Кіріспе

Тибет Буддистік монастыры, Лхаса, Тибет, Қытай

Дригунг Тиль монастыры – 1179 жылы Тибеттің Лхаса қаласының Майцхокунггар ауданында құрылған монастырь. Дәстүрлі түрде, ол Тибет Буддизмінің Дрикунг Кагью дәстүрінің негізгі орталығы болып келді. Алғашқы жылдары монастырь дін мен саясатта маңызды рөл атқарды, бірақ 1290 жылы қарсылас ағымның басшылығымен келген моңғол әскерлері оны қиратты. Монастырь қайтадан салынды және бұрынғы қуатын қалпына келтірді, бірақ негізінен медитациялық зерттеулер орталығы болды. 1959 жылдан кейін монастырь тағы да қирады, бірақ содан бері ішінара қайта жаңартылды. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, онда шамамен 250 монах тұрды.

Орналасқан жері

Бұл монастырь Тибеттің орталық бөлігіндегі Дрикунг аймағында орналасқан. Ол Лхасадан солтүстік-шығысқа қарай ұзын тау жотасының оңтүстік беткейінде орналасқан және Шоронг аңғарына қарап тұрады. Оның биіктігі шамамен [биіктік мәні] метр, ал аңғардың төменгі жағынан [биіктік айырмасы] метр жоғары. Одан аңғардың панорамалық көрінісі ашылады. Дригунг Тиль Нита поселкесінде орналасқан, ал аудан орталығынан [қашықтық мәні] шақырым, ал Лхасадан, аймақтық астанадан [қашықтық мәні] шақырым қашықтықта. Дрикунг Кагью сектасының тағы үш монастыры осы аймақта орналасқан: Янгригар, Дрикунг Дзонг және Дрикунг Це.

Атауы

Аңыз бойынша, негізін қалаушы Жигтен Сумгон осы жерді таңдағанда, аналық яқты (дри) ілесіп келген. Ол яқ осы жерге жатыпты. Монастырь мен аймақ осы яқтың құрметіне аталған, ал монастырьда оның мүйіздері сақталып тұр. Бірақ, сенімдірек деректерге сүйенсек, бұл аймақ патша Сонгсен Гампоның кеңесшісі Дри Серу Гунгтонның иелігінде болған және оның атымен аталған.

