Кіріспе

Ричард Пол Руссоның 2001 жылғы "Ақымақтардың кемесі" романы – ғылыми фантастикалық туынды. Алғаш рет 2001 жылы жарық көрген бұл роман сол жылғы Филип К. Дик сыйлығының иегері атанды. Кейіннен роман "Орбит Букс" баспасынан "Левиафанға" деген атпен қайта басылды.

Шолу

"Аргонос" – мыңдаған адамды тасымалдайтын ғарыш кемесі. "Аргонос" ғасырлар бойы ғарышта саяхаттап келе жатқан болуы мүмкін. Кеменің бастапқы мақсаты уақыт өте келе ұмытылып, оның шығу тегін ешкім анық айта алмайды. Кемеде әдеттегі халық пен жандар қызмет етеді, төменгі деңгейлерде жұмыс істейді және кеменің жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Ал жоғары топтағылар билікте қалады. Епископ Шіркеудің басшысы, ол халыққа белгілі бір ықпалға ие, сонымен қатар Епископ өзі "Аргонос"ты басқаратын Атқару кеңесінің мүшесі. Сигнал қабылданғанда, кемедегі команда жылдардағы алғашқы шетелдік планетаға қонуға дайындалады.

Сюжет

Бұл оқиғаны жасырын Бартоломео Агилера айтып береді, оның айлакерлігі мен батылдығы романның нәтижесіне ықпал етеді. Дене кемістіктерімен туған ол, өтемақы ретінде денесіне протездік материалдарды енгізген. Бартоломео – "Аргонос" кемесінің капитаны Никостың жақын досы және кеңесшісі. Алғашқы бірнеше тарауларда Никостың қауіпті жағдайға түскені және кемедегі шиеленіс күшейе бастағаны анық көрінеді. Никостың капитандық беделі төмендеп, көптеген адамдар жаңа басшы күтуде. Никос Бартоломеоға Никостың жағдайын жақсартуға немесе нашарлатуға көмектесетін жаңалықтарды жеткізеді. Епископтың бұрынғы сәтсіз қонуы Никосқа жақсы жарық беруге көмектескенмен, оның қиындықтарын жеңілдетуге ештеңе жоқ сияқты. Адам өміріне қолайлы планета табылды. Ол жақын жерде болғандықтан, қонуға тырысуға болады, бірақ одан да маңыздысы, планетадан сигнал жіберілді. Сигнал кім және не үшін жібергенін көрсетпейтін қарапайым сигнал. Никос Бартоломеодан планетаға қонуға тиіс командаға қосылуын сұрайды, оны епископ Антиохия деп атайды. Командаға Бартоломеодан басқа Атқарушы кеңестің және кемедегі әртүрлі топтардың өкілдері кіреді. Экипаж, "Аргонос" үшін материалдарды жинап, өңдеуге арналған жинақтағыштармен бірге планетаға түседі. Көп ұзамай олар Антиохияда бір кездері адамдар тұрған, бірақ ұзақ уақыттан бері – ондаған жылдар, тіпті ғасырлар бойы тасталып қалған жер екенін анықтайды. Команда қала кешендерінің тек бірнешеуін ғана араласады, бірақ планетада көптеген қалалар бар екені болжамдалады. Олардың барлығында жұмбақ және қирап жатқан құрылымдар бар. Команданың алғашқы таңғажайып жаңалығы кітаптың соңғы бөлігінде "Аргонос" айналысатын зұлымдықтың ашылуын болжайды. Бірнеше адамның қалдықтары бірнеше қала кешендерінің сыртында табылды. Қалдықтар толығымен шіріген, тек сүйектер қалған, ал табылған бүтін қаңқалар зорлықпен өлімге ұшырағанын көрсетпейді. Алайда, екінші жаңалық планетадан кеткеннен кейін де команданың санасында қалды. Команда шыны құрылымға кіреді, ол әлем туралы немесе оның бұрынғы тұрғындары туралы ештеңе көрсетпейді. Олар жер астына түсетін және басқа бөлмеге жететін баспалдақ табады. Сатылардың түбінде қорқынышты көрініс жатыр: үлкен бөлмеде ілгектерге және тізбектерге ілінген, қиялдауға келмейтін көптеген адам сүйектері, оның ішінде балалар мен нәрестелер бар. "Аргонос" дереу байланысқа шығады және команда кету уақыты келді деп шешеді. "Аргонос" орбитадан кетуге дайындалады, бірақ төменгі топтар арасында Антиохияға қоныстану туралы әңгімелер таралады. Бартоломеодың досы Пар жоспарланған көтеріліске көмектесуін сұрайды; кеменің "төменгі палубаларындағы" қара жұмысшылар "Аргонос"ты тастап, Антиохияда өмір сүруді қалайды, "Аргонос"тағы аяқталмайтын еңбек өмірінен қашу үшін. Бартоломео көмектесуге келіседі және ол порттың есіктері мен шаттлдарға кіру кодтарын алады. Алайда, операция сәтсіз аяқталады