Кіріспе

Porsche 908 – Porsche компаниясының жарыс машинасы. Ол 1968 жылы жарыс бөлімінің басшысы Фердинанд Пиехтің жетекшілігімен Гельмут Ботт (шасси) және Ханс Меджгер (қозғалтқыш) жасаған Porsche 906, Porsche 910, Porsche 907 модельдерінің жалғасы ретінде пайда болды. FIA 6-топ прототиптік спорттық автомобильдері үшін ережелерді өзгертіп, қозғалтқыштың көлемін 3000 куб.см-ге дейін шектеді, бұл Формула-1-дегідей болды. Сондықтан Porsche 908 – рұқсат етілген ең үлкен қозғалтқышы бар алғашқы Porsche спорттық машинасы болды. Алдыңғы Porsche 907-де тек 2200 куб.см көлемді 771/1 типті сегіз цилиндрлі қозғалтқыш орнатылған еді. Жаңа 3 литрлік 908 типті сегіз цилиндрлі қозғалтқыш 8400 айналымда қуаттылық танытты. Дәстүрлі түрде ауамен салқындатылатын және әр цилиндрында тек екі клапаны бар болғандықтан, ол заманауи F1 қозғалтқыштарына қарағанда аз қуатты болды, бірақ төзімділік жарыстарына жақсы сай келді. 908 бастапқыда жылдам трассаларда аэродинамикалық қарсылықты азайту үшін жабық купе түрінде жасалған, бірақ 1969 жылдан бастап көбінесе 908/2 – жеңіл ашық спайдер ретінде жарысқа қатысты. 1970 жылы Porsche 917-нің ауырлығын толықтыру және Targa Florio және Нюрбургринг сияқты қиын трассаларда маневрлік қабілеттің маңыздылығын ескере отырып, ықшам 908/3 ұсынылды. 1972 жылы жеке командаларға сатылған түрлі 908 машиналары 1980 жылдардың басына дейін жарысқа қатысты, көбінесе Porsche 934 негізінде жасалған 2,1 литрлік турбожылдамдатқышпен жабдықталды.

908/01 (1968) Заңдары

Нюрбургрингтің 1000 шақырымын жеңгеніне қарамастан, 908 1968 жылы аса сенімді болған жоқ. Ескі және кішірек 2200 куб.см 907 маусымды үстем жеңістермен бастады, ал кейін прототиптер класындағы Porsche-тің алғашқы маңызды әрекетінен де жақсы нәтижелер көрсетті. Осы уақытта 4.7 литрлік Ford GT40 Group 5 спорттық машиналары жылдам трассаларда жарыстарда жеңіске жетті, Ford P68 сәтсіздікке ұшырады, Ferrari жарысқа қатыспады, ал Alfa Romeo 33 әлі де 2000 куб.см қозғалтқышты қолданды. 5000 куб.см Group 5 спорттық автомобильдер санатының ең төменгі өндіріс талабы 50 данадан 25 данаға дейін төмендетілгендіктен, 1969 жылы Porsche тағы бір қадам жасап, жаңа 12 цилиндрлі автомобильдің қажетті 25 данасын, Porsche 917-ні жасауға шешім қабылдады. Бұл тәуекелді инвестиция шамамен бір жылға созылуы күтілді, ал 908 осы уақытқа дейін нәтиже беруге тиіс болды. 1968 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысы Франциядағы саяси жағдайдың тұрақсыздығына байланысты маусымнан қыркүйек айының соңына ауыстырылды, бұл 908 пен GT40 арасындағы бәсекеге мүмкіндік жасады. Porsche 908 LH (ұзын құйрықты) машиналары біліктілікте және жарыстың басында ең жылдам болды, бірақ Porsche қосымша уақытты 908-ді жақсартуға пайдаланбағанын көрсетті. Генератордағы ақаулар кешігуге, тіпті дисквалификацияға әкелді, себебі Porsche командасының жаңа басшылары жөндеу ережелерін дұрыс түсінбеді. Тағы да V8 қозғалтқышы бар Ford жеңіске жетті, ал 907 LT жалғыз аман қалған стандартты 908-ден бұрын екінші орынға шықты. Сонымен қатар, Ford 1968 жылғы Халықаралық Чемпионатты жеңіп алды.

