Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейбіреулер Шекспирге жатқызған пьеса
Play attributed by some to Shakespeare
Томас Вудстоктан және Ричард Екіншінің Бірінші бөлігі – Ричард II патшаның тұсындағы оқиғаларды бейнелейтін, атағы жоқ, авторсыз және көрінетін толық емес Елизавета заманының пьесасының қолжазбасының екі атауы. Бұл пьесаны Уильям Шекспирге жатқызуға жасалған әрекеттерге көбінесе келісім табылмайды, және ол Шекспирдің апокрифтерінің маңызды басылымдарында кездеспейді. Пьеса Шекспирдің "Ричард II" және "Генрих IV" пьесаларының 1-ші және 2-ші бөлімдеріне ықпал еткен болуы мүмкін деп жиі айтылады, бірақ мәтіннің жаңа мерзімі бұл қарым-қатынасты күмәнді етеді.
Thomas of Woodstock and Richard the Second Part One are two names for an untitled, anonymous and apparently incomplete manuscript of an Elizabethan play depicting events in the reign of King Richard II. Attributions of the play to William Shakespeare have been nearly universally rejected, and it does not appear in major editions of the Shakespeare apocrypha. The play has been often cited as a possible influence on Shakespeare's Richard II, as well as Henry IV, Parts 1 and 2, but new dating of the text brings that relationship into question.
Мәтін және шығу тегі
Пьеса тек анонимі, атағы жоқ және толық емес қолжазба ретінде сақталған, Британ кітапханасында MS. Egerton 1994 ретінде каталогталған он бес пьесаның бөлігі. Жинақты Джеймс Холливелл Филлипс тауып алды, сонымен қатар оған Эдмунд Айронсайд, тағы бір пьеса кіреді, оның авторлығын кейбір ғалымдар Уильям Шекспирге жатқызған. Жинақты он жетінші ғасырдағы "King's Revels Men" актері Уильям Картрайт (шамамен 1606–1686 ж.; сол есімді замандасы ақын/драматургпен шатастырмау керек) жинаған, кейіннен ол ағылшын Азамат соғысы кезінде кітап сатушы және пьесалар жинаушы болды. Шекспирдің өмірінде пьесаның ресми тіркелген қойылымы болған жоқ, бірақ Эгертон қолжазбасының тозған күйі, белгілі бір актерлердің аттарына сілтеме жасайтын жазулардың болуы және мәтіннің шеттеріндегі Мастер оф Ревелс цензурасын ұсынатын нұсқаулардың енгізілуі пьесаның тіпті Якоб дәуірінде де кеңінен қолданылғанын көрсетеді. Маңыздысы, бұл пьесаның қай актерлік труппаға тиесілі болғаны немесе оны қай труппа орындағаны белгісіз. Мәтіннің көшірмесі 1929 жылы Малоун қоғамы тарапынан жарияланды, ал толық редакцияланған мәтіндері 1946 жылы А. П. Росситер, 2002 жылы Питер Корбин мен Дуглас Седж, 2003 жылы Майкл Иган тарапынан шығарылды.
The play survives only as an anonymous, untitled and incomplete manuscript, part of a collection of fifteen plays in the British Library catalogued as MS. Egerton 1994. The collection was discovered by James Halliwell Phillipps, and also includes Edmund Ironside, another play whose authorship has been attributed by some scholars to William Shakespeare. The collection was compiled by a seventeenth century actor in the King's Revels Men, William Cartwright (ca. 1606–1686; not to be confused with his contemporary poet/dramatist of the same name), who later became a bookseller and collector of plays during the English Civil War. There is no confirmed recorded production of the play during Shakespeare's lifetime, although the well worn state of the Egerton manuscript, the presence of notations referencing specific actors' names, and the inclusion of instructions within the text's margins suggesting censorship by the Master of Revels all suggest that the play enjoyed heavy use even during the Jacobean period. Significantly, it is not known which acting company owned or performed the play. A transcript of the text was published by the Malone Society in 1929, and in fully edited texts by A. P. Rossiter in 1946, Peter Corbin and Douglas Sedge in 2002, and Michael Egan in 2003.
