Көліктік санаттағы ұшақтар мен тікұшақтар туралы ақпарат
Transport category
Ұшуға лайықтылік санаты: Ірі әуе кемелерінің қауіпсіздігі стандарттары. Бұзу мүмкіндігі бар жүйелердің дубликациясы, қауіпсіздік талаптары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлік санаты – ірі азаматтық ұшақтар мен ірі азаматтық тікұшақтарға қатысты қолданылатын әуеге лайықтылық санаты. Кез келген ұшақтың әуеге лайықтылық санаты оның әуеге лайықтылық куәлігінде көрсетіледі. "Көлік санаты" деген атау АҚШ, Канада, Еуропа және көптеген басқа елдерде қолданылады.
Transport category is a category of airworthiness applicable to large civil airplanes and large civil helicopters. Any aircraft's airworthiness category is shown on its airworthiness certificate. The name "transport category" is used in the US, Canada, Europe and many other countries.
Көлік санатының ұшуға жарамдылығы туралы түсінік
Көлік санатындағы жобалау стандарттарының негізгі принципі – ұшақ немесе тікұшақтың кез келген бөлігі бұзылуы мүмкін, бірақ мұндай бұзу салдарынан апат болу қаупі белгілі бір ұшуға жарамдылық талаптарына сәйкес қабылданатын деңгейде болуы керек. Сондықтан, көлік санатындағы ұшақтар мен тікұшақтарда бір бөліктің бұзылуы апатқа алып келуі мүмкін жағдайларда, осы бөліктер дубликатталады. Мысалы, көлік санатындағы ұшақтарда кемінде екі қозғалтқыш және кемінде екі ұшқыш болуы тиіс. Қанаттар мен артқы қанаттарға түсетін жүктемелер әдетте бірнеше жүк жолы арқылы таратылады. Егер негізгі құрылымның бір бөлігі металдық шаршау немесе коррозиядан зақымданса, жоспарлы техникалық тексеру кезінде бұзылған құрылымдық бөлік анықталғанға дейін құрылымның қалған бөліктері жүктемені көтеруге тиіс. Бұл қатені болдырмау принципі көлік санатында сертификатталмаған ұшақтар мен тікұшақтарға қатысты талап етілмейді. Егер көлік санатындағы ұшақтың немесе тікұшақтың бөлігі аса маңызды болмаса немесе оның бұзылуы айтарлықтай қауіпті болмаса, онда осы бөлікті дубликаттамауға болады. Мысалы, көптеген көлік санатындағы ұшақтарда алдыңғы тістеме дөңгелектері дубликатталмайды, ал кейбіреулерінде негізгі шассидың әрбір доңғалағы дубликатталмайды. Көлік санатындағы тікұшақта тек бір негізгі ротор басы және тек бір қозғалтқыш болуы мүмкін. Егер көлік санатындағы тікұшақта тек бір қозғалтқыш болса, онда ол тек B класына (немесе 2-ші өнімділік тобына) жатады. Тек бір қозғалтқышы бар көлік санатындағы тікұшақтың мысалы – Bell 204/205.
A principle behind transport category design standards is that any element in an airplane or helicopter can fail, but the risk of such a failure causing an accident should be acceptable under certain airworthiness requirements. Consequently, transport category airplanes and helicopters have duplicated elements wherever failure of one element is likely to cause an accident. For example, transport category airplanes must have at least two engines and be flown by at least two pilots. The loads on the wings and tailplanes are usually carried by multiple load paths. If one element of the primary structure fails due to metal fatigue or corrosion the remaining sound elements of the structure must carry the loads until the failed structural element is discovered in scheduled maintenance. This fail safe principle is not required in airplanes and helicopters that are not certificated in the transport category. If an element in a transport category airplane or helicopter is not highly critical, or if its failure is relatively benign, it is possible for that element not to be duplicated. For example, most transport category airplanes do not have duplicated nosewheel assemblies; and some do not have duplicated wheels on each main undercarriage. A transport category helicopter is permitted to have only one main rotor head, and may have only one engine. If a transport category helicopter has only one engine it is only eligible to be a Class B (or Performance Group 2) helicopter. An example of a transport category helicopter with only one engine is the Bell 204/205.
Стандарттар
Құрама Штаттарда Федералды авиациялық ережелердің 25- және 29-бөлімдері тиісінше, көлік санатындағы ұшақтар мен тікұшақтардың жобалануы мен сертификатталуына қолданылады. Еуропада Еуропалық авиациялық қауіпсіздік агенттігі де көлік санатындағы ұшақтар мен тікұшақтарға қолданылатын, сондай-ақ 25- және 29-бөлімдер деп аталатын ұқсас сертификаттау талаптарына ие.
In the United States, Federal Aviation Regulations Parts 25 and 29 are applied to the design and certification of transport category airplanes and helicopters respectively. In Europe the European Aviation Safety Agency has similar certification requirements, also titled Parts 25 and 29, for application to transport category airplanes and helicopters.
Вертолеттер
Көлік санаты үшін жобалау талаптары ұшып көтерілудегі максималды салмаққа немесе жолаушылар орындықтарының санына ең жоғары немесе ең төменгі шектемелер қоймайды, бірақ осы санаттағы тікұшақтардың көпшілігінің ұшып көтерілудегі максималды салмағы 7000 фунттан (3 175 кг) аспайды. Көлік санатындағы тікұшақтардың анық мысалдары: Bell 412, Eurocopter AS332 Super Puma, MBB/Kawasaki BK 117, AgustaWestland AW139.
Design requirements for the transport category do not specify upper or lower limits on the maximum takeoff weight or number of passenger seats but examples of these helicopters typically have maximum takeoff weights greater than 7,000 lb (3 175 kg). Easily recognisable examples of transport category helicopters are Bell 412, Eurocopter AS332 Super Puma, MBB/Kawasaki BK 117, AgustaWestland AW139.