908/02 (1969) Заңдары

1969 жылы 6-топтың прототип ережелері өзгертілді, ал Porsche 908/02 spyder моделінің салмағын азайтты, шатырын және ұзын артқы бөліктерін алып тастады. Алюминий түтікшелі рамалар қолданылды, олардың қысымын тексеру үшін ауа қысымын өлшегіштер пайдаланылды. 1969 жылғы Дайтонаның 24 сағаттық жарысы Porsche үшін сәтсіз аяқталды, себебі барлық үш 908/02 машинасы бұзылды, ал жеңіс Lola T70-ке бұйырды. Себрингтің 12 сағаттық жарысында Ford GT40 зауыттан шыққан үш 908/2 машинасынан басым түсті. Осы кезде Женевада күшті 917 Porsche таныстырылды, 908 машинасының мансабы аяқталды деп есептелді, бірақ 908 үлкен жетістіктерге қол жеткізе бастады. Келесі жарыс – Брендс-Хатчта өткен BOAC 500, онда 908 машинасы үздік нәтиже көрсетіп, Ferrari 312P-ден 1-2-3 орындарды иеленді. 1000 км Монца, Тарга Флорио, 1000 км Спа және 1000 км Нюрбургрингте 1-2-3-4-5 орындарды жеңіп алып, 1969 жылғы Халықаралық Чемпионатты 908/02 Porsche үшін сақтап қалды, ал Porsche 917 машинасы қиындықтарға тап болды. Дегенмен, Ле-Манның мәртебелі 24 сағаттық жарысын 1969 жылы тағы да Ford GT40 жеңіп алды, себебі 917 машиналары көп сағат бойы көшбасшы болғаннан кейін қорапшаларында ақаулар пайда болды. 908 машинасы жеңіс үшін күресті, Ханс Херманн Джеки Икске өте жақын екінші орынға шықты. Херманннің 908 машинасының төмен сүйрелетін купесі тік жолдарда жылдам болды, бірақ жарыс аяқталар кезде тежегіштер тозығып, 908 машиналарымен бірге енгізілген шам арқылы көрсетілді. Команда жапсырмаларды ауыстырмауға тәуекел етті, бұл Икске тежеу кезінде озуға мүмкіндік берді. Стив Маккуиннің 1970 жылғы Себрингтің 12 сағаттық жарысында екінші орын алған 908/02 машинасы жарыс барысында Ле-Ман фильміне түсіру үшін камера машинасы ретінде де пайдаланылды. Бастапқыда Маккуин жарыста Porsche 917 машинасымен жүргізуді жоспарлаған, бірақ фильмді қаржыландырған студия бұған келіспеді.

908/03 (1970) Заңдары

1969 жылдың соңында 917 үлгерілгеніне қарамастан, 908-дің мансабы жалғасты. "Нюрбургринг" және "Тарга Флорио" сияқты өте қиын, бұрылысты және баяу трассаларда 917, тіпті "917K" модификациясына өңделгеннен кейін де тиімді болмады. Сондықтан "бір өлшемге сай" жасауға тырыспай, Porsche әр түрлі жарыс трассаларына арналған арнайы машиналар құрастырды. Көктемгі жарыстарда қолданылған жеңіл және шағын Porsche 909 моделі негізінде жасалған жаңа, ашық кабиналы 908/03 нұсқасы, 908/02-ден тіпті қысқа болып, бар болғаны 500 кг (1100 фунт) салмаққа ие болды – ұзақ дистанциялық жарыс машинасы үшін бұл өте жеңіл салмақ. Салыстыру үшін, 917K шамамен 840 кг салмақта болды. 908/03 соншалықты қысқа болғандықтан, жүргізушінің аяқтары алдыңғы дөңгелектерден алға шығып тұрды. Бұл нұсқа 1970 жылғы "Нюрбургринг 1000 км" және "Тарга Флорио" жарыстарында табысқа жетті, онда орташа жылдамдық "Ле-Манда" 917LH ұзын құйрықты машиналарының жылдамдығының шамамен жартысына ғана жете алды. 1971 жылы 908 машиналарының артқы бөлігіне тік қанаттар орнатылды, бірақ олар "Тарга Флорио" жарысында "Альфа Ромео" және олардың "Tipo 33" машиналарынан жеңіліске ұшырады. Барлық 908/03 машиналары апатқа ұшырады (бірінші айналымда екеуі; Брайан Редман құлау салдарынан ауыр жарақат алды), бірақ Вик Элфорд ең жылдам айналымды тіркеді. Келесі жарыста "Нюрбургрингте" 908 машинасы екі "Альфа Ромео" алдында бірінші, екінші және үшінші орындарды жеңіп алды, бірақ "Альфа Ромеоның" "Брэндс-Хатч" және "Уоткинс-Глен" жарыстарындағы жеңістері осы прототиптердің 917 машиналарын жеңе алатынын көрсетті. Қуатты 917 және жеңіл 908 машиналарының үйлесімі Porsche 1969 жылдан 1971 жылға дейін жыл сайын Халықаралық Машиналар Чемпионатында үстемдік құрды.

