Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Велинара – Сенегалдың Колда аймағында орналасқан қала. Ол 48 км-лік үлкен Велингара кратерінен сәл солтүстікте жатыр, бірақ осы құрылымның метеорит соққысынан пайда болғандығы әлі расталмаған. Халықтың көп бөлігі фулани, сонинке, волоф және мадинго тайпаларынан құралған. 2002 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 20 806 адамды құрады. 2007 жылы ресми есептерге сәйкес, халық саны 23 775-ке жеткен.
Vélingara is a town located in the Kolda Region of Senegal. It is slightly north of the large 48 km Vélingara crater though the structure's impact origin is still unconfirmed. The population is primarily composed of Fulani, Soninke, Wolof and Madingo. At the census of 2002 it numbered 20,806. In 2007, according to official estimates, it had grown to 23,775.
Негізгі кезеңнен 1940-шы жылдарға дейін
Велингара фулани тілінде «Егер жағдай жақсы болса, келіңіз» деген мағына береді. Бұл жердің табиғи мүмкіндіктері ауылдың негізін қалаушы Али Ниана Балдеге осы жерге қоныстануға түрткі болды. Фуладу аймағының барлық бөлігі сияқты, бұл жер де жануарларға толы және ауыл шаруашылығына қолайлы еді. Бұл алғашқы ауыл шамамен 1900 жылы құрылды. 1927 жылы Велингара Фулбеде туған Эльхаджи Диаоның айтуынша, оның негізі одан да ертерек, шамамен 1870 жылға дейін барады. Шындығында, 1880 жылғы Фуладу картасында алғашқы ауылдың орналасқан жеріне жақын жерде орналасқан Вэлингара деген елді мекен көрсетілген. Бұл ауыл кейін қалаға айналды ма? 1903 жылы Мусса Моло Гамбияға қашқаннан кейін француздықтар Фуладуды аннексиялады. Велингара сол кезде Патим Кандиае жаңа округіне қосылды. Бұл кезеңнің көп бөлігін Иро Мулай Балде басқарды, ал оның әкесі Алансо Кумбири Мусса Молоның басшылығымен Фуладу провинциясын басқарды. Француз үкімдігі кезінде Велингара біртіндеп дамыды. 1924 жылы ол бөлімшеге айналды. Алғашқы бөлімше басшыларының бірі Пусси 1931 жылы тағайындалды. Бұрын денсаулық сақтау және білім беру инфрақұрылымы құрылған болатын. Бірінші мектеп 1924 жылы ашылды, ал алғашқы медициналық пункт 1930 жылы салынды. Кейіннен Салум және Француздық Африка компаниясы (CFAO) сияқты сауда компаниялары фуланилер өсірген жер жаңғағын жинау үшін осы жерге келді. Ауылдың дамуы Велингараға әртүрлі шыққан адамдарды тартты. Біз көргендей, алғашқы қоныстанғандар фуланилер болды. Олар сол кезде халықтың көптеген топтарының бірі болды. Олар Велингара Эскалесінің, колониялық әкімшіліктің орталығының солтүстік-шығысына қарай екі шақырым жердегі Фулбе ауылында шоғырланды. Бұл фуланилер, елдің түпкі тұрғындары, сұхбаттасқандардың барлығының айтуынша, анимистер болған. Исламның баяу дамуына себеп бар. Фуладу исламды қабылдағысы келмейтін фуланилердің панасы болды. Олардың көптегісі Бунду, Мацина және Фута Тородағы мұсылмандық төңкерістерден кейін сонда қоныстанды, бұл мұсылмандық теократиялардың құрылуына мүмкіндік берді. Алайда Альфа Моло тұсында ислам, әсіресе элита деңгейінде, алға жылжуда. Бұл төңкеріс құлдар бастады, олардың көптегісі исламды қабылдады, ал ақсүйектер ежелгі сенімдеріне адал болды. Кейін бұл фуланилерге Гаабудан келген мандинкалар қосылды. Ислам ХХ ғасырдың басында осы Гаабункелердің Токулор маработы Аль Хадж Аали Каамның басшылығымен жаппай келуімен дамыды. Гаабу тұрғындары француздықтарға қарағанда қатал болған португалдық колониялық үкімнен қашып жүрді. Марабұт өзінің шәкірттерімен бірге көптеген ауылдарға, соның ішінде Мадина Гунасқа негіз салды. Бірақ Велингарадағы Гаабу мұсылмандары Биджиннен келген мандиголар болды. Бұл Морикунда, яғни Гаабу билігі астындағы марабұттар ауылы еді. Велингараның бұл мандиголары арасында екі есім сақталған: Сагна Ба Саманг және Абу Саманг. Кейін бұрынғысы Шериф Самсидин Айдараның әкесі Шериф Бекае Велингара мешітінің имамы болып тағайындалды. Велингарада басқа да шетелдік мұсылман азшылықтары өмір сүрді. Бұл сараколдар, атап айтқанда Фута Джалонның Сомбунду және Пюльхтары, соның ішінде Сеерно Мустафа Барри және Сеерно Мумини Ба. Соңғылары негізінен Велингарадағы алғашқы күндері Құранды оқытумен айналысты. Бұл қауымның кейбір мүшелері Фута-Тородан келген. Бұл Расин Джигуо мен Серно Мумини Ба туралы. Анимист фуланилердің арасында орналасқан мұсылмандардың бұл кішкентай тобы француз компанияларының тапсырысымен келген жаңа жұмысшылардың келуіне байланысты баяу өсті. Нәтижесінде мұсылман қауымы Шериф Бекае Айдараның басшылығымен ұйымдаса бастады. Ол алғашқы мешіттің орнын таңдап, оны белгілеген алғашқы имам Сагна Ба Самангты тағайындады.
