Кіріспе

Аргентиналық футболшы және жаттықтырушы (1954–2020)

Алехандро Хавьер Сабелла (saˈβela; 5 қараша 1954 – 8 желтоқсан 2020) – аргентиналық футболшы және жаттықтырушы. Буэнос-Айресте туған ол, 1978 жылы Англияға «Шеффилд Юнайтед» клубында ойнауға көшкенге дейін өз еліндегі «Ривер Плейт» клубында ойыншы ретінде карьерасын бастады. Содан кейін ол Оңтүстік Америкаға оралғанға дейін тағы бір ағылшын клубы «Лидс Юнайтед» сапында доп тепті. Ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін Сабелла жаттықтырушылыққа көшті және өзінің отандасы және жақын досы Даниэль Пассарелламен ұзақ жылдар бойы жұмыс істеді, Пассарелла Аргентина, Италияның «Парма», Уругвай, Мексиканың «Монтеррей» және Бразилияның «Коринтианс» клубтарын басқарған кезде оның көмекшісі болды. Екеуі де бұрын ойнаған «Ривер Плейт» клубына оралып, кейін Сабелла жеке өз күшімен «Эстудиантес» клубының бапкері болды, Аргентинаның Primera División Apertura чемпионатында және 2009 жылғы Copa Libertadores турнирінде жеңіске жетті. Сабелла 2011 жылдың ақпан айында «Эстудиантес» клубынан кетіп, кейіннен Аргентина ұлттық құрамасының бапкері болып тағайындалды, оларды 2014 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының финалына Германияға қарсы жеткізді, онда қосымша уақытта 1:0 есебімен жеңілді. Сабелла Әлем чемпионаты аяқталғаннан кейін отставкаға кететінін жоспарлаған еді. Сабелла 2020 жылдың 8 желтоқсанында ауруханада жұқпалы ауруға шалдығып қайтыс болды.

Ерте өмір және мансап

Алехандро Сабелла Буэнос-Айрестің Палермо ауданындағы орташа табысты отбасында дүниеге келді. Ол мектепте өте жақсы оқыды және Буэнос-Айрес университетінің құқық факультетіне қабылданды, бірақ футболшы мансабы оны оқуын тоқтатуға мәжбүр етті. 1975 жылы «Ривер Плейт» 18 жылдық үзілістен кейін алғашқы титулын жеңіп алды, ал Алонсо жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды. Сабеллаға 1976 жылы Алонсо Марсель клубына өткенде мүмкіндік туды. Ол 1977 жылы «Ривер Плейт» клубының «Метрополитано» чемпионатын жеңіп алуына үлкен үлес қосты. Дегенмен, Алонсо «Ривер Плейтке» оралған соң, Сабелла қайтадан құрамаға қосылмады.

Шеффилд Юнайтед

Екінші дивизионда ойнайтын «Шеффилд Юнайтед» клубы Аргентинаның «Аргентинос Жуниорс» клубынан Диего Марадонаны сатып алуға тырысты. Бірақ клуб Марадонаның бағасы тым жоғары екенін шешті. Англияда Алекс есімімен таныс болған Сабелла 1978 жылғы 19 тамызда «Лейтон Ориент» клубына қарсы өткен матчта 2:1 есебімен жеңілген кезде «Блейдс» сапында тұңғыш рет алаңға шықты.

Кейінгі мансап

Аргентиналық жартылай қорғаушы содан кейін бразилиялық «Гремио» клубына өтті, онда 1985 жылдан 1986 жылға дейін ойнады. Одан соң ол «Эстудиантеске» қайта оралды, бірақ 1989 жылы мексикалық лигасында «Ирапуато» клубында қысқа ғана ойнағаннан кейін карьерасын аяқтады.

Ерте мансап

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Сабелла жаттықтырушы болды, бірақ көбінесе Даниэль Пассарелланың алаңдағы көмекшісі ретінде жұмыс істеді. Олар Аргентина ұлттық құрамасын, Италияның «Парма» клубын, Уругвай ұлттық футбол құрамасын, Мексиканың «Монтеррей» және Бразилияның «Коринтианс» клубтарын жаттықтырды. 2006 жылы олар «Ривер Плейт» клубымен қайтадан келісімшарт жасасты, ол Апертура турнирінде үшінші орын алды. 2009 жылдың 15 наурызында Сабелла 2009 жылғы Копа Либертадорес жеңімпазы «Эстудиантес де Ла Плата» клубының бапкері болды. 2011 жылдың 2 ақпанында ол отставкаға кететінін хабарлады. Команда ойыншылары мен басшылығының қарсылығына байланысты ол шешімін қайта қарастыруға келісті, бірақ келесі күні оны түпкілікті етті. 2011 жылдың 3 ақпанында ол ресми түрде отставкасын берді.

Аргентина

2011 жылғы Америка Кубогында Аргентинаның ерте шығуынан кейін Сабелла Аргентина ұлттық құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Бастапқыда Сабелла БАӘ лигасының «Аль-Жазира» клубының жаңа бапкері болуға келісім берген еді, бірақ Аргентина Футбол қауымдастығы (АФА) оған қызығушылық білдірген соң ол келісімнен бас тартты. 2011 жылдың тамызында тағайындалғаннан кейін Сабелла Лионель Мессиді Аргентина құрамасының жаңа капитаны етіп тағайындады. Ол Аргентина құрамасын басқарып тұңғыш ойынында Индияның Калькутта қаласындағы Солтүстік Лейк стадионында Венесуэлаға 1:0 есебімен жеңіске жетті.

2014 жылғы әлем чемпионаты

2014 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Сабелла Аргентина құрамасын финалға дейін жеткізді. Аргентина соңғы рет 1990 жылы финалға шығып, Батыс Германиядан 1:0 есебімен ұтылып, ширек финалдан әрі өте алмаған еді. Аргентина турнирдің өзінде финалға дейін ешқашан жеңіліп көрмеді. Олар топтық кезеңдегі үш ойынын да жеңіп алды, онда Лионель Месси Босния және Герцеговинаға (2:1), Иранға (1:0) және Нигерияға (3:2) қарсы төрт гол соқты. Олар 1/8 финалда Швейцарияны қосымша уақытта 1:0 есебімен жеңіп, содан кейін 1/4 финалда Бельгияны 1:0 есебімен ұтты. 1990 жылдан бергі алғашқы жартылай финалға шыққан Аргентина гол соқпай тең түскен ойыннан кейін пенальтилер сериясында Нидерландыны жеңді. Аргентина финалда Германияға 1:0 есебімен есе жіберіп, Марио Гётце соққан қосымша уақыт голынан кейін күміс жүлдегер атанды. Финалда Сабелланың Серхио Агуэроны Езекиел Лавессимен және Родриго Паласионы Гонсало Игуаинмен ауыстыруы команданың немістерге қарсы шабуылдық мүмкіндіктерін әлсіретті деген пікірлер айтылды, алайда көптеген жаттықтырушылар, мысалы «Атлетико Мадридтің» Диего Симеоне, Сабелланың бүкіл чемпионат бойындағы тактикалық шешімдерін жоғары бағалады. Сабелла 2014 жылдың 30 шілдесінде лауазымынан ресми түрде кетті.

Саяси көзқарастар мен қоғамның имиджін

Сабелла саясат пен тарихқа қызығушылық танытып, қатайған саяси көзқарастары болды. Ол солшыл перонист болды және "мемлекет саясатты реттеуге және бағыт-бағдар беруге қатысуы керек. Тамшылап түсу әсерінің артығын күтуге болмайды, өйткені ол жалған."