Кіріспе

1868 жылы құрылған тіл. Universalglot – француз тіл білімі маманы Жан Пирроның 1868 жылы «Tentative d'une langue universelle, Enseignement, grammaire, vocabulaire» атты кітабында жариялаған халықаралық көмекші тіл. Волапук тілінен он жыл бұрын, ал эсперантодан шамамен 20 жыл бұрын пайда болған Universalglot, «ұлттық тілдердегі ортақ элементтерге негізделген толыққанды көмекші тіл жүйесі» деп аталады. Пирро оған 7000-нан астам негізгі сөз бен көптеген префикстерді қосты, осы арқылы өте кеңейтілген сөздік дамуына жағдай жасады. Өзінің «Novial» тілдік жобасын сипаттаған кітабында Отто Есперсен бұл тілді жоғары бағалап, «Мен үнемі зор құрметпен қайта ораламын, себебі ол көп уақыттан кейін ғана танылған қағидаларды қамтиды» деп жазды. Көмекші тіл Интерлингв (сол кезде «Occidental» деп аталған) үшін шығарылатын «Cosmoglotta» журналы 1931 жылы оның халықаралық сөздерді (әсіресе «-ion» жұрнағын) оқуға және талдауға қолайлылығын бағалап, жасаушысы эсперанто мен волапук жасаушыларына қарағанда ұмытылып кеткеніне өкініш білдірді: Заменгофтың құрметіне ескерткіштер орнатылды, ал Шлейердің есімі мәрмәрге қашалды. Олардың алда тұрғаны және ұстазы Пирро ұмытылып кетті.

Есімдіктер мен қосымша сөздер

Есімдер (зат есімдер) әйелдік түрі "in" мен аяқталатын болса, басқа жағдайда өзгермейді. Сипаттау сөздер мүлдем өзгермейді. Мысалы 1 (жекеше): El old man, el old manin. Мысалы 2 (көпше): Li old man, Li old manin. Барлық сөздерді артикльдің көмегімен зат есім ретінде қолдануға болады.

Префикстер

an (теріс, un), arki (көп, arch), dis (dis), mis (mis), ob (ob), re (re), бағыттық сөздер және ab, de және di сияқты туындаған префикстер.

Әңгімелесу

Мен, әрине, Евсеймен кездестім; оны Лондонда көрдім, ал содан кейін Шотландияда кездестірдім. Маған сол жерде болуға рұқсат етіңіз. Мен Голландияны араладым, оның бас қалаларын көрдім. Голланд халқы өте жақсы, олар жұмсақ мінезді және еңбекқор, олардың атақтары кеңінен таралған, Голландияның барлық жерінде оларды жақсы көреді және құрметтейді. Бірі орыс, екіншісі итальян, ал төртіншісі неміс; бірақ біз бәріміз бірге сөйлей аламыз, себебі біз жалпы тілде сөйлейміз. Егер сіз біздің қонақ үйімізге келсеңіз, сіз жақсы дастарқан мен жақсы бөлме табасыз, отты да, кереуетті де жақсы көресіз.

Мамуд есен министрдің үзіндісі

Құдай Мамуд сұлтанға ұзақ өмір берді; ол билегенге дейін біз қираған ауылда жаттық. Ол жалғастырды, визирге бұйрық берді (соңында), елдің қирауына риза болды, олардың айтуынша, күннен-күнге жақсылық тарады. Бірақ, сен білсең, олар ұзаққа соқпайды, күннен-күнге ашуланып, алаңдауға түсесің. Тарих айтады, сұлтан сол аңыз бойынша, қала мен ауылды қайта жаңартуға бел буды; салықты азайтып, жерді жақсартуға (артық жүктелген) көмектесті; және, сол уақыттан бастап, ол халқымен кеңесе бастады.