және Бартоломеоның өзінің ішінде болған бірнеше қатысушы ұсталады. Бартоломео көп ұзамай Никостың оның қатысуын білгенін және оны өз пайдасына пайдаланып, капитандық лауазымын қайта бекіткенін біледі. Бартоломео бірнеше ай түрмеде отырады, содан кейін басқа тұтқындармен бірге босатылады. Ол Атқарушы кеңестің алдында тұрып, операцияға көмектесу себептерін қорғайды. Оның кеңесімен басқа да саяси тұтқындар кешіріледі. Бартоломеоның кеңесші лауазымы қалпына келтіріледі және ол "Аргонос" тапқан жаңа құпия туралы хабардар болады. Планетаны зерттеу тобы Антиохиядағы ғимараттардың біріне кірген кезде, ғимараттан кеңістікке сигнал жіберілгенін білмеген. Команда бұл туралы ешқашан хабардар болмаған, бірақ Никос "Аргонос"тың сигнал жіберген жерге бару керек деп шешті, ол шетелдік кеменің орналасқан жері болды. Сол жерде, "Аргонос"тан әлдеқайда үлкен, өлшеусіз, ғаламдық құрылыс – шетелдік ғарыш кемесі кеңістіктің түкпірінде ұйықтап жатыр, және ол Антиохия сияқты үнсіз және адам тұрмайтын болып көрінеді. Бартоломео құпия кемені зерттеуге тырысқан команданың басшылығын өз қолына алады. Бұрынғы зерттеу тобының мүшелері кемені зерттеу кезінде бірнеше адам қаза тауып, басқа да бақытсыз оқиғалар болған. Бартоломео бақылауға алған кезде қосымша сақтық шараларын қабылдауды қамтамасыз етеді. Бартоломео шетелдік кемедегі операцияларды басқарғаннан кейін біраз уақыт өткен соң құпия одан да үлкен болады: кеменің бір бөлімінен жалғыз қарт әйел табылады, ол зерттелген бөлімдерден айырмашылығы, Жерге ұқсас гравитациясы және адамдарға тыныс алуға қолайлы ауасы бар. Әуел басында қарт әйелмен байланысуға тырысқан тілдерді түсінбейді және тек түсініксіз сөздерді ғана айтады. Кейіннен ол ғалымдармен ағылшын тілінде сөйлей бастайды. Оның есімі Сара екенін және ол Антиохиядан келгенін айтады, ал шетелдіктер оның халқын құтқарған, бірақ одан әрі ештеңе түсіндіре алмайды. Бартоломеоның ұсынысымен Атқару комитеті осы үлкен кемені өздері зерттеудің орнына, оны "Аргонос"қа қосып, оны басқа, көбірек ресурстары бар адамдарға жеткізуді шешеді. Бұл қорқынышты қате болып шығады, себебі кеменің нағыз табиғаты ашыққа шығады. Осы шешімнен кейін жас бала, Бартоломео танитын бала шетелдік кемеге тығырықтап кіріп кетеді, және Бартоломео оны "Аргонос"қа қайтару үшін кемеге барғанда, Антиохияда табылғандарға ұқсас, бірақ әлдеқайда көп және жақсы сақталған қорқынышты мүгедек денелерді ашады, себебі олар мұздатылған. Шетелдіктер Антиохияда геноцид жасаған немесе әлі де жасап жатқандары осы кемеде болған және оның құрылысшылары болғандығы анық болады. Сарамен сөйлескен кезде Бартоломео кенеттен түсінеді: қарт әйел олар планетаға "Антиохия" деп ат қойғанын қалай білді? Ол, Бартоломеоның болжамы бойынша, шетелдік. Бартоломео Атқару кеңесімен шұғыл отырыс шақырып, "Сараны" күтіп тұрғандарға бөлмені жабыстырып, оны ұйықтатуды бұйырады. "Сара" жаңа нәрсе болып жатқанын сезгенде, оның адам пішіні біраз өзгере бастайды және ол медициналық бөлмеден шығуға тырысқанда үлкен күш көрсетеді. Ол ақыры ұйықтатылады және ғарышқа шығарылады, бірақ сәтте адам емес нәрсеге айналады. Шетелдік кемені "Аргонос"тан ажыратуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталады. Қарудың әсері жоқ. Кемеде үрей күшейе бастағанда, соңғы жоспар жасалады. "Аргонос" тұрғындары жинақтағыштар мен шаттлдарға тығылып, тасталып қалған Антиохия планетасына қайта оралады. Шетелдіктерден құтылу үшін Никос және бірнеше сенімді экипаж мүшелері кемеде қалып, галактикадан, мүмкін ғаламнан тысқары кездейсоқ секіріс жасап, шетелдік кемені өздерімен бірге алып кетеді. Жоспар орындалады және шетелдік кеме "Аргонос"тан босануға тырысқанда, екі ғарыш кемесі тез арада жоғалып кетеді. Оқиға "Аргонос" конвойінің Антиохияға жол тартқанын көрсетеді, бірақ Бартоломео болашаққа үміт артады.