1972 - 1981 жылдар

1972 жылы 5000 куб.см. көлемді 5-топ спорттық автомобильдер класы тоқтатылды, ал 917 және оның басты бәсекелесі Ferrari 512 модадан шықты. 3000 куб.см. класы, «5-топ спорттық автомобильдер» деп қайта аталды, Porsche-тің басты артықшылығы – олардың жеңіл салмағы болды, себебі жаңа ережелер Porsche-тің мүмкіндігінен әлдеқайда ауыр салмақты талап етті (оны тіпті жеткізе алмады), бұл Ferrari 312PB, Alfa Romeo T33TT және Matra-ға үлкен артықшылық берді. Олардың қозғалтқыштары жоғары қуатты, тіпті төзімділік жарыстары үшін де 3 литрден астам көлемді болды. Porsche 20 жылдық зауыттық спорттық жарыс тарихын аяқтап, 908/03 машиналарын клиенттерге сатты. Can-Am сериясы үшін 917/10 турбосын әзірлеумен қатар, Зуффенхаузендегі компания ескірген Porsche 911-ді дамытуға күш салды, 911-дің турбокомпрессормен жабдықталған оппозиттік қозғалтқышын сынады. Дегенмен, үш жылдық Porsche 908LH купесі Рейнхольд Йосттың қатысуымен 1972 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында үшінші орын алды. Клиенттер ережеге сәйкес қосымша салмақпен жабдықталған бірнеше 908/03 машиналарын жарысқа қатысуын жалғастырды. 1975 жылы кейбір 908-ге Porsche 934 GT машинасына орнатылған сияқты турбокомпрессорлы қозғалтқыштар орнатылды. Тіпті 2,1 литрлік және 1,4 турбо коэффициентімен турбо қозғалтқыштар атмосфералық 3 литрлік қозғалтқыштардан жоғары қуатты болды. Осы мүмкіндікті пайдаланып, 1976 жылы зауыт Porsche 936-ны жаңа 6-топ екі орынды жарыс машинасы класында бәсекелесу үшін жасады, ол 5-топ спорттық автомобильдер класын алмастырды. 934 және 935 моделінен айырмашылығы, Porsche 936-ны сатуға ұсынбады, оны тек бірнеше жарыстарға, көбінесе Ле-Манға қатыстырды. Бірнеше клиенттік 908 машиналары 936 стиліндегі кузовпен жаңартылды. 1980 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысында екінші орын алған Йост және Иккс-тің Porsche 908/80 турбо машинасы кейінірек Porsche 936 шассиіне ие екені анықталды. 908 үш әртүрлі онжылдық аралығында 1000 км Нюрбургринг жарысын жеңіп алды, 1968 жылдан 1971 жылға дейін қатарынан төрт рет жеңіске жетті және соңғы жеңісі үшін турбоқондырғышты пайдаланған 1980 жылы тағы да жеңіп алды. Қазіргі уақытта кейбір 908 машиналары әлі де Classic Endurance Racing (CER) сериясы сияқты жарыстарда жарысады.