Porsche 908: 1968 жылғы жарыс машинасы, 3.0л қозғалтқыш, жаңа ережелерге сәйкес жасалған. Жылдамдық пен төзімділік үшін құрылған, 908/2 ашық нұсқасы да бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Porsche 908 – Porsche компаниясының жарыс машинасы. Ол 1968 жылы жарыс бөлімінің басшысы Фердинанд Пиехтің жетекшілігімен Гельмут Ботт (шасси) және Ханс Меджгер (қозғалтқыш) жасаған Porsche 906, Porsche 910, Porsche 907 модельдерінің жалғасы ретінде пайда болды. FIA 6-топ прототиптік спорттық автомобильдері үшін ережелерді өзгертіп, қозғалтқыштың көлемін 3000 куб.см-ге дейін шектеді, бұл Формула-1-дегідей болды. Сондықтан Porsche 908 – рұқсат етілген ең үлкен қозғалтқышы бар алғашқы Porsche спорттық машинасы болды. Алдыңғы Porsche 907-де тек 2200 куб.см көлемді 771/1 типті сегіз цилиндрлі қозғалтқыш орнатылған еді. Жаңа 3 литрлік 908 типті сегіз цилиндрлі қозғалтқыш 8400 айналымда қуаттылық танытты. Дәстүрлі түрде ауамен салқындатылатын және әр цилиндрында тек екі клапаны бар болғандықтан, ол заманауи F1 қозғалтқыштарына қарағанда аз қуатты болды, бірақ төзімділік жарыстарына жақсы сай келді. 908 бастапқыда жылдам трассаларда аэродинамикалық қарсылықты азайту үшін жабық купе түрінде жасалған, бірақ 1969 жылдан бастап көбінесе 908/2 – жеңіл ашық спайдер ретінде жарысқа қатысты. 1970 жылы Porsche 917-нің ауырлығын толықтыру және Targa Florio және Нюрбургринг сияқты қиын трассаларда маневрлік қабілеттің маңыздылығын ескере отырып, ықшам 908/3 ұсынылды. 1972 жылы жеке командаларға сатылған түрлі 908 машиналары 1980 жылдардың басына дейін жарысқа қатысты, көбінесе Porsche 934 негізінде жасалған 2,1 литрлік турбожылдамдатқышпен жабдықталды.
The Porsche 908 was a racing car from Porsche, introduced in 1968 to continue the Porsche 906 Porsche 910 Porsche 907 series of models designed by Helmuth Bott (chassis) and Hans Mezger (engine) under the leadership of racing chief Ferdinand Piëch. As the FIA had announced rule changes for Group 6 prototype sports cars limiting engine displacement to 3,000 cc, as in Formula One, Porsche designed the 908 as the first Porsche sports car to have an engine with the maximum size allowed. The previous Porsche 907 only had a 2,200 cc Type 771/1 flat eight engine developing The new 3 litre Type 908 flat eight produced at 8,400 rpm. Being traditionally air cooled and with only two valves per cylinder, it still had less power compared to more modern F1 designs which delivered over , but were not suited to endurance racing. The 908 originally was a closed coupe to provide low drag at fast tracks, but from 1969 on was mainly raced as the 908/2, a lighter open spyder. A more compact 908/3 was introduced in 1970 to complement the heavy Porsche 917 on twisty tracks that favored nimble cars, like Targa Florio and Nürburgring. Sold off to privateers for 1972, various 908s were entered until the early 1980s, often retro fitted with Porsche 934 based 2.1 litre turbocharged flat six engines.
