Кіріспе
Мексикалық актриса және өнер көрсетуші Астрид Хадад (1957 жылы туған) – мексикалық әнші және орындаушы, көбінесе ол өзінің денесін мексикалық (испан тілінде mexicanidad) және киім арқылы шамадан тыс әйелдіктің барлық белгілері үшін сахна ретінде пайдаланатын саяси кабаре қойылымдарымен танымал. Хадад Мексиканың Кинтана-Роо штатындағы Четумал қаласында дүниеге келген және қазір Мексика қаласында тұрады. Мая және Ливандық тегі, Белиз шекарасына жақын өсіп, Кубадан келетін Кариб теңізі радиостанцияларын ести алуы оның ұлттық әлеуметтік және мәдени өмірге деген көзқарасына зор әсер етті. Бұған қоса, билікті үнемі сынауға құштарлығы, университетте саяси ғылымдар мамандығын таңдауы, дәстүрлі емес театрлық формаларды зерттеуі – Хададтың бірегей саяси кабаре қойылымдарын тудыратын күштер. Розелин Константино жазғандай, "Хададтың өзін және басқа мексикалықтардың өзін-өзі қабылдауын қалыптастыратын көптеген факторлар туралы ойлары мен осы процестегі зорлық-зомбылық туралы толғаныстарынан мексикалық дәстүрлі ән, киім және бидің жылдам, фрагменттелген, пародикалық ашылуын көрсететін қойылымдар пайда болады. Хадад мексикалық мәдениет тарихындағы маңызды театрлық стильдер – кабаре, карпа және театра де ревистаның күлкілі әлеуметтік-саяси сын-тексеруін пайдаланады".
Astrid Hadad (born 1957) is a Mexican singer and performer, mostly known for her irreverent political cabaret performances where she uses her own body as the scenic stage for all the symbols of Mexicanness (mexicanidad in Spanish) and excessive femininity through her costuming. Hadad was born in Chetumal, Quintana Roo, Mexico and currently lives in Mexico City. Of Mayan and Lebanese heritage, growing up near the Belize border and able to hear Caribbean radio stations coming from Cuba, has been hugely influential for her heterogenous perspective on social and cultural national life. Coupled with that, her incessant desire to critique the powers that be, her background as a political science major in college, her ongoing explorations in non traditional theatrical forms, is all that fuels Hadad's unique political cabaret performances. As Roselyn Constantino has written, "[o]ut of Hadad´s meditations on the multiplicity of influences shaping her and other Mexican's sense of themselves, and on the violence implicity in that process, emerge performances featuring a fast paced, fragmented, parodic unveiling of traditional Mexican song, dress, and dance. Hadad avails herself of the humorous sociopolitical criticism of cabaret, carpa, and teatro de revista important theatrical styles in Mexican cultural history."
Білім
Мексика қаласына көшуге дейін Хадад Мексиканың Ұлттық автономды университетінің Театр мектебіне (Centro Universitario de Teatro) түсу үшін Веракрус университетінде саяси ғылым және журналистика мамандығы бойынша оқыған.
Ерте мансап
Бірқатар театрлық қойылымдарда өнер көрсеткеннен кейін, ол 1985 жылы Исата Родригес режиссерлік еткен Моцарт операсының әйелдерге бейімделген "Донна Джованни" спектаклінде танымал болды, ол Еуропада үлкен сәттіге ие болды. 500-ші көрсетілісінен кейін Мексика қаласындағы "Паласио де Белас Артес" театрында жабылды. 1980 жылдары "Телевиза" компаниясы түсірген "Тереза" теленовелласындағы Маргарита рөлі оның маңызды телевизиялық дебюты болды (1989), онда мексикалық-ливандық актер Салма Хайек түсті. 1990 жылдардың басында Хадад Альфонсо Куаронның толық метражды дебюттік фильмі "Соло кон ту пареха" ("Тек серігіңмен") фильмінде Тереза де Тереза рөлінде ойнады. Фильм жеңіл және комедиялық болғанымен, онда СПИД тақырыбы көтеріледі, бұл сол кезде Мексика қоғамында ашық талқыланбаған мәселе еді. Осы көп қырлы тәжірибелердің нәтижесінде, Хададтың Латын Америкасы мен Мексиканың ән мұрасынан танымал әндерді өзіндік стильде орындауға деген құштарлығы, сондай-ақ неміс және француз кабаре стильдерінің, ХХ ғасырдың басындағы мексикалық халық театрының – "театро де карпа" (көшпенді шатыр театры) және "театро де ревиста" (ревю театры) тарихына деген зерттеушілік қызығушылығы 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында саяси кабарені зерттеуге алып келді.
