Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чарльз Этьен Артур Гейарре (9 қаңтар 1805 - 11 ақпан 1895) – американдық тарихшы, саясаткер, адвокат, құл иесі және Луизиана штатындағы испан және француз креолдарының шаруа отбасында дүниеге келген. Ол Конфедерация тарапынан қолдау көрсеткен және ақ үстемдік идеологиясын ұстанған. Гейарре пьесалар, эсселер және романдар жазған, сонымен қатар Луизиана тарихын зерттеген және АҚШ армиясының генералы Джеймс Уилкинсонды испан шпионы ретінде әшкерелеген.
American historian and politician (1805–1895)
Charles Étienne Arthur Gayarré (January 9, 1805 – February 11, 1895) was an American historian, attorney, slaveowner and politician born to a Spanish and French Creole planter family in New Orleans, Louisiana. He was a Confederate sympathizer and white supremacist. Within his authorship of plays, essays, and novels, Gayarré wrote histories of Louisiana and an exposé of U. S. Army general James Wilkinson as a Spanish spy.
Отбасылық өмір
Шарль Гайарре – аймаққа индиго мен қант қамысының егісін енгізген Нью-Орлеанның тұңғыш мэрі Этьен де Боренің немересі. Ол Боре плантациясында дүниеге келді, ол сол кезде Нью-Орлеан қаласының шегінен тыс орналасқан еді. (Қазір ол қала құрамына Аудубон паркі ретінде енген.) Оның әкесінің әкесі, Дон Эстебан де Гайарре, Франция Испанияға бергеннен кейін испан губернаторы Антонио де Улоамен бірге осы аймаққа келді және Луизиана провинциясының есепшісі қызметін атқарды. Оның анасының әкесі француз колониясы тұсындағы бұрынғы қазынашы және Чарльз бала кезінде құл көтерілісі болған Дестрехан плантациясының иесі болды. 1826 жылы Ол Филадельфияда, Пенсильванияда құқық білімін оқуға кірісті. 1856 жылдың 28 қаңтарында Гайарре Миссисипи штатының Лоундес округінде Сара Энн (Шади) Салливанға (1820–1914) үйленді. 1860 жылғы халық санағында оның шамамен он құлы болған. Оның жалғыз баласы – Гайарре жиырма бір жасқа толғанда оның үйінде құл болған Делфин Ле Метрдің ұлы еді. Баланың аты да Чарльз Гайарре болды және ол Нью-Орлеандағы Сент-Луис соборында крещениеден өтті.
The grandson of Étienne de Boré, New Orlean's first mayor who introduced cultivation of indigo and sugarcane to the area, Charles Gayarré was born at the Boré plantation, which was then outside the city limits of New Orleans. (It has long been incorporated into the city as Audubon Park.) His paternal grandfather, Don Esteban de Gayarré, arrived in the area with Spanish Governor Antonio de Ulloa after France ceded it to Spain, and had been comptroller of the province of Louisiana. His other maternal grandfather was the former colonial treasurer under the French and master of Destrehan Plantation, which was involved in a suppressed slave revolt when Charles was a boy. After studying at the College d'Orléans Gayarré began in 1826 legal studies in Philadelphia, Pennsylvania. On January 28, 1856, Gayarré married Sarah Anne (Shadie) Sullivan (1820–1914) in Lowndes County, Mississippi. In the 1860 census, he owned about a dozen slaves. His only child was the son of Delphine Le Maitre, a slave in his household when Gayarré was twenty one years old. The child was also named Charles Gayarré and was baptized in the St. Louis Cathedral in New Orleans.