908/01 (1968) Заңдары
Нюрбургрингтің 1000 шақырымын жеңгеніне қарамастан, 908 1968 жылы аса сенімді болған жоқ. Ескі және кішірек 2200 куб.см 907 маусымды үстем жеңістермен бастады, ал кейін прототиптер класындағы Porsche-тің алғашқы маңызды әрекетінен де жақсы нәтижелер көрсетті. Осы уақытта 4.7 литрлік Ford GT40 Group 5 спорттық машиналары жылдам трассаларда жарыстарда жеңіске жетті, Ford P68 сәтсіздікке ұшырады, Ferrari жарысқа қатыспады, ал Alfa Romeo 33 әлі де 2000 куб.см қозғалтқышты қолданды. 5000 куб.см Group 5 спорттық автомобильдер санатының ең төменгі өндіріс талабы 50 данадан 25 данаға дейін төмендетілгендіктен, 1969 жылы Porsche тағы бір қадам жасап, жаңа 12 цилиндрлі автомобильдің қажетті 25 данасын, Porsche 917-ні жасауға шешім қабылдады. Бұл тәуекелді инвестиция шамамен бір жылға созылуы күтілді, ал 908 осы уақытқа дейін нәтиже беруге тиіс болды. 1968 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысы Франциядағы саяси жағдайдың тұрақсыздығына байланысты маусымнан қыркүйек айының соңына ауыстырылды, бұл 908 пен GT40 арасындағы бәсекеге мүмкіндік жасады. Porsche 908 LH (ұзын құйрықты) машиналары біліктілікте және жарыстың басында ең жылдам болды, бірақ Porsche қосымша уақытты 908-ді жақсартуға пайдаланбағанын көрсетті. Генератордағы ақаулар кешігуге, тіпті дисквалификацияға әкелді, себебі Porsche командасының жаңа басшылары жөндеу ережелерін дұрыс түсінбеді. Тағы да V8 қозғалтқышы бар Ford жеңіске жетті, ал 907 LT жалғыз аман қалған стандартты 908-ден бұрын екінші орынға шықты. Сонымен қатар, Ford 1968 жылғы Халықаралық Чемпионатты жеңіп алды.
Despite winning the 1000km Nürburgring, the 908 was anything but convincing in 1968. The older and smaller 2200 cc 907 had started the season with dominating wins and later delivered better results than Porsche's first serious attempt in the prototype category. Meanwhile, the older 4.7 litre Ford GT40s Group 5 sports cars were winning races on the faster tracks, while the Ford P68 being a failure, Ferrari remaining absent, and the Alfa Romeo 33 still utilizing a 2,000 cc engine. With the minimum production requirement for the 5,000 cc Group 5 sports car category reduced from 50 units to 25 for 1969, Porsche decided to go one step further and build the required 25 examples of a new 12 cylinder car, the Porsche 917. This risky investment was expected take about a year, though, and the 908 was supposed to deliver results in the meantime. The 1968 24 Hours of Le Mans was postponed from June to the end of September due to political unrest in France, setting the stage for a showdown between the 908s and the GT40s. The Porsche 908 LHs (long tails) were the fastest in qualifying and the early stages of the race, but it showed that Porsche had not taken advantage of the additional time to improve the 908. Troubles with the alternator caused delays and even disqualifications as the new Porsche team leaders had misinterpreted the repair rules. Once again, a V8 powered Ford won, and a 907 LT came in second in front of the sole surviving standard 908. In addition, Ford won the 1968 International Championship for Makes.
