Кіріспе

Балық түрлері
Түрлер қорабы
| статусы = VU
| статусы жүйесі = IUCN3.1
| статусы анықтамасы =
| суреті = Bumphead parrotfish (Bolbometopon muricatum) (49509140173). jpg
| атау авторы = J. L. B. Smith, 1956
| таксоны = Bolbometopon muricatum
| авторы = (Valenciennes, 1840)
| синонимдер = *Scarus muricatus Valenciennes, 1840
Bolbometopon muricatus (Valenciennes, 1840)
Callyodon muricatus (Valenciennes, 1840)
| синонимдер анықтамасы =

Басқа да кең таралған аттары: bumphead parrotfish, humphead parrotfish, double-headed parrotfish, buffalo parrotfish және giant parrotfish. Бұл – Bolbometopon туысының жалғыз түрі және маржан рифтерінде тіршілік ететін ең ірі шөп жейтін балық.

Түрдің сипаттамасы

Қарақұйрықтардан айырмашылығы, оның басы тік профильге ие, ал басқа попугайбалықтардан өзгеше, басының алдыңғы жиегін қоспағанда, денесі біркелкі қабықшамен жабылған, ол көбінесе ақшыл жасылдан қызғылт түске дейін болады. Бастапқы түсі күңгірт сұр, ақ дақтар шашыраңқы орналасқан, біртіндеп біркелкі қою жасылға айналады. Бұл түрде жынысқа байланысты түс өзгерісі байқалмайды. Ересек балықтың маңдайы дөңгелек болып өседі және тіс пластиналары жартылай ғана ерінмен жабылып, көрінеді. Бұл түрдің өсуі баяу, өмір сүру ұзақтығы жоғары (40 жылға дейін), көбеюі кешігеді және популяциясының жаңаруы төмен. Бұл түрлер үйіршіктікке бейім және көбінесе шағын топтарда кездеседі, бірақ теңіз жаққа қарай және сыртқы лагуна рифтерінде топтың саны 75-тен асып кетуі мүмкін.

Көбею

Жасыл құйрықты балық жыныстық жағынан монохроматикалық, яғни ересектердің өмірлік циклында бастапқы немесе соңғы фазасы болмайды. Балықтар ай фазасы кезінде сыртқы рифтің беткейіне жақын немесе жарлы жерлерде, ойыстарда немесе арналардың аузына жақын жерлерде, әдетте, жаңа айға дейін шашырады. Олар шашыруға арналған жиналатын орындарды пайдаланады.

Экология

Жаңа қоныстанған жасөспірімдер қорғалған лагуналарда тармақталған кораллдарда (негізінен Акропора) кездеседі. Кішкентай жасөспірімдер (<50 мм) көбінесе Damselfish-пен бірге болады. Ірі жасөспірім жасыл құйрықты балықтар лагуналарда, көбінесе теңіз шөптерінде кездеседі, ал ересек балықтар 30 метрге дейінгі тереңдіктегі ашық лагуналарда және теңізге қарайтын рифтерде кездеседі. Олар бентостық балдырлармен және тірі маржандармен қоректенеді. Ересек жасыл құйрықты балықтар тамақтану үшін басын кораллдарға соғып, осылай қоректенуге көмектеседі. Әрбір ересек балық жылына бес тоннадан астам құрылымдық риф карбонатын жұтады, бұл рифтердің биоэрозиясына үлкен үлес қосады. Балықтар түнде кораллдардың арасында, үңгірлерде және кемелердің құлау орындарында, әдетте үлкен топта ұйықтайды.

Қорғау

Бұл түрдің ірілігі, баяу өсуі және топтап жүретін мінез-құлқы оның тым көп аулауға осал екенін көрсетеді. Сүңгірлер мен тор тастаушылар олар түнде ұйықтағанда ірі топтарды аулайды. NOAA/NMFS 2004 жылы бұл түрді қорғауға алынған түрлердің бірі деп таныды, яғни түрдің жоғалу қаупі бар деп есептеледі, бірақ Құрдымды түрлер туралы заң бойынша тізімге енгізуге жеткілікті мәліметтер жоқ. Ортаның нашарлауы және жойылуы оның санының азаюын жылдамдатты. Жастар мекендейтін жерлер нашар су сапасынан, мысалы, орман шаруашылығынан шыққан шөгінділерден зардап шегуі мүмкін. Уэйк аралы, Джонстон атолы және Палмира атолын қоршаған сулар жағалаудан бастап қатаң сақталатын теңіз қорғалған аймақтары болып табылады, яғни АҚШ азаматы осы балықты аулауға, ұстауға немесе сақтауға арнайы рұқсат алуы тиіс. Сонымен қатар, бұл аумақтардың АҚШ-тың эксклюзивті экономикалық аймағының суларында SCUBA жабдықтарымен сүңгірлі балық аулау арқылы кешкі 6-дан таңғы 6-ға дейін ұстауға рұқсат жоқ. Палаудағы балықтар популяциясы экспортқа тыйым салу арқылы қорғалады.