Кіріспе

VI ғасырдағы Византия жазушысы; ежелгі римдіктер мен готтардың тарихшысы

470 жылғы консул

Иордан ( /dʒ//ɔr/'/d//eɪ//n//iː//z/; грекше: Ιορδάνης), сондай-ақ Джорданис немесе Jornandes деп те жазылады, VI ғасырдағы Шығыс Рим бюрократы, көптеген адамдар гот тегінен шыққандығына сенеді, және өмірінің кейінгі кезеңінде тарихшы болды. Ол екі еңбек жазды: бірі - рим тарихы (Romana), екіншісі - готтар (Getica). Соңғысы, Севильялық Исидордың "Historia Gothorum" еңбегімен бірге, готтардың ерте тарихына арналған жалғыз қалған екі көне еңбектердің бірі. Прокопий сияқты басқа жазушылар готтардың кейінгі тарихы туралы еңбектер жазды. "Getica" көптеген сынға ұшырады. Иордан классикалық Цицерон латынында емес, кеш латынында жазды. Оның өзіндік кіріспесінде, ол Кассиодор жазғандарды қарап шығуға үш күн ғана уақыты болғанын, сондықтан ол өзінің жеке біліміне де сүйенген болуы керек екенін айтады.

Шығармалары

Джордан Рим тарихы туралы «Романа» атты еңбек жазды, бірақ оның ең белгілі туындысы – 551 жыл шамасында Константинопольде жазылған «Гетика» еді. Джордан «Романа» еңбегін Вигилийдің тапсырысымен жазған. Кейбір ғалымдар осы тұлғаны Папа Вигилиймен теңестіргенімен, оны растайтын басқа ешқандай дәлел жоқ, тек есім ғана ортақ. Джордан қолданған сәлемдесу формасы және Вигилийді «Құдайға қайтуға» шақырғаны осы теңестіруге қайшы келеді. «Гетика» алғы сөзінде Джордан Касталий деген ағасының тілегі бойынша «Романа» жұмысын тоқтатқанын жазады. Касталий Джорданның Кассиодордың «Готтар тарихының» он екі томдық нұсқасына ие екенін білген. Касталий осы тақырыпта қысқаша кітап жазуды қалаған, ал Джордан есте сақтаған материалдар негізінде үзінді жасап, мүмкін басқа қолжетімді деректермен толықтырған. «Гетика» солтүстік аймақтардың, әсіресе Скандзаның (16–24) географиялық және этнографиялық сипаттамасымен басталады. Ол готтардың тарихын Беріктің үш кемемен Скандзадан Готискандзаға (25, 94) көшіп кетуінен бастайды, бұл оқиға алыс өткен шаққа жатады. Джорданның қаламымен Геродоттың гет халқының жартылай құдайы Залмоксис готтардың патшасы болып кетеді (39). Джордан готтардың «Троя мен Илиумды» Агаммнонмен болған соғыстан кейін қалпына келгеннен кейін тонағанын айтады (108). Олар Мысыр перғауыны Весозиске де кездескен (47). Джорданның еңбегінің шындыққа жақын бөлігі готтардың біздің заманымыздың үшінші ғасырында Рим әскерлерімен кездесуінен басталады. Еңбек готтардың Византиялық генерал Белизарийден жеңілуімен аяқталады. Джордан 2030 жылдық тарихтан кейін готтарды жеңгендерді құрметтеу үшін осы еңбекті жазғанын айтып аяқтайды.

Дау

Джордан бұрмалап геттерді готтармен араластырды. Осылайша, бастапқыда дактар мен геттер туралы болған көптеген тарихи деректер готтарға қателікпен жатқызылды. Арне Сёби Кристенсен мен Майкл Куликовский "Getica" еңбегінде Джордан готтар тарихын көптеген құрастырылған оқиғалармен, мысалы, Египетке қарсы готтар соғысымен толықтырды деп санайды. 214 жылы Каракалла геттер мен готтармен болған шайқастардан кейін "Geticus Maximus" және "Quasi Gothicus" атақтарын алды.