Тарих

Дригунг Тиль монастыры 1179 жылы Дригунг Кагью дәстүрінің негізін қалаушы Жigten Сумгон (1143–1217) құрған. Бұл орден – Phagmo Drupa Dorje Gyalpo (1110–70) шәкірттерінен тараған сегіз кіші Dagpo Kagyu әулетінің бірі, ал ол өз кезегінде Gampopaның шәкірті болған. Монастырь 1167 жылы Phagmodrupaның сауатсыз аскет шәкірті Minyak Gomring салған усақ үйдің жанында орналасқан. Халық саны жылдар бойы ауысып келген. Діни басшылықты абат жүргізсе, әкімшілік басшылықты Gompa немесе Gomchen атқаратын. Көп жағдайда, 16 ғасырға дейін бұл лауазым Kyura тайпасы ішінде мұрагерлікпен беріліп келген. Jigten Sumgön қайтыс болғаннан кейінгі жылдары монастырь тез өсіп, саяси және діни ықпалымен Sakya сектасымен бәсекелесті. 13 ғасырда монастырь Кайлаш тауы, Lapchi үңгірлері және қасиетті Tsari тауы сияқты қажылық орындарында медитация ошақтарын құру үшін Тибетке ламаларды жіберді. 1240 жылы Dorta Nagpo (Қара Дорта) басқаратын моңғол әскері Gyel Lhakhang және Reting монастырларын тонады, содан кейін Drigung монастырына шабуыл жасады. Монахтар монастырды қорғап, оның қирауына жол бермеді. 1290 жылы Drigungтың саяси ықпалын жою мақсатымен Sakya генералы Aklen басқаратын моңғол әскері монастырды қиратты. 9-шы ұрпақ иегері Chunyi Dorje Rinchen (1278–1314) Sakya және императордың көмегімен монастырды қайта салды. Монастырьдің рөлі енді негізінен ой-толғау зерттеулерінің орталығы және Drigung Kargyupa тармағының үйі ретінде шектелді. 14 ғасырдың ортасына қарай монастырь күшінің бір бөлігін қайта қалпына келтірді, бірақ 15 ғасырдан кейін Gelug сектасының күшеюімен маңызы азайды. Ming әулеті (1368–1644) кезеңінде монастырь қытай-тибет қарым-қатынасында маңызды рөл атқарды. Монастырьда медитация дәстүрі күшті, медитаторлар жақын жердегі үңгірлерде қарқынды түрде өмір сүріп, тәжірибе жинайды. Jigten Sumgön жылына екі рет сутра және тантра тақырыптары бойынша курстар өткізу дәстүрін қалыптастырды, оған оның ізбасарлары да ерді, бірақ монастырьда ғылыми зерттеулерге баса назар аударылмады. 19 ғасырға дейін сенім мен рәсімдерге басымдық берілді. 34-ші абат Kyabjey Zhiway Lodro монастырьда оқыту колледжін құрды. Монахтар осы колледжде бес жыл бойы логика мен пікірталас арқылы он үш қасиетті мәтінді зерттеді. 1959 жылы шамамен төрт жүз монах, алпыс медитациямен айналысушы және сегіз Incarnate Lama болды. Мәдени революциядан (1966–76) бұрын және оның кезінде монастырьдағы мүсіндер, ступалар, тангкалар, қолжазбалар және басқа да заттардың көбі тоналды, тек монахтар жасырған бірнеше кішкентай мүсіндер сақталды. Ғимараттар қирап, зақымданды. 1983 жылы қайта құру жұмыстары басталды және он бес ғибадатхананың жетісі қайта салынды. Монастырь дәстүрлері 1989 жылы Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы (қазіргі Uttarakhand) Дехрадун қаласындағы Jangchubling Drigung Kagyu институтында жаңғыртылды. 2015 жылы Drigung Thil монастырында шамамен 250 монах тұрды. Монастырь, әсіресе аспанды жерлеу орнымен танымал болғанымен, көптеген туристерді тартпайды. Дегенмен, Тибет жаңа жылында оған мыңдаған қажылар келеді, олардың көпшілігі шығыстан Kham аймағынан келеді.

Құрылыстар

Монастырь кешенінде елуден астам ғимарат бар. Цуглаханг, басты ғибадатхана залы, қалың тас қамалдың үстінде тұр, алдында бұрын сабақтар оқылған үлкен терраса бар. Бұл ғимараттағы киелі бөлмеде көптеген мүсіндер мен ступалар сақталған, оның ішінде алтын мен мыстан жасалған және сирек кездесетін асыл тастар мен жәдігерлерге толы Джигтен Сумгонның орталық мүсіні бар. Джигтен Сумгонның бейнесі Гуру Римпочедің үлкен мүсінінің қасында тұр, ал залдағы чёртенде Джигтен Сумгонның қалдықтары сақталған. Тау жотасының бойында шашыраңқы орналасқан көптеген кішігірім ғимараттар бар. Оларға тік баспалдақтармен немесе кейбір жағдайларда ағаш сатылар арқылы қол жеткізуге болады. Негізгі ән сарайының үстінде бірнеше ғибадатхана орналасқан, олардың көбісінде Джигтен Сумгонның мүсіні бар. Цокченнің (жиын залы) үстіндегі кішкентай ғимарат монастырды қорғайтын Ачиге арналған, оның бейбіт және ашулы бейнелері көрсетілген. Қажылар жолы монастырь төңірегінде ән сарайынан басталып, тау жотасының үстіне және 14975 фут (4564 м) биіктіктегі аспанға жерлеу орнына дейін созылады, содан кейін әртүрлі чёртендер мен ғибадатханалардың бойымен бастапқы нүктеге дейін төмен түседі. Монастырда қонақ үй және шайхана бар.