Кіріспе

Ди-трет-бутил дикарбонат - органикалық синтезде кеңінен қолданылатын реагент. Бұл қосылыс трет-бутоксикарбонил (Boc) тобынан туындаған қышқыл ангидриді ретінде қарастырылатындықтан, оны көбінесе Boc ангидриді деп атайды. Бұл пирокарбонат аминдермен реакцияласып, N-трет-бутоксикарбонил немесе Boc туындыларын түзеді. Бұл карбамат туындылары амин сияқты қасиет танытпайды, бұл амин функционалдық тобымен үйлеспейтін кейбір келесі өзгерістерге мүмкіндік береді. Кейіннен Boc тобын аминнен орташа күшті қышқылдардың (мысалы, трифторацетат қышқылы) көмегімен алып тастауға болады. Осылайша, Boc қорғау тобы ретінде қолданылады, мысалы, қатты фазалық пептид синтезінде. Boc қорғалған аминдер көптеген негіздер мен нуклеофилдерге инертті болады, бұл флуоренилметоксикарбонил (Fmoc) тобын ортогональды қорғау тобы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.

Дайындық

Ди-трет-бутил дикарбонат арзан болғандықтан, көбінесе сатып алынады. Дәстүрлі түрде бұл қосылыс трет-бутанол, көмірқышқыл газы және фосгеннен, DABCO негіз ретінде пайдаланыла отырып дайындалады:

Қазіргі уақытта бұл жол Қытай және Үндістан өндірушілерімен коммерциялық түрде қолданылады. Еуропалық және жапондық компаниялар натрий трет-бутоксидінің көмірқышқыл газымен реакциясын пайдаланады, бұл реакцияны п-толуолсульфон қышқылы немесе метансульфон қышқылы катализдейді. Бұл процесте шикі материал дистилляцияланып, өте таза сорт алынады. Boc ангидриді толуол немесе THF-та 70% ерітінді түрінде де қолжетімді. Boc ангидриді бөлме температурасында еруі мүмкін болғандықтан, оның сақталуы мен қолданылуы кейде ерітіндіні пайдалану арқылы жеңілдетіледі.

Аминдерді қорғау және қорғаудан шығару

Бок тобын сулы ортада ди-трет-бутил дикарбонатты қолдана отырып, натрий бикарбонаты сияқты негіздің қатысуымен аминге қосуға болады. Аминнің қорғалуы 4-диметиламинопиридин (DMAP) негізі ретінде пайдаланыла отырып, ацетонитрил ерітіндісінде де жүзеге асырылуы мүмкін. Аминқышқылдарындағы Бок тобын трифторацетат қышқылы сияқты күшті қышқылдармен таза күйінде немесе дихлорметан немесе метанолдағы HCl арқылы жоюға болады. t-бутил катион аралық қосылысының басқа нуклеофилдерді алкилдеуге бейімділігі қиындық тудыруы мүмкін; анизол немесе тиоанизол сияқты тұрақтандырғыштарды қолдануға болады. AlCl3 қолданылғанда, басқа қорғау топтарының қатысуында N-Бок тобын таңдап бөлуге болады. Триметилсилил йодидімен ацетонитрилде реакциядан кейін метанолмен реакция Бок қорғалған аминдерді қорғаудың жұмсақ және әмбебап әдісі болып табылады. Триэтилсиланды карбокатион тұрақтандырғыш ретінде дихлорметан ішіндегі трифторацетат қышқылымен бірге қолдану, қорғалған аминқышқылдар мен пептидтердегі t-бутил эфирлері мен t-бутилкарбонил тобын қорғау үшін өнімділікті арттыруға, реакция уақытын қысқартуға, жұмысты жеңілдетуге және басқа қышқылға сезімтал қорғау топтарының (мысалы, бензилоксикарбонил, 9-флуоренилметоксикарбонил, O- және S-бензил және t-бутилтио топтары) қатысуында таңдаулылықты жақсартуға мүмкіндік береді.

Басқа қолданыстар

2 пиперидоннан басталатын 6 ацетил-1,2,3,4-тетрагидропиридин – маңызды нан хош иісінің құрамы – t-бокс ангидридін қолдану арқылы синтезделді. (Майяр реакциясына қараңыз). Бұл реакция тізбегінің алғашқы қадамы – амидтік азоттың ацетонитрилдегі t-бокс ангидридімен реакциясы нәтижесінде карбаматтың түзілуі, катализатор ретінде ДМАП пайдаланылды. Ди-трет-бутил дикарбонат қыздырғанда газ тәрізді өнімдерге ыдырайтындықтан полимерді көпіртуге арналған зат ретінде де қолданылады.

Қауіптер

Ди-трет-бутил дикарбонаттың бөтелкелеріндегі ішкі қысымның артуы, ылғалдың әсерінен оның ди-трет-бутил карбонатқа, содан кейін трет-бутанолға және CO2-ге баяу ыдырауынан туындайды. Осы себепті, ол әдетте шыны емес, пластик бөтелкелерде сатылады және сақталады. Реагенттің басты қауіптілігі – оның ингаляциялық уыттылығы. Оның 100 мг/м³ медианалық өлімдік концентрациясы егеуқұйрықтарда 4 сағат бойы фосгеннің (егеуқұйрықтарда 50 минут ішінде 49 мг/м³) концентрациясына шамалас.