Vélingara means "If it's good to live, come" in Fulani. The natural assets of this site certainly led Ali Niana Baldé, founder of the village, to settle there. Like the entire Fouladou region, this part was full of game and had fertile land for agriculture. This first village was founded around 1900. According to Elhadji Diao, born in Vélingara Fulbé around 1927, its foundation dates back to an earlier date, probably around 1870. Indeed, on a map of Fouladou from 1880 is mentioned a locality called Wélingara which is located in an area close to the location of the first village. Was it the village that later gave birth to the city? In 1903, the French annexed Fouladou after Moussa Molo fled to the Gambia. Vélingara was then attached to the new canton of Patim Kandiaye. It was headed for a large part of the period by Yéro Moulaye Baldé, whose father, Alanso Koumbiry, was already under Moussa Molo at the head of a province of Fouladou. Under French rule, Vélingara developed gradually. It became a subdivision in 1924. One of the first subdivision chiefs, Poussy, was installed in 1931. Previously, the health and school infrastructure were put in place. The first school was opened in 1924, the first dispensary built in 1930. Later, trading companies, including the Saloum and the Compagnie Française d'Afrique Occidentale (CFAO), set up there to collect groundnuts, which were increasingly cultivated by the Fulani. The development of the village attracted people of various origins to Vélingara. The first inhabitants, as we have seen, were Fulani. At that time, they were one of the majority groups of the population. They were concentrated in Fulbé, a village just two kilometres north east of Vélingara Escale, the seat of the colonial administration. These Fulani, the country's original inhabitants, were animists, according to all those interviewed. There is an explanation for this slow development of Islam. Indeed, the Fouladou was the refuge of the Fulani who were refractory to Islam. Many of them settled there following the Muslim revolutions in Bundu, Macina and Fouta Toro, which allowed the formation of Muslim theocracies. However, under Alpha Molo, Islam made progress, especially at the elite level. This revolution, led by slaves, was the one who embraced Islam in greater numbers while the nobles remained faithful to their ancient beliefs. These Fulani were later joined by Mandinka from the Gaabu. Islam developed at the beginning of the twentieth century with the massive arrival of these Gaabunke under the leadership of the Toucouleur marabout Al Hajj Aali Caam. The inhabitants of Gaabu were fleeing the Portuguese colonial regime, which was harsher than that of the French. The marabout mentioned with his talibés founded many villages, including Madina Gounass. But the Gaabu Muslims present in Vélingara were Mandingos from Bijini. It was a Moricounda, that is, a village of marabouts under the domination of the Gaabu. Among these Mandingos of Vélingara, tradition has retained two names: that of Sagna Ba Samang and Abou Samang. The former was later chosen as imam of the mosque of Vélingara by Chérif Bécaye, father of Chérif Samsidine AÏdara. Other foreign Muslim minorities lived in Vélingara. These were Sarakolés, notably the Soumboundou and Peulhs of Fouta Djalon, including Ceerno Moustapha Barry and Ceerno Mouminy Ba. The latter were mainly devoted to the teaching of the Qur'an in those early days in Velingara. Some of the members of this community came from Fouta Toro. This is the case of Racine Djiguo and Ceerno Mouminy Bâ. This small group of Muslims in the midst of animist Fulani will grow slowly with the arrival of new workers on behalf of the French companies present there. As a result, the Muslim community began to organize itself under the leadership of Chérif Bécaye Aïdara. He appointed the first Imam Sagna Ba Samang, who chose the location of the first mosque and demarcated it.
