Кіріспе

Америка газеттерінің тарихы 18 ғасырдың басында алғашқы отарлық газеттердің жарық көргенімен басталады. Америка газеттері баспагерлердің қосымша жұмысы ретінде басталып, қарапайым болды. Олар Американың тәуелсіздік күресінде маңызды саяси күшке айналды. Тәуелсіздік алғаннан кейін, АҚШ Конституциясының бірінші түзетуі баспасөз бостандығын кепілдік берді. 1792 жылғы Пошта қызметі заңы айтарлықтай субсидиялар берді: газеттер 100 мильге дейін бір центке, ал одан асып кетсе 1,5 центке жеткізілді, ал бірінші сыныптық пошта бағасы алты центтен ширек долларға дейін болды. Бірінші партиялық жүйе кезінде (1790-1810 жылдар) екі партия да өздерінің жақтастарына жету үшін газеттерге демеушілік еткендіктен, американдық баспасөз қарқынды өсті. 1830 жылдардан бастап, «Пенни пресі» американдық журналистикада маңызды рөл атқара бастады. 1840 жылдары телеграф пен жылдам баспа машиналарын сияқты технологиялық жетістіктер де елдің экономикалық және демографиялық өсуімен бірге баспасөзді кеңейтуге көмектесті. Редакторлар көбінесе жергілікті партияның өкілі болды, ал өткір мақалалар кеңінен қайта басылды. 1900 жылға қарай ірі газеттер үлкен табысқа ие, жақтаушылық, ашып айту және сенсациялық сипаттағы, сонымен қатар маңызды және объективті жаңалықтар жинауға қабілетті болды. 20 ғасырдың басында, теледидар пайда болғанға дейін, орташа американдық күн сайын бірнеше газет оқыды. 1920 жылдардан бастап технологиядағы өзгерістер американдық журналистиканың мәнін қайтадан өзгертіп, радио, ал кейіннен теледидар бәсекелестікке қатыса бастады. 20 ғасырдың соңында американдық журналистиканың көп бөлігі ірі медиа компанияларында шоғырланды. 21 ғасырда цифрлық журналистиканың пайда болуымен барлық газеттер бизнес дағдарысына тап болды, себебі оқырмандар ақпарат көзі ретінде интернетке жүгінді, ал жарнама берушілер де солардың ізінен ерді.

Колониялық кезең

1690 жылдың 25 қыркүйегінде Бостонда Америкадағы алғашқы колониялық газет – Publick Occurrences Both Forreign and Domestick жарық көрді. Бірақ, ол алғашқы нөмірінен кейін жабылды. 1704 жылы губернатор апталық шығатын "Бостон жаңалықтары" газетінің басылуына рұқсат берді, ол колониялардағы үздіксіз жарық көретін алғашқы газет атанды. Одан кейін Нью-Йорк пен Филадельфияда апталық газеттер шыға бастады. Саудагерлер көбінесе коммерциялық жариялымдарды шығарды. Мысалы, "Бостон Дейли Адвертизер" газеті кемелердің келгені мен кеткені туралы хабарлады. 1830 жылдарға дейін АҚШ газеттерінің көпшілігі саяси партияның немесе платформаның жақтасы болды. Саяси партиялар The Federal Republican және Daily Gazette газеттерінде аты-жөні жасырылған саяси тұлғаларды демеушілік етті. Бұл партиялық баспасөз деп аталды және ол бейтарап пікір білдірмеді. Алғашқы редакторлар оқырмандардың жергілікті губернаторды сынағанда риза болатынын байқады, ал губернаторлар газеттерді жабуға болатынын түсінді. Ең ірі қақтығыс 1734 жылы Нью-Йоркте болды, онда губернатор Джон Питер Зенгерді сатирикалық шабуылдар жариялағаннан кейін қылмыстық жала жабумен айыптады. Төрешілер алқасы Зенгерді ақтап берді, ол баспасөз бостандығы үшін белгілі американдық батырға айналды. Осының нәтижесінде бұқаралық ақпарат құралдары мен үкімет арасындағы шиеленіс күшейді. 1760 жылдардың ортасына қарай 13 колонияда 24 апталық газет болды (тек Нью-Джерсиде газет болмады), ал үкіметке сатирикалық шабуыл жасау американдық газеттерде кең таралған әдетке айналды.

Негізгі дереккөздер

, Толық тізімдер, таралым деректерімен; 1335 бет.