Кіріспе

Ирландиялық салықтан босатылған құрылым

Жалпы келісімшарттық қор (CCF) – 2003 жылғы Еуропалық қауымдастықтардың UCITS ережелерімен енгізілген Ирландиядағы ұжымдық инвестиция схемасының құрылымы. CCF – басқару компаниясы құрған, заңды тұлға емес ұйым. Оның аясында қатысушылар шарттық келісімдер арқылы қор мүлігіне бірлескен меншік иелері ретінде (нақтырақ айтқанда, ортақ меншік иелері) қатысып, оны бөліседі. Ол Люксембургтің Fonds commun de placement немесе FCP құрылымының үлгісімен жасалған. CCF 2003 жылы алғаш рет енгізілген кезде тек UCITS ретінде ғана құрыла алатын болса, қазір 2005 жылғы инвестициялық қорлар, компаниялар және басқа да ережелер туралы заңға сәйкес, UCITS емес CCF-ті де құруға болады. Бұл заң 2005 жылдың маусымында қабылданды.

Ирландияда CCF құрылымын құру мақсаты

Зейнетақы қорларының көпшілігі инвестицияларға қатысты қолайлы салық ұстау режиміне құқылы. Мысалы, Нидерландыда, салықтан босатылған Нидерланды зейнетақы қорлары АҚШ-тағы акциялар бойынша төленген дивидендтерге қатысты АҚШ-та 0% салық ұстау төлейді. Дегенмен, егер зейнетақы қоры АҚШ акцияларын жеке инвестициялық компания арқылы сатып алса, дивидендтерден түсетін табыс әдетте салық ұстауға жатады. Мысалы, ирланд инвестициялық компаниясы арқылы АҚШ акцияларына инвестиция жасайтын, салықтан босатылған Нидерланды зейнетақы қоры, ирланд инвестициялық компаниясы ұстап тұрған АҚШ акциялары бойынша төленген дивидендтерден 30% салық ұстау төлейді. АҚШ акцияларының орташа жылдық дивидендтік кірісі жылына 2% деп есептесек, бұл ұстаулар ирланд ұжымдық схемасынан 60 базистік пункттің жылдық салықтық шығынына тең. Өз кезегінде, бұл салықтық шығын негізгі Нидерланды зейнетақы қорының төмен өнімділігін көрсетеді. Бұл мәселені шешу үшін ирланд қорлар индустриясы зейнетақы қорларына оңтайлы салықтық мәртебе беретін делдалдық құрылымды іздеді, соның нәтижесінде негізгі зейнетақы қорының инвестициясы салық тұрғысынан тікелей инвестиция жасағандай қарастырылады. Соның нәтижесінде ортақ шартық қор пайда болды. Ортақ шартық қор зейнетақы қорлары үшін ғана емес, сонымен қатар зейнетақы қорларының клиенттерін бір ОШҚ-ға (ортақ шартық қорға) біріктіре алатын зейнетақы схемаларының инвестициялық менеджерлері үшін де маңызды. Инвестициялық менеджер үшін басты артықшылық – инвестициялық кірістен салықты үнемдеу. Сонымен қатар, бірнеше қор құрылымын басқарудың орнына бір қор құрылымын басқару инвестициялық менеджер үшін масштабты үнемдеулер мен операциялық тиімділікке мүмкіндік береді, бұл клиенттерге қызмет көрсетуде инвестициялық менеджердің төмен шығын базасын қамтамасыз етеді. Бұл үнемделген шығындарды инвестициялық менеджер өзінде қалдыра алады немесе клиенттерге толық немесе ішінара беріп, клиенттермен баға белгілеуде бәсекеге қабілеттілігін сақтап қалуға мүмкіндік береді.

Жалпы келісімшарттық қорға қойылатын талаптар

МКҚ-ны ЕОҚҚ қорлары немесе ЕОҚҚ қорлары емес қорлар ретінде құруға болатындықтан, МКҚ ұйымдастырушысы ЕОҚҚ қорларының инвестициялық мақсаттары мен саясатына немесе белгілі бір ЕОҚҚ емес қорларға (мысалы, білікті инвесторлар қорларына) қолданылатын кең ауқымды инвестициялық мақсаттар мен саясаттарға бағынуды таңдай алады. МКҚ келісім-шарт құқығы бойынша актімен (құрылтай актісі деп аталады) құрылады. Құрылтай актісіне басқару компаниясы мен сақтаушы тараптар болады, ал акт мөрмен куәландырылады. МКҚ жеке заңды тұлға ретінде танылмайды. Ортақ меншік иесі ретінде әрбір инвестор басқа инвесторлармен бірлесіп, бөлінбеген ортақ меншік үлесіне ие болады. МКҚ жеке құрылым ретінде немесе «шатырша» құрылым ретінде құрылуы мүмкін. Тиісті заңнамада «шатырша» құрылымда құрылған МКҚ-ның құрамындағы қорлар арасындағы өзара жауапкершілік болмайтыны туралы нақты ереже көзделген. МКҚ бірліктердің әртүрлі кластарын шығаруға құқылы.