Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өткеннің сезімі – американдық жазушы Генри Джеймстің аяқталмаған романы, ол Джеймс қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, 1917 жылы жарық көрді. Роман бірден уақыт саяхаты туралы керемет әңгіме де, әдеп-ғұрыптың ащы-тұзды комедиясы да болып келеді. Жас американдық 19 ғасырдың басында Англиядағы алыс атасымен орын ауыстырады және жаңа ортада көптеген қиындықтарға ұшырайды.
The Sense of the Past is an unfinished novel by the American author Henry James that was published in 1917, a year after James' death. The novel is at once an eerie account of time travel and a bittersweet comedy of manners. A young American trades places with a remote ancestor in early 19th century England, and encounters many complications in his new surroundings.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Нью-Йорк қаласының жас Ральф Пендрел тарихты оқу туралы көркем эссе жазды. Бұл эссе оның алыс туысы, ағылшын адамына соншалықты әсер етеді ki, ол Ральфке 18 ғасырдағы лондондық үйді мұра қалдырады. Пендрел Лондонға барады және үйді мұқият зерттейді. Ол есікті аттаған сәттен бастап уақытқа кері оралғандай сезінеді. Ол алыс атасының суретін табады, оның аты да Ральф Пендрел екеніне көз жеткізеді. Сурет тіріліп, екеуі кездеседі. Кейін, қазіргі заманғы Пендрел АҚШ-тың Лондондағы елшісіне келіп, осы ерекше оқиғалар туралы айтуға тырысады. Содан кейін ол құпия үйге қайта оралып, есіктің табалдырығын басып өтеді де, өзін 19 ғасырдың басында табады. Осы драматикалық сәтте Джеймстің 1900 жылы жазған романының бөлігі аяқталады. Джеймс 1914 жылы романды қайта жасайды, Ральфтің атасының туыстарымен кездесу сахналарын көрсетеді, өйткені ол оның орнына өтеді. Ол Молли Мидмормен құдаланып отырғанын біледі, бірақ оның әпкесі Нанға тартылатынын түсінеді. Ол сондай-ақ Моллидің анасымен, жағымсыз ағасымен және Нанның күйеу жігіті, сэр Кантофер Блэндпен танысады. Роман осы жерде толықтай тоқтатылады. Джеймс романды қалай аяқтау керектігі туралы кеңінен жазбалар қалдырды: Нан ақырында Ральфтің болашақтан келген уақыт саяхатшысы екенін түсінеді; ол өзінің бақытын оған өз уақытына оралуға және бұрын қабылдамаған, бірақ енді қабылдайтын Аурора Койнге көмектесу үшін құрбан етеді.
Young Ralph Pendrel of New York City has written a fine essay on the reading of history. The essay so impresses a distant English relative that he bequeaths an 18th century London house to Ralph. Pendrel goes to London and explores the house thoroughly. He feels himself going back in time as soon as he crosses the threshold. He finds a portrait of a remote ancestor, also named Ralph Pendrel. The portrait comes alive and the two men meet. Later, the modern day Pendrel goes to the U. S. ambassador in London and tries to tell him of these strange occurrences. He then returns to the mysterious house, steps across the threshold, and finds himself in the early 19th century. At this dramatic juncture, the part of the novel that James wrote in 1900 breaks off. James resumed the novel in 1914 with scenes of Ralph meeting his ancestor's relatives, as he has taken the other's place. He finds that he is engaged to one of those relatives, Molly Midmore, but realizes that he is attracted to her sister Nan. He also meets Molly's mother and unpleasant brother, and Nan's suitor, Sir Cantopher Bland. The novel breaks off completely here. James left extensive notes on how the novel would continue: Nan would eventually realize that Ralph is actually a time traveller from the future; she would sacrifice her own happiness to help him return to his own time and to Aurora Coyne, a woman who had previously rejected Ralph but would now accept him.
Баспа тарихы
Джеймс 1899-1900 жылдар аралығында романның 110 бетін жазды, бірақ материал тым күрделі және түсініксіз болып бара жатқандықтан оны жазуды тоқтатты. Оның орнына ол «Амбассадорлар» романын жазуға кірісті. 1914 жылы, 70 жасқа келгенде, Бірінші дүниежүзілік соғыстың қасіретінен қашуға жасаған әрекетімен романға қайта оралды. Ол 1915 жылдың басына дейін жұмыс істеді, бірақ тағы да романды тастады, алайда оның қалай аяқталуы керек екені туралы толық жазбалар қалдырды. Ол оқиғаның Ральфтің 19 ғасырдың басындағы оқиғадан өз заманына жеңіспен оралуымен аяқталуын жоспарлаған. 1899-1900 жылдарғы жұмысына қарағанда, Джеймстің 1914-1915 жылдарғы романына қосқан үлесі мағынасыз және дұрыс емес құрылымдалған деп есептеледі.
James wrote 110 pages of the novel between 1899 and 1900, but abandoned writing it because the material was becoming too intractable and convoluted. He instead began work on his novel The Ambassadors. He returned to the novel in 1914, at age 70, in a futile attempt to escape the horrors of World War I. He worked on it until early 1915, but again abandoned the novel, though he did write detailed notes on how it should finish. He planned that the story would end with Ralph triumphantly returning from the early 19th century to his own time. In contrast to the 1899–1900 work, James's 1914–1915 contributions to the novel are considered rambling and poorly structured.
Драмалық бейімделулер
Өткенге деген сезім Джон Л. Балдерстонның 1926 жылғы «Беркли сквері» пьесасына шабыт берді, ол Лондон мен басқа да жерлерде жиі қойылатын. Бүгінгі күнге дейін пьесаның екі фильмдік нұсқасы жасалған. 1933 жылы пьеса мен Джеймстің романы негізінде «Беркли сквері» атты фильм түсірілді, онда 1929 жылғы сахналық қойылымда да ойнаған Лесли Ховард басты рөлді сомдады. Екінші нұсқасы 1951 жылы Англияда түсірілді, онда Тайрон Пауэр ойнады. Бұл фильм Ұлыбританияда «Алаңдағы үй» деп, ал АҚШ-та «Мен сені ешқашан ұмытпаймын» деп таралды. Соңғы нұсқа 2008 жылдың шілдесінде «Тайрон Пауэр – Матине айдолы» жинағының бір бөлігі ретінде DVD форматында жарық көрді.
The Sense of the Past was the inspiration for John L. Balderston's 1926 play Berkeley Square, frequently performed in London and elsewhere. To date two film versions of the play have been made. The film Berkeley Square, based on both the play and James' novel, was made in 1933 and starred Leslie Howard, who had also starred in the stage production in 1929. The second version, produced in England in 1951 and starring Tyrone Power, was titled The House in the Square for British release and I'll Never Forget You in the United States release. The latter version was released on DVD in July 2008 as part of the Tyrone Power — Matinee Idol collection.