География
Құс ұшқан жерден ең жақын елді мекендер: Диоурору, Кадиалин, Бадимбур, Кампото, Бункилинг, Куади Байнук, Кандиалон және Маниора Мандигу. Дакар, ел астанасы, 570 км қашықтықта.
As the crow flies, the nearest localities are Diourourou, Kadialin, Badimbour, Kampoto, Bounkiling, Kouadi Bainouk, Kandialon and Maniora Mandingue. Dakar, the capital, is 570 km away.
Геологиялық физика
Велингарадан оңтүстікке қарай шамамен он екі шақырым жерде 48 км диаметрлі кратер орналасқан, бұл, әдетте, метеориттің соқтығысуынан пайда болған. Бұл құбылыс 1999 жылға дейін белгілі болған жоқ. Ол NASA спутниктік суреттері арқылы табылды.
About twelve kilometres south of Vélingara there is a crater with a diameter of 48 km, probably due to a meteorite impact. This phenomenon was not known until 1999. It was discovered thanks to NASA satellite images.
Халық саны
Халықтың көп бөлігі фулани, сонинке, волоф және мандинго тайпаларынан тұрады. 1988 және 2002 жылғы халық санақтарында Велингарада сәйкесінше 14 068 және 20 806 адам тұрды. 2007 жылы халық саны ресми түрде 23 775 адам деп есептелді.
The population is mainly composed of Fulani, Soninke, Wolof, and Mandingo. In the 1988 and 2002 censuses, Vélingara had 14,068 and 20,806 inhabitants respectively. In 2007, the population was officially estimated at 23,775.
Экономика
Бұл негізінен жергілікті ауылшаруашылық өнімдерімен сауда жасаудан көрінетін шағын қала.
It is a rural town that lives mainly from the trade of local agricultural products.
Мәдениет
2007 жылы Vélingara алғаш рет мәдениаралық күндерді, Carrefour халықаралық фестивалін (FESICAR) ұйымдастырды. Осыған орай, Шәриф Самсидин Айдара жоғары мектебі мен Велингараның аудандық кеңесі 2015 жылдың 15, 16 және 17 мамырында мәдени демалыс күндерін ұйымдастырады. Осы мүмкіндікті пайдаланып, мамандар панафриканизм және Нельсон Манделаның өмірі тақырыбында екі лекция оқыды. 2013 жылы біз жыл сайын өткізілетін Vélingara жас таланттары (VJT) атты жергілікті жас суретшілер арасындағы ең ірі мәдени сайысқа қатыстық.
In 2007, Vélingara organised for the first time intercultural days, the International Festival of the Carrefour (FESICAR). In this vein, a Cultural Weekend will be organized by the Chérif Samsidine Aidara high school and the Departmental Council of Vélingara on May 15, 16 and 17, 2015. On this occasion, two lectures on Pan Africanism and on the life of Nelson Mandela were led by specialists. In 2013 we participated in the largest cultural competition for young artists in the locality called Vélingara Jeunes Talents (VJT) which is held every year.