Кіріспе

Мұхаммад Моджатехд Шабстари (محمد مجتهد شبستری; 1936 жылы Шабстар қаласында, Иранда туған) – ирандық философ, дінтанушы, герменевт және Тегеран университетінің бұрынғы профессоры. Ол «дін өзінің мәнінде» мінсіз, бірақ толық емес деген пікірімен белгілі, яғни ол өмірдегі барлық сұрақтарға жауап бере алмайды. Бұрын саяси белсенді және парламент депутаты болған ол 1984 жылы саясаттан шеттеді. 1970-1978 жылдар аралығында Пахлави дәуірінің соңында Гамбургтағы Ислам орталығының имамы қызметін атқарды. Мехди Халаджидің сөзіне сәйкес, ол діни киім киюді тоқтатты, бұл «үкіметті қолдайтын институттармен байланысын үзу» мақсатында жасалған.

Білім және мансап

Шабестари Құмда Рухолла Хомейни мен Алламе Табатабайдан оқыды. Ол Рухолла Хомейнидің «Ислам этикасы тек «жеке қарым-қатынастармен» шектелмейді, бірақ «мемлекет пен оның үкімет түрінде де көрініс табуы керек» деген ойының ықпалында болды. Ол семинарияда он жеті жыл оқып, Ижтихад (діни үкім шығару) және философия докторы дәрежелерін алды. 1960 және 1970 жылдардағы Иранның саяси шиит ағымында Шабестари Джалал Әл-е Ахмад, Әли Шариати сияқты діни зиялылардың, сондай-ақ саяси мақсатты дін қызметкері Мортеза Мотахаридің ойларымен жақын байланыста болды. 1970-1978 жылдары Шабестари Германияның Гамбург қаласындағы Имам Әли мешітіндегі шиит ислам орталығының директоры қызметін атқарды. Осы лауазымға дейін Мұхаммед Бехешти (кейіннен Иран Ислам революциясының негізгі ұйымдастырушыларының бірі болған) қызмет еткен, ал одан кейін Иран Ислам Республикасының болашақ президенті Мұхаммед Хатами тағайындалды. Қазірге дейін энциклопедияның 16 томы жарық көрді, олар алфавиттің алғашқы бес әрпін қамтиды.

Мақалалар

"Фетрат е Хода жой е Энсан дар Куран" "Андиша мен Исламиде", 1, 7 (1358/1979). "Фетрат е Хода жой е Энсан дар Куран" "Андиша мен Исламиде", 1, 9 (1358/1979). "Қарағат пен рақым мен дін" "Рах е Нав", 19. Шахривар 7, 1377/1998 жылдың 29 тамызы. "Қараат е Набави аз Джахан" [Әлемдік пайғамбарлық оқу]. "Die prophetische Lesart der Welt".