Алғашқы саяси кабаре қойылымдары мен әсерлері
Хададтың саяси кабареге жасаған алғашқы қадамдары, оның бұрынғы кабаре түрлерінде тапқан еркіндігінің нәтижесі болды – форма жағынан (оның ойнақылығы және музыка, дауыс/ән мен театрдың үйлесімі) де, мазмұн жағынан да (сексуалдық бостандық пен саяси сатира). Бірақ бұл еуропалық кабаре үлгілерін қайталау туралы емес еді, Хадад мексикалық халық театрына (teatro de carpa және teatro de revista), юмор мен стильге де қызығушылық танытты, өзінің ерекше саяси кабаресін жасау үшін. Оның алғашқы саяси кабаре шоуларының арасында Nostalgia Arrabalera және Del Rancho a la Ciudad есімдері бар. Осы шоуларда ранчера музыкасына болған қызығушылық пен оны пайдалану Хададты мексикалық әнші Луча Рейестің (1904-1944) өміріне негізделген La Occisa or Luz, Levántate y Lucha трагикомедиялық музыкалық қойылымын жасауға және оның бас рөлінде ойнауға итермеледі. Луча Рейес – салыстырмалы түрде танымал ранчера әншісі болғанымен, ХХ ғасырдың екінші жартысында ұмытылып кеткен. Хадад Рейесті Мексикада canto bravío (кейіннен ранчера музыкасы) бастаушы деп жариялай бастады, бірақ бұл еңбегі бағаланбады. 1997 жылғы сұхбатында Хадад: «Дәстүр бойынша әйелдер кампирана әнін немесе пейзаждық әндерді жұмсақ дауыспен, өте жоғары тонда әндейтін. Әйелдер ән айтуда еркектерге қарағанда аз күш жұмсаған, ал Луча (Рейес) әйелдер арасында осы ранчера әнін батыл түрде бастаған. Сондықтан ол халық әнін өзгертті» деді. Ранчера музыкасынан, кабареден, teatro de carpa мен teatro de revista-дан басқа, мексикалық киноның «алтын ғасыры» деп аталатын фильмдері, әсіресе сюжеттері негізінен қалалық кабарелерде өрбитін румбера фильмдері, Хададтың көрнекі және өте драмалық тіліне зор әсер етті. Соңында, Мексиканың күрделі жаулау және отарлау тарихы, Колумбқа дейінгі иконографиялық отарлау, католик және діни синкретизм символдары, тарихи тұлғалар, әсіресе әйелдер және халықтық өнер – барлығы Хададтың саяси кабаре шоуларындағы әлемнің бір бөлігін құрайды. Бұл шоулар музыка, ән, би, бейнелеу өнері, халық театры және сатирадан тұрады.
Белгілі саяси кабаре қойылымдары
"La Occisa or Luz, Levántate y Lucha" өндірісінен кейін Хадад оны содан бері сүйіп жүрген музыкалық топпен, Los Tarzanes-пен ынтымақтастық етті. Олар бірге әртүрлі қойылымдар (La Mujer Ladrina, Apocalipsis Ranchero, La Mujer del Golfo және т.б.) жасады. Өзінің Heavy Nopal шоуында Астрид иконалық сілтемелерді ғана емес, сонымен қатар өз денесінде де пайдаланады, ол сахна ғана емес, сонымен қатар құрбандық шалу орынына айналады. "Pecadora" – әйелдерді орталық тақырыпқа қоятын, Мария Магдаленаны, күнәнің белгілі бір символын, басты желі ретінде пайдаланатын комедиялық шоу. Бұл шоу құмарлықты жойылу қаупінен құтқаруға бағытталған. Онда Астрид румбералардың рухын, ранчералардың жан-дүниесін және мексикалық мәдениеттің тарихи бейнесін қайта жаңғыртады. Әрине, мұның бәріне көрермендердің көз алдында жүректер, алып көздер, бирюза көк түсті көйлектер және ескі шам ойнайтын әсерлі киім-кешек қосылады. "Sol y Sombra" спектаклінде доктор Джекилл және мистер Хайд романын пайдаланып, Астрид жамандық күштерін жақсылық күштеріне қарсы қойып, бізді оның юморы арқылы ішкі қорқыныштарды және өмірдің қуаныштарын зерделеуге шақырады. Бұл шоу өте жарқын киім-кешек пен декорациялармен мақтанады, онда "papel picado" маңызды сахналық элемент болып табылады. ("Papel picado" – Мексикада мерекелерде әшекей ретінде қолданылатын әртүрлі пішіндермен кесілген жұқа түрлі-түсті қағаз.) Бұл шоуға арка тәрізді құрылым керек, ол декорацияның бір бөлігі ретінде ілінеді, сондықтан оны тасымалдау қиын. "Oh diosas" (сөз тіркесі "құдайлар" немесе "қатыгез әйелдер" мағынасында) атты шоудың соңғы қойылымы 2006 жылдың шілде айының соңында Мексика қаласында, Колония Кондеса ауданында өтті. Хададтың басқа қойылымдарына "Corazón sangrante" және "La multimamada" кіреді. "Corazón Sangrante" – ацтек патшасы Монтесума туралы Хададтың 1940-шы жылдардағы стильдегі болеро және румбасы. "Мен қайда барам, жүрегімді қайда қоям, сонда ол ауырмайды, қан құймайды" деп ән шырқап, ол алтын пирамидалармен әшекейленген барқыт көйлек киіп сахнада билейді, бұл киім мексикалық мәдениеттің (Еуропалық және үнді) синкретизмін көрсетеді деп сипаттайды. Егер бұл тарих сабағы сияқты естілсе, солай, бірақ ол өте күлкілі. Қоштасу номері кезінде ол үлкен сомбреро киіп, ортасынан қозғалатын резеңке қолмен сахнада жүреді. "Иә, бұл қол өзіңді сыйлау үшін", - деп әзілдейді ол, "Ол үш жылдамдықпен келеді". Топ темпті жылдамдатады, ал Хадад қалпақтың ішінен конфети алып, ауаға лақтырады. Астрид сондай-ақ телесериалдарда және "Sólo con tu pareja" фильмінде ойнады. Астрид Хададтың дискографиясына жазылған қойылымдар мен әндер кіреді.
Фильмдер
1991 – Фильм «SOLO CON TU PAREJA», режиссер Альфонсо Куарон. 2014 – Кабаре әншісі Маноло Кароның «AMOR DE MIS AMORES» туындысында.
Теледидар
Мысалы, "Тереса" теленовеласы, Televisa Mexico. HBO: "Pecadora", "Heavy Nopal" және BBC мен HBO үшін түсірілген деректі фильмдер.