Кіріспе

Мексикалық биолог Алисия Исабел Адриана Барсена Ибарра (5 наурыз 1952 жылы туған) – мексикалық биолог, қазіргі уақытта өз елінің Сыртқы істер министрі қызметін атқарып жүр. Бұрын ол 2008 жылдың шілдесінен 2022 жылдың наурызына дейін Латын Америкасы және Кариб бассейнінің Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық комиссиясының (ECLAC) атқарушы хатшысы болып қызмет еткен.

Ерте өмір және білім

Барсена Мексиканың Ұлттық автономды университетінен (UNAM) биология саласында бакалавр, ал Гарвард университетінен мемлекеттік басқару саласында магистр дәрежесін алған.

Бастапқы бастамасы

Барсена – федералды кабинеттегі қоршаған ортаны қорғау жөніндегі бұрынғы орынбасары және Мексиканың Ұлттық балық шаруашылығы институтының (испан тілінде: Instituto Nacional de Pesca) бұрынғы директоры. Барсена 1995 жылға дейін Коста-Рикадағы Жер Кеңесінің негізін қалаушы директоры болды. Жер Кеңесі – 1992 жылы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында өткен Біріккен Ұлттар Ұйымының қоршаған орта және даму жөніндегі конференциясында (БҰҰЭК) қол жеткізілген келісімдерді іске асыруға жауапты үкіметтік емес ұйым. Барсена БҰҰЭК хатшылығында 21-ші күн тәртібіне қатысты түрлі мәселелер бойынша бас офицер ретінде жұмыс істеді. Академиялық саласында Барсена Юкатан штатындағы Биологиялық ресурстарды зерттеу ұлттық институтының Оңтүстік-Шығыс аймақтық орталығының директоры болды және майя қауымдастықтарымен тығыз байланыста жұмыс істеді. Ол негізінен ботаника, этноботаника және экология салаларындағы жаратылыстану ғылымдарын оқытып, зерттеулер жүргізді. Ол тұрақты даму, атап айтқанда қаржыландыру, мемлекеттік саясат, қоршаған орта және қоғамдық қатысу туралы көптеген мақалалар жариялады, мысалы, Impakter онлайн журналында.

Біріккен Ұлттар Ұйымындағы мансабы

1995 жылдан бастап Барсена БҰҰ-ның қоршаған ортаны қорғау бағдарламасының (БҰҰЖП) үйлестірушісі болып жұмыс істеді, азаматтық қоғамның қатысуына ерекше назар аударған экологиялық азаматтық жөніндегі жаһандық бағдарламаны басқарды, сондай-ақ БҰҰ даму бағдарламасының (БҰҰДП) Латын Америкасы мен Кариб бассейнінің тұрақты даму бағдарламасының кеңесшісі қызметін атқарды. 2006 жылға дейін Барсена Латын Америкасы мен Кариб теңізі экономикалық комиссиясының (ECLAC) атқарушы хатшысының орынбасары болды. Осы лауазымда ол Мыңжылдық даму мақсаттарын іске асыруды және Латын Америкасы мен Кариб бассейніндегі тұрақты дамуды қаржыландыруды белсенді түрде ілгерілетуге үлкен үлес қосты. ECLAC ішінде ол сонымен қатар Қоршаған орта және адам қоныстары бөлімінің басшысы болып қызмет етті, онда қоршаған орта, экономика және әлеуметтік мәселелер арасындағы байланысты ескере отырып, тұрақты дамуға бағытталған мемлекеттік саясаттарға баса назар аударды. 2006 жылдың 3 наурызында Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннан Барсенаның Бас хатшының атқарушы кеңсесіндегі Кабинет басшысы лауазымына тағайындалғанын жариялады. Оның тағайындалуы 2005 жылдың 8 желтоқсанында Бас хатшының орынбасары Луиза Фрешетттің қызметтен босатылуынан және Марк Маллок Браунның Бас хатшының орынбасары ретіндегі жаңа міндеттерін қабылдауынан кейін күшіне енді. 2007 жылдың 3 қаңтарында Бас хатшы Пан Ги Мун Барсенаны БҰҰ Бас хатшысының басқару жөніндегі орынбасары етіп тағайындады. Бұл тағайындама 1992 жылдан бері бұл лауазымды АҚШ азаматы емес адамның алғаш рет иеленуі болды.

Латын Америкасы мен Кариб теңізі үшін экономикалық комиссия (ECLAC), 20082022

2008 жылы Бан Барсенаны Латын Америкасы және Кариб теңізі экономикалық комиссиясының (ECLAC) атқарушы хатшысы қызметіне тағайындағанын жариялады; ол Хосе Луис Махинеаның орнын басты. Оның қызмет мерзімі 2022 жылдың 31 наурызында аяқталды. 2014 жылдан 2015 жылға дейін Барсена Энрико Джованнини мен Робин Лидің бірлескен төрағалығымен тұрақты даму үшін дерек революциясы жөніндегі Бас хатшының тәуелсіз сарапшылар тобында қызмет етті. 2016 жылы оны Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (OECD) дамуға көмек комитетінің төрағасы Эрик Солхайм Мэри Робинсон басшылығымен дамуға көмек комитетінің болашағы жөніндегі жоғары деңгейдегі панельге тағайындады. 2016 жылдан 2017 жылға дейін ол (Янез Поточникпен бірге) Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) қоршаған орта бағдарламасының (UNEP) Халықаралық ресурстар панелінің төрағасы болды.

Чилидегі елші, 20222023

2022 жылдың қыркүйегінде Барсена Мексиканың Чилидегі елшісі болып бекітілді. Сол айдың соңында президент Андрес Мануэль Лопес Обрадор Барсенаны Маурисио Клавэр Каронеден кейін Америкааралық даму банкінің (АДБ) басшысы етіп ұсыну жоспарын жариялады. 2022 жылдың қарашасына дейін Барсена Лопес Обрадормен өзінің кандидатурасын "жеке себептерге байланысты" кері тартып алу туралы әңгімелесті, ал оның орнына Лопес Обрадор бұл қызметке Герардо Эскивельді көрсетті.