908/02 (1969) Заңдары
1969 жылы 6-топтың прототип ережелері өзгертілді, ал Porsche 908/02 spyder моделінің салмағын азайтты, шатырын және ұзын артқы бөліктерін алып тастады. Алюминий түтікшелі рамалар қолданылды, олардың қысымын тексеру үшін ауа қысымын өлшегіштер пайдаланылды. 1969 жылғы Дайтонаның 24 сағаттық жарысы Porsche үшін сәтсіз аяқталды, себебі барлық үш 908/02 машинасы бұзылды, ал жеңіс Lola T70-ке бұйырды. Себрингтің 12 сағаттық жарысында Ford GT40 зауыттан шыққан үш 908/2 машинасынан басым түсті. Осы кезде Женевада күшті 917 Porsche таныстырылды, 908 машинасының мансабы аяқталды деп есептелді, бірақ 908 үлкен жетістіктерге қол жеткізе бастады. Келесі жарыс – Брендс-Хатчта өткен BOAC 500, онда 908 машинасы үздік нәтиже көрсетіп, Ferrari 312P-ден 1-2-3 орындарды иеленді. 1000 км Монца, Тарга Флорио, 1000 км Спа және 1000 км Нюрбургрингте 1-2-3-4-5 орындарды жеңіп алып, 1969 жылғы Халықаралық Чемпионатты 908/02 Porsche үшін сақтап қалды, ал Porsche 917 машинасы қиындықтарға тап болды. Дегенмен, Ле-Манның мәртебелі 24 сағаттық жарысын 1969 жылы тағы да Ford GT40 жеңіп алды, себебі 917 машиналары көп сағат бойы көшбасшы болғаннан кейін қорапшаларында ақаулар пайда болды. 908 машинасы жеңіс үшін күресті, Ханс Херманн Джеки Икске өте жақын екінші орынға шықты. Херманннің 908 машинасының төмен сүйрелетін купесі тік жолдарда жылдам болды, бірақ жарыс аяқталар кезде тежегіштер тозығып, 908 машиналарымен бірге енгізілген шам арқылы көрсетілді. Команда жапсырмаларды ауыстырмауға тәуекел етті, бұл Икске тежеу кезінде озуға мүмкіндік берді. Стив Маккуиннің 1970 жылғы Себрингтің 12 сағаттық жарысында екінші орын алған 908/02 машинасы жарыс барысында Ле-Ман фильміне түсіру үшін камера машинасы ретінде де пайдаланылды. Бастапқыда Маккуин жарыста Porsche 917 машинасымен жүргізуді жоспарлаған, бірақ фильмді қаржыландырған студия бұған келіспеді.
For 1969, the Group 6 prototype rules were changed, and Porsche lowered the weight of the Porsche 908/02 spyder by , removing the roof and the long tails. Aluminium tube frames were used, with air pressure gauges to check them. The 1969 24 Hours of Daytona was a disaster for Porsche, as all three 908/02 failed, while a Lola T70 won. At the 12 Hours of Sebring, a Ford GT40 defeated a trio of factory entered 908/2s. At that time, the more powerful Porsche 917 was introduced in Geneva, and it seemed that the career of the 908 was over, but the 908 started to succeed. The next race was the BOAC 500 at Brands Hatch, where the 908 was finally successful, finishing 1 2 3 ahead of a Ferrari 312P. With additional wins at the 1000km Monza, the Targa Florio, the 1000km Spa and an overwhelming 1 2 3 4 5 at the 1000 km Nürburgring, the 1969 International Championship for Makes was secured for Porsche by the 908/02, while the Porsche 917 suffered problems. However, the prestigious 24 hours of Le Mans was again won by a Ford GT40 in 1969, as the 917s had gearbox troubles after leading for many hours. A 908 challenged for the win, as Hans Herrmann came in as a very close second, behind Jacky Ickx. Herrmann's 908 low drag coupé was fast on the straights, but near the race's end the brake pads wore down, indicated by a light that was introduced with the 908s. The team gambled on not changing the pads, which allowed Ickx to pass under braking. The 908/02 in which Steve McQueen finished second at the 1970 12 Hours of Sebring was also used as a camera car for the Le Mans film in the race itself. McQueen originally intended to drive a Porsche 917 in the race, though this was vetoed by the studio funding the film.
