Кіріспе
Малавидегі ұлттық парк, Замбиядағы парктің бөлігі. Ника ұлттық паркі 3200 км² (1250 шаршы миль) аумақты алып жатқан Малавидің ең ірі ұлттық паркі болып табылады.
the portion of the park in Zambia
Nyika National Park is Malawi’s largest national park, with an area of 3200 km2 (1250 mile2).
Орналасуы және жолмен кіруі
Парк Малавидің солтүстігіндегі Ника платосының дерлік барлық аумағын қамтиды, Лилонгведен шамамен 480 км солтүстікке, ал Румфиден 60 км солтүстікке қарай орналасқан. Оған бір ғана топырақ жол арқылы кіруге болады, ол Румпиден Катумби шекара бекетіне баратын жолдан солтүстікке бұрылып, платоның оңтүстік-батыс тіктелігімен жоғары қарай иіліп, одан әрі жалғасып, Замбиямен шекараны құрайды, содан кейін бірнеше серпілістермен солтүстік-батыс тіктелігінен төмен түсіп, Чисенга шекара бекетіне дейін солтүстікке қарай жалғасады. Платоның үстіңгі бөлігінен шығысқа қарай Челиндаға, парктің орталыққа жақын орналасқан бас кеңсесіне тармақ жол кетеді. Парк шекарасы Ливингстонияға 35 км-ге дейін жақын болғанымен, шығыс жағынан кіру мүмкін емес.
Ерекшеліктері
Ника атауы "судың қайдан басталатынын" білдіреді, себебі платоның биіктігі оны айналасындағы жерлерден ылғалдырақ етеді. Басқа ұсынылған мағыналары – "жабайы дала" және "қысқа шөптесін". Платоның үстінде жиі бұлт тұрады, жаңбырлы маусымда да, суық құрғақ маусымда да, Киперони деп аталатын тығыз тұман таңға дейін, кейде күні бойы тұруы мүмкін. Осы тұрақты ылғалдықтан 200-ден астам орхидея түрі гүлдейді. Ника далаларында жыл бойы, әсіресе қаңтардан сәуірге дейін жаңбыр жауған кезде көптеген жабайы гүлдер өседі. Көптеген адамдар Никаны платода тұрып немесе одан өте жүріп көреді, бірақ бұл Ұлттық парктің үштен бірін ғана құрайды. Жазықтар мен солтүстік төбелі аймақтар төменге қарай төңкеріліп, маусымдық түрде құрғақ пейзажға айналады. Бұл жерде шөптесін және орманды жерлер арасындағы белдеуде Brachystegia ормандары мен Protea бұталары басым. Осы аймақтарға саяхаттау үшін кемпингке толық жабдықталған болуыңыз және жергілікті жетекшіні алып жүруіңіз қажет. Адасу өте оңай, ал жергілікті қолдаусыз белгіленбеген жолдардан кету ұсынылмайды. Платоның өзі трекинг және тау велосипедімен саяхаттауға, сондай-ақ 4x4 экскурсияларына қолайлы. Тау өсімдіктері кішкентай жалмандыдан бастап эланд пен роан сияқты көптеген антилопаларды тартады. Зебралар Челинда мен платоның ең биік бөлігінде жиі кездеседі. Паркте Орталық Африкадағы барс тығыздығының ең жоғары деңгейде екені айтылады, бірақ бұл соңғы 20 жылдағы ғылыми зерттеулермен расталмады және барлық сүтқоректілердің саны тез өзгеруі мүмкін. Олар негізінен түнгі жануарлар болғандықтан, сирек көрінеді, бірақ олардың іздері мен белгілері жиі табылады. Қарақұйрықтар мен қабан шошқалары, кішкентай мысықтар және шошқақұйрықтар сияқты кішкентай сүтқоректілердің бірнеше түрі бар. Пилдер көбінесе платоның кез келген жерінде кездеседі, бірақ бұқалар сирек кездеседі немесе қазір жойылған болуы мүмкін. Парктің солтүстігіндегі олардың іздері, ықтимал, Уледиден келген үй жануарларына жатуы мүмкін. Жақында биік платода арыстандар мен пілдер көрінді. Паркте 400-ден астам құс түрі тіркелген. Сирек кездесетін Денхамның бауыршағы мен құсқарған кран, сондай-ақ Никаға тән қызыл қанатты