Жартылай шыққан тістің қоршаған жұмсақ тіндерінің қабынуы
Pericoronitis
Жақшаланған тіс қабынуы (перикоронит) – жасөспірімдерде жиі кездесетін тіс етінің қабынуы. Симптомдар, себептері, түрлері туралы біліңіз. Тіс сақтау кеңесі!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ішінара жарылған тістің тажын қоршап тұрған жұмсақ тіндердің қабынуы.
Inflammation of the soft tissues surrounding the crown of a partially erupted tooth
Перикоронит – ішінара жарылған тістің тажын қоршап тұрған жұмсақ тіндердің, оның ішінде есік (иіс) және тіс фолликулының қабынуы. Перикоронит көбінесе жарым-жартылай жарылып, соққы алған төменгі даналық тістерімен (жамбас үшті қуысы) байланысты, көбінесе даналық тістерінің жарылу кезінде (15-26 жас) кездеседі. Үшінші молярлық аймақтағы осындай ауырсынудың басқа да жиі кездесетін себептері – тамақ қалдықтарының ілінуінен туындаған пародонтальды ауырсыну, тіс шіріуінен (кариестен) пульпит және миофасциальды ауырсынумен жүретін шақылдақ буынның бұзылысы. Перикоронит созылмалы және жедел түрлерге бөлінеді. Созылмалы перикоронит симптомсыз немесе жеңіл симптомдармен және жедел перикоронитке дейін күшті ұлғаюлардың арасында ұзақ ремиссиялармен көрінеді. Жедел перикоронит қатты ауырсыну, ісік және қызба секілді көптеген симптомдармен байланысты. Ауырсыну ұшқырлауы мүмкін және құлаққа, тамаққа, шақылдақ буынына, төменгі жақ астындағы артқы аймаққа және ауыз төбіне таралуы мүмкін. Ауызды ашуда қиындық (тризмус). Жұтуда қиындық (дисфагия). Асқарастық қызығушылықтың төмендеуі. Созылмалы перикоронитте жергілікті сүйектің рентгендік суреті көбірек радиоактивті болуы мүмкін. Кейде перикорональды инфекция жақын орналасқан кеңістіктерге (тіл асты кеңістігі, төменгі жақ кеңістігі, парафарингеальді кеңістік, птеригомандибулярлық кеңістік, инфратемпоральді кеңістік, жақ серісі кеңістігі және букальді кеңістік) таралуы мүмкін. Емделмеген жағдайда, абсцесс оперкулум астынан ауызға өздігінен ашылуы мүмкін. Созылмалы перикоронитте дренаж синустық жол арқылы жүруі мүмкін. Тіс айналасындағы созылмалы қабынулы жұмсақ тіндер аз немесе ешқандай симптомдарды тудырмауы мүмкін. Жаңа қалдықтар тұтқындалып қалғанда бұл кенеттен симптомдарға әкелуі мүмкін. Даналық тістерін сақтап қалуды жақтаушылар қажетсіз операциялардың тәуекелі мен шығындарына және клиникалық тексеру мен рентген суреттері арқылы ауруды бақылау мүмкіндігіне назар аударады.
Pericoronitis is inflammation of the soft tissues surrounding the crown of a partially erupted tooth, including the gingiva (gums) and the dental follicle. Pericoronitis is often associated with partially erupted and impacted mandibular third molars (lower wisdom teeth), often occurring at the age of wisdom tooth eruption (15 26). Other common causes of similar pain from the third molar region are food impaction causing periodontal pain, pulpitis from dental caries (tooth decay), and acute myofascial pain in temporomandibular joint disorder. Pericoronitis is classified into chronic and acute. Chronic pericoronitis can present with no or only mild symptoms and long remissions between any escalations to acute pericoronitis. Acute pericoronitis is associated with a wide range of symptoms including severe pain, swelling and fever. The pain may be throbbing and radiate to the ear, throat, temporomandibular joint, posterior submandibular region and floor of the mouth. Trismus (difficulty opening the mouth). Dysphagia (difficulty swallowing). Loss of appetite. The radiographic appearance of the local bone can become more radiopaque in chronic pericoronitis. Sometimes pericoronal infection can spread into adjacent potential spaces (including the sublingual space, submandibular space, parapharyngeal space, pterygomandibular space, infratemporal space, submasseteric space and buccal space
This can result in abscess formation. Left untreated, the abscess can spontaneously drain into the mouth from beneath the operculum. In chronic pericoronitis, drainage may happen through an approximal sinus tract. The chronically inflamed soft tissues around the tooth may give few if any symptoms. This can suddenly become symptomatic if new debris becomes trapped Advocates for retaining wisdom teeth cite the risk and costs of unnecessary operations and the ability to monitor the disease through clinical exam and radiographs.