908/03 (1970) Заңдары
1969 жылдың соңында 917 үлгерілгеніне қарамастан, 908-дің мансабы жалғасты. "Нюрбургринг" және "Тарга Флорио" сияқты өте қиын, бұрылысты және баяу трассаларда 917, тіпті "917K" модификациясына өңделгеннен кейін де тиімді болмады. Сондықтан "бір өлшемге сай" жасауға тырыспай, Porsche әр түрлі жарыс трассаларына арналған арнайы машиналар құрастырды. Көктемгі жарыстарда қолданылған жеңіл және шағын Porsche 909 моделі негізінде жасалған жаңа, ашық кабиналы 908/03 нұсқасы, 908/02-ден тіпті қысқа болып, бар болғаны 500 кг (1100 фунт) салмаққа ие болды – ұзақ дистанциялық жарыс машинасы үшін бұл өте жеңіл салмақ. Салыстыру үшін, 917K шамамен 840 кг салмақта болды. 908/03 соншалықты қысқа болғандықтан, жүргізушінің аяқтары алдыңғы дөңгелектерден алға шығып тұрды. Бұл нұсқа 1970 жылғы "Нюрбургринг 1000 км" және "Тарга Флорио" жарыстарында табысқа жетті, онда орташа жылдамдық "Ле-Манда" 917LH ұзын құйрықты машиналарының жылдамдығының шамамен жартысына ғана жете алды. 1971 жылы 908 машиналарының артқы бөлігіне тік қанаттар орнатылды, бірақ олар "Тарга Флорио" жарысында "Альфа Ромео" және олардың "Tipo 33" машиналарынан жеңіліске ұшырады. Барлық 908/03 машиналары апатқа ұшырады (бірінші айналымда екеуі; Брайан Редман құлау салдарынан ауыр жарақат алды), бірақ Вик Элфорд ең жылдам айналымды тіркеді. Келесі жарыста "Нюрбургрингте" 908 машинасы екі "Альфа Ромео" алдында бірінші, екінші және үшінші орындарды жеңіп алды, бірақ "Альфа Ромеоның" "Брэндс-Хатч" және "Уоткинс-Глен" жарыстарындағы жеңістері осы прототиптердің 917 машиналарын жеңе алатынын көрсетті. Қуатты 917 және жеңіл 908 машиналарының үйлесімі Porsche 1969 жылдан 1971 жылға дейін жыл сайын Халықаралық Машиналар Чемпионатында үстемдік құрды.
Despite the more powerful 917 improving towards the end of 1969, the career of the 908 continued. On rather twisty and slow tracks like Nürburgring and Targa Florio, the 917 was not suited well even after being modified to the "917K". So rather than trying to make "one size fit all", Porsche built dedicated cars for each type of racing track. Based upon the lightweight and short Porsche 909 which was used in hillclimbing, the new open cockpit version, the 908/03, was even shorter than the 908/02, and only weighed 500 kg (1,100 lb) very light for a long distance racing car. By comparison, the 917K weighed about 840 kg (1,900 lb). The 908/03 was so short that the driver's legs projected ahead of the front wheels. This version was successful in the 1970 Nürburgring 1000 km and the Targa Florio, where typical speeds were only about half of the which the 917LH long tails could achieve at Le Mans. In 1971, vertical fins were added to the rear of the 908s which were nonetheless beaten at the Targa by Alfa Romeo and their Tipo 33s. All entered 908/03s crashed (two on the first lap; Brian Redman was badly injured after crashing), but Vic Elford did manage to set the fastest lap. The next race at the Nürburgring saw a 1 2 3 finish for the 908 in front of two Alfas, but with Alfa scoring wins at Brands Hatch and Watkins Glen, it was proven that these prototypes could beat the 917s. With the combination of the powerful 917 and the lightweight 908, Porsche dominated the International Championship for Makes each year from 1969 to 1971.