франколин осы жерде кездеседі. Басқа да тартымды орындарға шарлауықтар кіреді, ең әсерлісі – Чизанга шарлауығы, онда Солтүстік Рукуру өзені Талире ауданына қарай платодан құлайды, неолиттік тас паналары, форельді көлдер және тіпті "жайнама көл". Жақында жаңартылған Челинда лагері мен жаңадан салынған ағаш үйлер тамаша жайлылық пен мүмкіндіктер ұсынады. Сафариге арналған ұшақтарды пайдалануға болатын ұшақтар алаңы бар. Төменгі жатқан Вваза батпақты аң қорығы Ника Ұлттық паркіне жақын және оған Румпи жолынан Тазимадағы Ника кіреберіс қақпасына келгенде немесе кеткенде кіруге болады.
The plateau itself is recommended for trekking and mountain biking, as well as more conventional 4x4 excursions. The montane vegetation attracts large numbers of antelope from the diminutive Common duiker to eland and roan. Zebra are common near Chelinda and the highest part of the plateau. The park is said to have one of the highest densities of leopards in Central Africa but this has not been supported by any scientific survey in the past 20 years and all mammals suffer changes in populations which can be rapid. Being mainly nocturnal they are rarely seen, although tracks and signs have been regularly found. There are a number of species of smaller mammals such as warthogs and bushpigs, the smaller cats and porcupine. Elephants are often seen anywhere on the plateau but buffalo are rare or probably extinct now. Hoof prints associated with them in the north of the park probably represent wandering domestic cattle from Uledi. Lions and elephants have recently been seen on the high plateau. Over 400 species of bird have been recorded in the park. The rare Denham’s bustard and the wattled crane are among those to be seen, as is the red winged francolin endemic to Nyika. Other attractions include waterfalls, the most impressive being Chisanga Falls where the North Rukuru river falls off the plateau to Thalire District, neolithic rock shelter, trout pools and even a "magic lake". The recently refurbished Chelinda Camp and the brand new log cabin lodge provide excellent accommodation and facilities. There is an airstrip for fly in safaris. The lower lying Vwaza Marsh Game Reserve is close to the Nyika National Park and can be accessed off the Rumphi Road on arrival or departure to the Nyika entrance gate at Thazima.
Жақын орналасқан Замбия паркі
Жоғарғы беткейді қиып өтетін плато жолының батысындағы жер Замбияда орналасқан, оның бөлігі 80 км² аумақты қамтитын Ника Ұлттық паркі деп аталады. Басқа жол болмағандықтан, Замбиялықтарға тек Малави арқылы ғана жету мүмкіндігі бар. Замбиялық саябақта батысқа сұлу көрініс ашылатын отарлық дәуірдегі демалыс үйі бар. Бұрын ол екі саябақтағы жалғыз тұратын орын болған. Сол кезде Малавиден келген адамдар ешқандай шекаралық рәсімдерден өтпей, тұру ақысымен бірге "Замбияға кіру төлемі" төлейтін. 1998 жылы демалыс үйі жабылды. Оны қайта ашу туралы ұсыныстар ілгерілемеді және қазіргі уақытта (2015) ол құлай бастаған.
Дүниежүзілік мұра статусы
Бұл орын 2000 жылдың 17 мамырында ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізімінің алдын ала тізіміне (аралас – мәдени және табиғи) категориясы бойынша енгізілді. Ол әлі толық қабылдануға қол жеткізген жоқ.