Мансап
1825 жылы Гайарре Эдвард Ливингстон ұсынған Луизиана қылмыстық кодексіндегі өзгерістерді, әсіресе өлім жазасына қатысты сынға алған памфлет жариялады (ол бала кезінде 1811 жылғы неміс жағалауы көтерілісінде тұтқынға түскен шамамен 100 құлдың тағдыры туралы). Ол пайдаланған тарихи құжаттардың бір бөлігін оның әулетінен шыққан Эстебан де Гайарре жазған. 1844–1845 және 1856–1857 жылдары ол Демократиялық партиясынан штаттық палата депутаты болып қайта сайланды, ал 1845 жылдан 1853 жылға дейін Луизиана штатының мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. 1854 жылы Мадридтегі испан үкіметінің мұрағаттарын жан-жақты зерттегеннен кейін Гайарре АҚШ армиясының генералы Джеймс Уилкинсонды 1787 жылдан 1825 жылы қайтыс болғанға дейін испан империясының қызметінде жұмыс істеген, жоғары жалақы алатын «Агент 13» тыңшысы екенін ашты. Гайарре Азамат соғысы кезінде Конфедерацияны қолдағандықтан 400 000 долларлық капиталын жоғалтты. 1863 жылы Гайарре Франция мен Англия Конфедерацияны мойындаған жағдайда құлдарды азат етуді және қаруландыруды ұсынды (ешбір шетел мемлекеті оны мойындамады). Соғыстан кейін Гайарре үш томдық «Луизиана тарихы» (Джордж Банкрофттың кіріспесімен) және Испанияның Филипп II-нің өмірбаянын жариялады, бірақ ешқашан мемлекеттік қызметке сайланбады. Ол Луизиана Жоғарғы сотының шешімдерін баяндаушы болып жұмыс істеді, бірақ көбінесе жазу арқылы күнкөріс жасады. Ол Луизиана тарихи қоғамымен ұзақ жылдар бойы байланыста болды және 1860 жылдан 1888 жылға дейін ақысыз президенті болды, осылайша федералдық қамаудан босатылғаннан кейін бұрынғы Конфедерация президенті Джефферсон Дэвиспен бірге жұмыс істеді. Гайарре «Луизиана тарихы» (1847); «Луизиана тарихының романтикасы» (1848); «Луизиана: оның отарлық тарихы және романтикасы» (1851), «Луизиана тарихы: испан үстемдігі» (1854); «Испанияның Филипп II» (1866) және «Луизиана тарихы» (4 томдық, 1866) кітаптарын жазды, соңғысы оның бұл саладағы бұрынғы еңбектерін жинап, толықтырды. Барлығы Луизиананың еуропалықтармен алғашқы кездесуінен бастап 1861 жылға дейінгі тарихын қамтыды. Ол сонымен қатар «Фернандо де Лемос» (1872) сияқты бірнеше драмалар мен романдар жазды.
In 1825, Gayarré published a pamphlet criticizing changes that Edward Livingston proposed in the Louisiana Criminal Code, particularly with respect to capital punishment (the fate of nearly 100 recaptured slaves during the 1811 German Coast revolt when he was a child). Some of the historical documents that he used were written by his ancestor, Esteban de Gayarré. In 1844–1845 and in 1856–1857, he again served as a Democratic Party member of the state House of Representatives, and, from 1845 to 1853, was the appointed Secretary of State of Louisiana. In 1854, following extensive research of the Spanish government archives in Madrid, Gayarré exposed U. S. Army general James Wilkinson as having been "Agent 13", a highly paid spy in the service of the Spanish Empire from 1787 until his death in 1825. Gayarre lost his fortune of $400,000 by supporting the Confederacy during the Civil War. In 1863 Gayarré proposed that slaves be emancipated and armed, provided that France and England recognized the Confederacy (no foreign country recognized it). After the war, Gayarré published his three volume History of Louisiana (with an introduction by George Bancroft) and a biography of Philip II of Spain, but was never elected to any office. He became a reporter of decisions for the Louisiana Supreme Court, but he lived chiefly by his pen. He had a long standing association with the Louisiana Historical Society, of which he was the unpaid President from 1860 to 1888, thus working with former Confederate President Jefferson Davis after his release from federal custody. Gayarré wrote Histoire de la Louisiane (1847); Romance of the History of Louisiana (1848); Louisiana: its Colonial History and Romance (1851), reprinted in A History of Louisiana; History of Louisiana: the Spanish Domination (1854); Philip II of Spain (1866); and A History of Louisiana (4 volumes, 1866), the last collecting and adding to his earlier works in this field. The whole covered the history of Louisiana from its earliest discovery by Europeans to 1861. He wrote also several dramas and romances, including Fernando de Lemos (1872).
Өлім және мұра
Гаярре 1895 жылдың 11 ақпанында Нью-Орлеанда қайтыс болды, одан әйелі қалды және оның мәйіті Нью-Орлеандағы Сен-Луи бейіштесіне жерленді.
Gayarre died in New Orleans on February 11, 1895, survived by his widow, and is buried at St. Louis Cemetery in New Orleans.