1972 - 1981 жылдар
1972 жылы 5000 куб.см. көлемді 5-топ спорттық автомобильдер класы тоқтатылды, ал 917 және оның басты бәсекелесі Ferrari 512 модадан шықты. 3000 куб.см. класы, «5-топ спорттық автомобильдер» деп қайта аталды, Porsche-тің басты артықшылығы – олардың жеңіл салмағы болды, себебі жаңа ережелер Porsche-тің мүмкіндігінен әлдеқайда ауыр салмақты талап етті (оны тіпті жеткізе алмады), бұл Ferrari 312PB, Alfa Romeo T33TT және Matra-ға үлкен артықшылық берді. Олардың қозғалтқыштары жоғары қуатты, тіпті төзімділік жарыстары үшін де 3 литрден астам көлемді болды. Porsche 20 жылдық зауыттық спорттық жарыс тарихын аяқтап, 908/03 машиналарын клиенттерге сатты. Can-Am сериясы үшін 917/10 турбосын әзірлеумен қатар, Зуффенхаузендегі компания ескірген Porsche 911-ді дамытуға күш салды, 911-дің турбокомпрессормен жабдықталған оппозиттік қозғалтқышын сынады. Дегенмен, үш жылдық Porsche 908LH купесі Рейнхольд Йосттың қатысуымен 1972 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында үшінші орын алды. Клиенттер ережеге сәйкес қосымша салмақпен жабдықталған бірнеше 908/03 машиналарын жарысқа қатысуын жалғастырды. 1975 жылы кейбір 908-ге Porsche 934 GT машинасына орнатылған сияқты турбокомпрессорлы қозғалтқыштар орнатылды. Тіпті 2,1 литрлік және 1,4 турбо коэффициентімен турбо қозғалтқыштар атмосфералық 3 литрлік қозғалтқыштардан жоғары қуатты болды. Осы мүмкіндікті пайдаланып, 1976 жылы зауыт Porsche 936-ны жаңа 6-топ екі орынды жарыс машинасы класында бәсекелесу үшін жасады, ол 5-топ спорттық автомобильдер класын алмастырды. 934 және 935 моделінен айырмашылығы, Porsche 936-ны сатуға ұсынбады, оны тек бірнеше жарыстарға, көбінесе Ле-Манға қатыстырды. Бірнеше клиенттік 908 машиналары 936 стиліндегі кузовпен жаңартылды. 1980 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында екінші орын алған Йост және Иккс-тің Porsche 908/80 турбо машинасы кейінірек Porsche 936 шассиіне ие екені анықталды. 908 үш әртүрлі онжылдық аралығында 1000 км Нюрбургринг жарысын жеңіп алды, 1968 жылдан 1971 жылға дейін қатарынан төрт рет жеңіске жетті және соңғы жеңісі үшін турбоқондырғышты пайдаланған 1980 жылы тағы да жеңіп алды. Қазіргі уақытта кейбір 908 машиналары әлі де Classic Endurance Racing (CER) сериясы сияқты жарыстарда жарысады.
For 1972, the 5,000 cc Group 5 sports car category was discontinued, and the 917 and its main rival, the Ferrari 512, became obsolete. In the 3,000 cc category, renamed "Group 5 sports cars", Porsche's main advantage was their low weight, as the engine was underpowered with The new rules required a much higher weight than Porsche could achieve (well under ), giving the advantage to the Ferrari 312PB, Alfa Romeo T33TT and Matra with their more powerful F1 derived engines that had or more, even in endurance trim. Porsche decided to end its 20 year history of factory sports car racing and sold the 908/03 cars to customers. Besides developing the 917/10 turbo for the Can Am series, the Zuffenhausen based company focused on the development of the already aging Porsche 911, testing the 911 flat six with turbochargers. Yet a three year old Porsche 908LH coupé was entered by Reinhold Joest in the 1972 24 Hours of Le Mans, finishing third. Customers continued to race several 908/03s, fitted with extra weight as required by the rules. In 1975, some 908s were fitted with turbocharged engines, similar to those used in the Porsche 934 GT car. Even with 2.1 litre and a turbo factor of 1.4, the turbos by now outpowered normally aspirated 3 litre engines. Taking advantage of that, in 1976 the factory developed the Porsche 936 to compete in the new Group 6 two seater racing car category that replaced the Group 5 sports car class. Unlike the 934 and 935, Porsche did not offer the 936 for sale, entering it in a few races only, mostly at Le Mans. Several customer 908s were upgraded with 936 style bodywork. The Porsche 908/80 turbo of Joest and Ickx, which finished second in the 1980 24 Hours of Le Mans, turned out later to have a real Porsche 936 chassis. The 908 won the 1000 km Nürburgring in three different decades, winning four years in a row from 1968 to 1971 and again in 1980, utilizing turbocharging for its final victory. Some 908s are still raced currently in competitions such as the Classic Endurance Racing (CER) series.