Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық H классы эсминецтерінің жетекшісі
British flotilla leader of H class
HMS Hardy – 1930-шы жылдардың ортасында Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері үшін салынған H классы эсминецтерінің жетекшісі болды. 1936–1939 жылдардағы Испания азамат соғысы кезінде кеме Испания суларында көп уақыт өткізіп, Ұлыбритания мен Францияның соғыс екі тарапына да қару блокадасын сақтады. 1939 жылдың қазанында «Харди» кемесі Сьерра-Леонедегі Фритаунға Оңтүстік Атлантикада неміс саудалық рейдтік кемелерін іздеу үшін К күшімен бірге жіберілді. 1940 жылдың басында Ұлыбританияға оралғаннан кейін кеме 2-ші эсминец флотилиясының флагманы болды. 1940 жылғы Норвегия кампаниясы кезінде «Харди» Нарвиктің бірінші шайқасына қатысып, бір неміс эсминцін батырды. Британдық кемелер кері шегініп бара жатқанда, оларды тағы екі неміс эсминці табыстырып, «Хардиге» ауыр зақым келтірді, сол себепті кеме батып кетпеуі үшін жағаға тірелді. Кеме толқының көтерілуімен бірге судан көтеріліп, ақырында аударылып кетті.
HMS Hardy was the flotilla leader for the H class destroyers, built for the Royal Navy in the mid 1930s. During the Spanish Civil War of 1936–1939 the ship spent considerable time in Spanish waters, enforcing the arms blockade imposed by Britain and France on both sides of the conflict. Hardy was transferred to Freetown, Sierra Leone, in October 1939 to hunt for German commerce raiders in the South Atlantic with Force K. After returning to the United Kingdom in early 1940, the ship became flagship of the 2nd Destroyer Flotilla assigned to the Home Fleet. During the Norwegian campaign of 1940, Hardy participated in the First Battle of Narvik where she sank one German destroyer. As the British ships were withdrawing, they were discovered by two other German destroyers that so badly damaged Hardy that she had to be run aground to stop her from sinking. The ship was lifted by a rising tide and eventually capsized.
Сипаттама
Стандартты және толық жүктемеде сусымасы өзгерді. Кеменің жалпы ұзындығы 337 фут (103 м), ені 34 фут (10 м) және суға бату тереңдігі 12 фут (4 м) болды. Ол Парсонс тісті бу турбиналарымен қозғалды, екі валды айдады, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы болды. Турбиналарға арналған бу үш Admiralty 3 барабанды су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етілді. Харди кемесі жанармай майының максималды мөлшерін алып жүрді, бұл оған жылдамдығында қашықтықты қамтамасыз етті. Кеменің экипажы 175 офицер мен теңізшіден тұрды. Кемеде бес 45 калибрлі 4,7 дюймдік (120 мм) Mark IX зеңбірегі жеке орналастырылған. Әуе шабуылынан қорғану үшін Хардидің 0,5 дюймдік Vickers Mark III пулеметін орнату үшін екі төрттік Mark I орнатуы болды. Ол екі су үсті торпедалық аппаратпен жабдықталған, олар торпедаға арналған.
Hardy displaced at standard load and at deep load. The ship had an overall length of 337 feet (103 m), a beam of 34 feet (10 m) and a draught of 12 feet (4 m). She was powered by Parsons geared steam turbines, driving two shafts, which developed a total of and gave a maximum speed of Steam for the turbines was provided by three Admiralty 3 drum water tube boilers. Hardy carried a maximum of of fuel oil that gave her a range of at The ship's complement was 175 officers and men. The ship mounted five 45 calibre 4.7 inch (120 mm) Mark IX guns in single mounts. For anti aircraft (AA) defence, Hardy had two quadruple Mark I mounts for the 0.5 inch Vickers Mark III machine gun. She was fitted with two above water quadruple torpedo tube mounts for torpedoes.
Қызмет
"Харди" кемесі 1935 жылғы 30 мамырда "Каммелл Лэрд энд Компани" компаниясының "Биркенхед" кеме жасаушылығында салынды. Қару-жарақ сияқты мемлекеттік жабдықтарды есептемегенде, кеменің құны 278 482 фунт стерлингті құрады. Кеме Жерорта теңізі флотының 2-ші эсминецтер бригадасына бекітілді. "Харди" 1937 жылдан 1939 жылға дейін Испания азаматтық соғысы кезінде Испания суларында патрульдеуге шықты, "Араласпау комитетінің" саясатын сақтады. 1937 жылғы 13 мамырда "Хантер" минаға шалысқаннан кейін, егер "Хантерге" қосымша көмек қажет болса, "Харди" дайын күйде болды. "Харди" 1937 жылғы 23 мамырда Майоркадағы Пальма портында тоқтады, бірақ бомбалау салдарынан зақым көрмеді. 1939 жылы Испания азаматтық соғысы аяқталғаннан кейін, 2 маусым мен 29 шілде аралығында Девонпорт кеме жасаушылығында жөндеу жұмыстары жүргізілді. Қыркүйекте Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда кеме Мальтада болды. Қазан айында "Харди" (табельдік нөмірі H87) Фритаунға (Сьерра-Леоне) ауыстырылды, Оңтүстік Атлантикада неміс саудалық рейдерлерін іздеу үшін К күшімен бірге жұмыс істеді. 1940 жылғы 25 қаңтар мен 12 ақпан аралығында Девонпортта қысқаша жөндеуден өтті, содан кейін күзеттік міндеттерді орындау үшін Гриннокқа (Шотландия) ауыстырылды. 