogic poses of eighty four Mahasiddhas of ancient India, Maitreya Chapel and a sacred small image of Tara. The Tsongkhapa Chapel on the same floor has images of Tsongkhapa, Dalai Lama VII, Shakyamuni, Buton Rinchen Drub, Sakya Pandita, Padmasambhava and the Sakyapa lamas of the Lamdre lineage. Neten Lakhang is another Chapel, which has Chinese style images of Sixteen Elders, aside from images of the Five Aspects of Manjushri and the Four Guardian Kings. On the top floor, is the Zhalyekhang chapel, which has 15 mandalas of diameter painted on the walls, associated with meditational deities. Images of Jowo Shakyamuni, Maitreya, Manjushri, Tsongkhapa with his disciples, Amitayus, Tara, Sitatapatra and Padmasambhava are depicted. The chapels on this floor also contain images of Amitabha Buddha, Dakinis and esoteric murals.
Фестиваль
Монастырдың ең танымал мерекесі 15 сәуірде тойланады. Бұл мереке Буддизмнің негізін қалаушы Сакиямуниді еске алу мақсатында өткізілетін Сака Дава фестивалі деп аталады; осы күні оның туған және қайтыс болған күні деп есептеледі. Бұл күні 500 лама сутраларды оқып, жергілікті халық қатысады. Жылқы жарысы және садақ ату фестивальдары төртінші айдың ортасында ұйымдастырылады.
The most popular festival celebrated in the monastery is held on 15 April. It is known as the Saka Dawa festival to commemorate Sakyamuni, the founder of Buddhism; this day is said to mark his birthday and also the day of his death. On this occasion, five hundred Lamas chant sutras when local people attend. Horse racing and archery festivals are held in the middle of fourth lunar month.
Қонақтар туралы ақпарат
Гянце қаласындағы Пелхор Чоде Лхаса қаласының оңтүстігінде және Шигацзе қаласының шығысында орналасқан. Монастырь қаланың ортасынан жаяу шамалы қашықтықта. Катманду, Непал қаласын Лхасамен байланыстыратын Достық тас жолы Гянце қаласынан өтеді.
Pelkhor Choede in Gyantse town is located about to the south of Lhasa and to east of Shigatse. The monastery is a short walk from the heart of the town. The Friendship Highway that connects Kathmandu, Nepal to Lhasa passes through Gyantse.