Атауы мен тақырыбы
Пьеса 1397 жылы Ричард II-нің інісі, Вудстоктың Томасы, Глостердің 1-ші герцогы өлтірілгенге дейінгі оқиғаларды қамтиды. Қолжазбаның атауы жоқ. Көптеген ғалымдар мен театр компаниялары бұл пьесаны Томас Вудсток немесе Вудсток деп атайды, бірақ кейбіреулері оны Ричард II, Бірінші бөлім деп атайды, негізгі атау ретінде немесе қосымша атау ретінде. Оны "Ричард II, 1-бөлім" деп атағандардың себебі, бұл пьеса Шекспирдің "Ричард II" пьесасына дейінгі оқиғаларды сипаттайды және Шекспирдің көптеген кейіпкерлерінің мінез-құлқына түсінік береді. Дегенмен, бұл атау "әсте жоғары бағаланған" деп сынға ұшырады, себебі бұл пьесаның Шекспирдің пьесасымен байланысын анықтай түседі, ал ол тек болжамдық сипатта. Сонымен қатар, Вудстоктағы оқиғалар "Ричард II" пьесасында да кездеседі (мысалы, елді иеліктен шығару және Гриннің өлімі), сондықтан бұл пьеса терминнің дәстүрлі мағынасында жалғасы бола алмайды. Пьесаны редакциялаған А. П. Росситер Вудсток атауын ұсынады, себебі Вудсток – пьесаның басты кейіпкері, Ричард емес. Корбин мен Седж Шекспирдің бұл пьесамен таныс болғанын, одан шабыттанғанын (әсіресе "Король Лирде", әсіресе кварто нұсқасында) және "Ричард II" пьесасында көрермендердің бұл пьесамен таныс болуын күткенін айтады, сондай-ақ көптеген қазіргі қойылымдар алғашқы екі сахнаны ауыстырып қояды, осылайша көрермендерге пьеса басталғанға дейін болған оқиғаларды жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді.
The play covers the events leading up to the murder of Richard II's uncle, Thomas of Woodstock, 1st Duke of Gloucester, in 1397. The manuscript has no title. Most scholars and theatre companies who have worked on the play call it Thomas of Woodstock or Woodstock, but some entitle it Richard II, Part One, either as the main title or as a sub title. Those who elect to call it Richard II, Part One or by similar titles do so because the play describes events immediately prior to Shakespeare's Richard II and provides context for the behaviour of many of Shakespeare's characters. However, this title has been criticised as "going too far", because it makes the play's relationship to Shakespeare's play seem definitive when it is only speculative. Moreover, events depicted in Woodstock are covered as well in Richard II (such as the farming out of the kingdom and the death of Green), so that play cannot be a sequel in the ordinary meaning of the term. A. P. Rossiter, who edited the play, preferred the title Woodstock since Woodstock is the play's protagonist, not Richard. Corbin and Sedge argue that Shakespeare was familiar with the play, drew inspiration from it (especially in King Lear, particularly in the quarto version), and expected audiences to be familiar with it in Richard II, noting that many modern productions reverse the first two scenes to give the audience a better understanding of the events that occurred before the play opens.
Авторлығы
Пьесаның Рихард II тақырыбымен тығыз байланысын ескере отырып, Шекспир авторлығы туралы пікірлер айтылды, бірақ пьесаның алғашқы редакторларының көпшілігі бұл болжамды қолдамады. Малоун қоғамының редакторы Шекспир теориясын еске алмайды. А. П. Росситер «Оның Шекспир болғанына ең аз мүмкіндік жоқ» дейді, өлеңнің қарапайымдылығына сілтеме жасайды, бірақ пьесаның мақсаттары авторда «жай Шекспирдің белгілі бір көрінісі» бар екенін көрсетеді. Басқа авторлар да ұсынылды. 2001 жылы Макдональд П. Джексон стилистикалық талдау арқылы Сэмюэл Роулиді мүмкін автор ретінде қарастырды. Корбин мен Седж Томас Вудстоктың «көлемді және білікті» автордың туындысы екенін айтады, бірақ Шекспирге немесе кез келген басқа авторға жатқызуды «өте жорамалды» деп санайды. Дегенмен, олар мынаны атап өтеді:
Given the play's close relationship to the subject matter of Richard II, Shakespeare's authorship has been suggested, although few of the play's earlier editors supported this speculation. The Malone Society editor makes no reference to the Shakespeare theory. A. P. Rossiter states "There is not the smallest chance that he was Shakespeare", citing the drabness of the verse, while acknowledging that the play's aspirations indicate that "There is something of a simplified Shakespeare" in the author. Other authors have been suggested. In 2001, MacDonald P. Jackson used stylistic analysis to propose Samuel Rowley as a possible author. Corbin and Sedge argue that Thomas of Woodstock was written by an author of "considerable range and competence", but they regard any attribution to Shakespeare "or any other author" as "highly speculative". Nonetheless, they note that:
1590 жылдардағы белгілі драматургтердің ішінде Шекспирдің драматургиялық стилі Томас Вудстокқа ең жақын. Пьесаның «Шекспирлік» ерекшеліктерін былай қорытындылауға болады: тарихи материалды шебер өңдеу; сарайлық өмірге қарсы қойылатын қарапайым халықтың көріністерін мұқият және жемісті салыстыру; Англияның пьеса бойына маңызды «тұлға» ретінде сезілуі; экономикалық және қызықты экспозицияда драматикалық тәсілді сенімді қолдану; тиімді әйел кейіпкерлерді мұқият бейнелеу (әсіресе Анна О’Бим, яғни Богемияның Аннасы); Костард, Догберри және миссис Квиклиді алдын ала білдіретін Нимблдің малапропизмдері; драматургтың Ричардқа қатысты көрерменнің көңілін күрделі түрде манипуляциялау және Вудстокты Гонттың кейіпкерімен салыстырылатын ар-ұждан иесі ретінде көрсету қабілеті. 2006 жылы Майкл Иган пьесаның Шекспир авторлығын дәлелдеу үшін төрт томдық (2100 беттік) вариумдық басылым ұсынды, оның ішінде авторлық талдауға арналған жеке кітап бар. Оның дәлелдері негізінен мыңдаған сөздік параллельдерден тұрады. Иган 1988 жылы жарық көрген «Ричард II және Вудсток» басылымында Иан Робинсонның пьесаны Шекспирге жатқызуын қолдағанын мәлімдеді, бірақ бұл пікірді қолдайтындарды атамады. Уорд Эллиотт қолжазба мәтініне стилометриялық талдау жасағанын, оның нәтижесінде Иганның жатқызуына күмән туғанын мәлімдеді. Барт Ван Эс «Таймс әдеби қосымшасында» Иганның зерттеуіне шолу жасап, оның тапқан сөздік байланыстарының көбінесе әлсіз екенін айтты. Иган «нақты, сенімді және жоққа шығаруға болмайтын дәлелдермен» Шекспирдің пьесаны жазғанын дәлелдей алатынына 1000 фунт стерлинг бәс тікті. 2011 жылы үш тәуелсіз Шекспир ғалымы оның дәлелдемегенін және пьесаның Шекспирге жатпайтынын мәлімдеді. Эрик Самс өзінің «Нағыз Шекспир» (2008) кітабының екінші томына қосымша ретінде жоспарлаған Вудстокқа арналған бөлімінде Шекспир авторлығын дәлелдейтін лингвистикалық және жағдаяттық аргументтер келтірді. Шекспир авторлығына қарсы аргумент – сэр Генри Гриннің кейіпкері Томас Вудстоктың V актісінде қаза табады, бірақ III актіде Болингброк өлім жазасын бұйырғанға дейін Ричард II пьесасында қайта тіріледі. Шекспирдің расталған туындыларында кейіпкердің екі рет өлгені туралы дерек жоқ. Алайда, Шекспирдің пьесаларында сәйкессіздіктер бар, мысалы, Генрих IV, 2-бөлімнің соңында Фальстаффтың Генрих V-те қайта көрінеді деген уәде, ол орындалмады. Сонымен қатар, Фальстафф кейіпкері тарихи пьесаларда «Виндзордың қуанышты әйелдері» пьесасындағы кейіпкерден өзгеше, ал осы пьесаның оқиғасы принц Холдың заманынан гөрі Ренессанс Англиясында өтеді.
Shakespeare is perhaps the one known dramatist in the 1590s whose dramatic style most closely resembles that of Thomas of Woodstock. The 'Shakespearian' characteristics of the play may be summarised as follows: a sophisticated handling of chronicle material; a careful and fruitful juxtaposition of low life scenes over and against court life; the sense of England as a significant 'character' throughout the play; a sure handling of dramatic technique as in the economical and engaging exposition; the careful drawing of effective female characters (specifically Anne O' Beame [i. e. Anne of Bohemia]); Nimble's malapropisms, anticipating Costard, Dogberry and Mrs. Quickley; the dramatist's ability to manipulate audience sympathy in a complex fashion towards Richard and to present Woodstock as a figure of conscience in a manner which anticipates Gaunt. In 2006, Michael Egan offered a case for Shakespeare's authorship of the play in a four volume (2,100 page) variorum edition, which includes a book length authorship analysis. His evidence consists for the most part in what he suggests are thousands of verbal parallels. Egan claimed that Ian Robinson supported the attribution of the play to Shakespeare in a 1988 publication, Richard II and Woodstock, but he cited no other adherents to this view. Ward Elliott reported that he had performed stylometric analysis on the manuscript's text, which he claimed discounts Egan's attribution. In a review of Egan's treatise for the Times Literary Supplement, Bart Van Es also challenged Egan's attribution, arguing that the verbal links that he had found were often tenuous. Egan wagered £1,000 that he could prove "by clear, convincing and irrefutable evidence" that Shakespeare wrote the play. In 2011, a panel of three independent Shakespeare scholars concluded that he had not done so, and that the play was not Shakespearean. Eric Sams, in an appendix on Woodstock planned for the second volume of his The Real Shakespeare (2008), also presented linguistic and circumstantial arguments for Shakespeare's authorship of "this powerful drama". An argument against Shakespeare's authorship is the fact that the character of Sir Henry Green is killed fighting in Act V of Thomas of Woodstock, yet is alive again at the beginning of Richard II until his execution is ordered by Bolingbroke in Act III. There is no instance of a character dying twice in the validated works of Shakespeare. There are, however, inconsistencies in Shakespeare, such as the claim at the end of Henry IV, Part 2 that Falstaff will be seen again in Henry V, a promise that is not kept. Furthermore, the character of Falstaff is arguably a different one in the history plays than the character encountered in The Merry Wives of Windsor, not to mention the apparent setting of that play in Renaissance England rather than Prince Hal's time.