Тіс алу
Қосымша тісті алып тастау тіс тақтасының жинақталатын жерін жояды, соның салдарынан перикорониттің болашақ эпизодтарының алдын алады. Тіс соққыға немесе анкилозға байланысты бұдан әрі шығуы мүмкін болмаса, тіс құрылымының зақымдануын қалпына келтіру үшін көп жұмыс қажет болса немесе ауыз гигиенасын жақсарту үшін алып тастау көрсетіледі. Кейде қажет болмаған жағдайда қарсы тіс те алынып тасталады. Перикоронитке байланысты тістерді алу кепкен ойыққа (құрғақ сокетке) шалдығу қаупін арттырады, бұл емделуді баяулатуға әкелетін ауырсынулы асқыну болып табылады.
Removal of the associated tooth will eliminate the plaque stagnation area, and thus eliminate any further episodes of pericoronitis. Removal is indicated when the involved tooth will not erupt any further due to impaction or ankylosis; if extensive work would be required to restore structural damage; or to allow improved oral hygiene. Sometimes the opposing tooth is also extracted if no longer required. Extraction of teeth which are involved in pericoronitis carries a higher risk of dry socket, a painful complication which results in delayed healing.
Болжам
Тіс қатқан аймақты толық тіс атқаннан немесе тісті алып тастағаннан кейін перикоронит қайта оралмауы мүмкін. Жарақаттанбаған тіс әрі қарай өсіп, оперкулумды жоятын жағдайға жете алады. Бұл тіс өсіп шыққан кезде, перикорональды қабыну уақытша және жеңіл болуы мүмкін. Ауыз гигиенасын тұрақты түрде жақсартуға жеткілікті орын болса, перикоронит қайта оралмауы мүмкін. Дегенмен, жартылай шыққан немесе толық шықпаған тістер үшін тек ауыз гигиенасына ғана сүйенгенде, кейде жедел күшеюлермен созылмалы перикоронит дамуына болады. Нейтропениясы бар адамдарда перикорональды абсцесс сияқты тіс инфекциялары сепсиске алып келіп, өмірге қауіпті болуы мүмкін. Тіпті қалыпты иммундық функциясы бар адамдарда да перикоронит инфекцияның бас және мойын аймағындағы кеңістіктерге таралуына себеп болуы мүмкін. Сирек жағдайларда, перикорониттен тараған инфекция тыныс жолдарын қысып, ауруханада емдеуді қажет етеді (мысалы, Людвиг ангинасы), бірақ перикорониттің көп бөлігі тісқабыққа локализацияланған болады. Тараған перикорональды абсцестің басқа да ықтимал асқынулары: перитонзиллярлық абсцесс пайда болуы немесе целлюлит. Созылмалы перикоронит парадентальді кистаның, яғни қабынулы тіс текті кистаның пайда болуына себеп болуы мүмкін.
Once the plaque stagnation area is removed either through further complete tooth eruption or tooth removal then pericoronitis will likely never return. A non impacted tooth may continue to erupt, reaching a position which eliminates the operculum. A transient and mild pericoronal inflammation often continues while this tooth eruption completes. With adequate space for sustained improved oral hygiene methods, pericoronitis may never return. However, when relying on just oral hygiene for impacted and partially erupted teeth, chronic pericoronitis with occasional acute exacerbation can be expected. Dental infections such as a pericoronal abscess can develop into sepsis and be life threatening in persons who have neutropenia. Even in people with normal immune function, pericoronitis may cause a spreading infection into the potential spaces of the head and neck. Rarely, the spread of infection from pericoronitis may compress the airway and require hospital treatment (e. g. Ludwig's angina), although the majority of cases of pericoronitis are localized to the tooth. Other potential complications of a spreading pericoronal abscess include peritonsillar abscess formation or cellulitis. Chronic pericoronitis may be the etiology for the development of paradental cyst, an inflammatory odontogenic cyst.
Эпидемиология
Перикоронит көбінесе жас ересектерде, ақыл тістері ауызға шыға бастаған кезде пайда болады. Егер адам жиырма жасқа дейін перикоронитпен ауырмаса, одан кейін ауру пайда болу мүмкіндігі едәуір төмендейді.
Pericoronitis usually occurs in young adults, around the time when wisdom teeth are erupting into the mouth. If the individual has reached their twenties without any attack of pericoronitis, it becomes substantially less likely one will occur thereafter.