9 наурызда кеме Скапа-Флоудағы Жерорта теңізі флотының 2-ші эсминецтер бригадасына қайта қосылды және оның бас штаб-квартирасы болды. Әскери-теңіз министрлігі капитан Уорбертон Лиге 9 сәуірде Норвегияның Нарвигіндегі неміс кемелеріне шабуыл жасауға бұйрық берді. Келесі күні таңертең "Харди" өзінің төрт туысқан кемесімен қарлы бораны кезінде Нарвик портына күтпеген шабуыл жасады. "Хардиден" атылған торпеда неміс флагманының – неміс эсминці Z21 "Вильгельм Хайдкамптың" кор жағын қиратты және неміс флотилиясының командирі коммодор Фридрих Бонтені қаза тапты. "Хайдкамп" келесі күні батып кетті. Тағы бір торпеда жүк кемесіне тиді. Екі неміс эсминціне қарсы төрт торпедадан тұратын екінші залп жасалды, бірақ олар өткен және кен орнату доктерін қиратты. Қайта топтасқаннан кейін капитан Уорбертон Ли сол күні таңертең портқа тағы бір шабуыл жасады, бірақ нашар көрінуге байланысты көп зақым келтіре алмады. Британдық эсминецтер екінші шабуылдарын аяқтаған кезде, үш неміс эсминці оларға шабуыл жасады. Британдық эсминецтер батысқа қарай шегінуге тырысты, бірақ неміс кемелері оларды қуды. Екі неміс эсминці британдық кемелердің алдынан өтіп, "Хардидің" алдыңғы қаруларын тез бұзды. Кеме көпіріне және үстіне түскен тағы да соққылар оны өртеп жіберді, капитан Уорбертон Лиді ауыр жарақаттады және көпірдегі барлық офицерлерді, капитанның хатшысы, төлемақы шебері лейтенант Г.Х.Станнингтің өзінен басқа өлтірді немесе жарақаттады. Ол ауыр жарақат алғанмен, команданы өз қолына алды және бірнеше соққыдан кейін қазандықтары бұзылып, кемені Видректе жағаға тіреуге бұйрық берді. Көпірде болмаған бірінші лейтенант команданы өз қолына алып, кемені тастап кетуге бұйрық берді. Экипаждың бір бөлігі соңғы торпеданы неміс кемесіне және No. 4 қаруы оқтан құрғағанша атуын тоқтатпады. Капитан Уорбертон Ли жағаға шығарылды, бірақ бір сағаттан кейін бас жарақатынан қайтыс болды. Тағы 139 адам жағаға шыға алды, бірақ 26-сы ауыр жарақат алды. "Харди" таяп келген толқынмен жағадан көтеріліп, Skjomen фьордының басына қарай итерілді, онда ол ағыс суға батып кетті. 1963 жылға дейін апатқа ұшыраған кеме көрініп тұрды.
Hardy was laid down by Cammell Laird and Company at Birkenhead on 30 May 1935, launched on 7 April 1936 and commissioned on 11 December 1936. Excluding government furnished equipment like the armament, the ship cost £278,482. The ship was assigned to the 2nd Destroyer Flotilla of the Mediterranean Fleet upon commissioning. Hardy patrolled Spanish waters from 1937 through 1939 during the Spanish Civil War enforcing the policies of the Non Intervention Committee. After the destroyer struck a mine off Almeria on 13 May 1937, Hardy stood by in case Hunter needed further assistance. Hardy was berthed in Palma, Majorca, on 23 May 1937 when that port was bombed by the Spanish Republican Air Force, but was not damaged. After the end of the Spanish Civil War in 1939, she began a refit in Devonport Dockyard between 2 June and 29 July. The ship was in Malta when World War II began in September. In October Hardy (pennant no. H87) was transferred to Freetown, Sierra Leone, to hunt for German commerce raiders in the South Atlantic with Force K. She was given a brief overhaul at Devonport between 25 January and 12 February 1940 and was then transferred to Greenock, Scotland for convoy escort duties. The ship rejoined the 2nd Destroyer Flotilla of the Home Fleet in Scapa Flow on 9 March and became its flagship. The Admiralty ordered Captain Warburton Lee to attack German shipping in Narvik, Norway, on 9 April. The following morning Hardy led four of her half sisters down Ofotfjord in a surprise dawn attack on Narvik harbour during a blinding snowstorm. A torpedo from Hardy blew off the stern of the German flagship, German destroyer Z21 Wilhelm Heidkamp, and killed the German flotilla commander, Commodore Friedrich Bonte. Heidkamp sank the next day. Another torpedo hit a merchant ship in the stern. A second salvo of four torpedoes was fired at two other German destroyers, but missed and badly damaged the ore docks. After regrouping, Captain Warburton Lee led another attack on the harbour later that morning, but inflicted little additional damage due to poor visibility. As the British destroyers completed their second attack, they were engaged by three more German destroyers. The British destroyers attempted to withdraw to the west, but were pursued by the German ships. Two additional German destroyers crossed the T of the British ships and quickly knocked out Hardys forward guns. More hits to the ship's bridge and superstructure set her on fire, mortally wounded Captain Warburton Lee and killed or wounded all of the other officers on the bridge except Paymaster Lieutenant G. H. Stanning, the Captain's Secretary. Although badly wounded, he took command and after several more hits disabled her boilers ordered her run aground at Vidrek. The First Lieutenant, who had not been present on the bridge, assumed command and ordered the ship abandoned. Some of the crew delayed doing so until the last torpedo was fruitlessly fired at a German ship and No. 4 gun fired until it was out of ammunition. Captain Warburton Lee was brought ashore but died after an hour from his head wounds. 139 other men managed to get ashore, although 26 were seriously wounded. Hardy was lifted off the beach at high tide and drifted to the head of Skjomen fjord where she capsized in shallow waters. The wreck was still visible as late as 1963.