Кіріспе

Әмірлік, Біріккен Араб Әмірліктерінің құрамына кіретін мемлекеттік бірлік.

Дубай әмірлігі (إمارة دبيّ) – Біріккен Араб Әмірліктерінің жеті әмірлігінің бірі. Бұл БАӘ-нің ең көп халқы бар әмірлігі. Әмірліктің астанасы – Дубай қаласы.

География

Дубай қаласы Парсы шығанағының жағасында орналасқан, ал эмират ішкі аймаққа қарай созылып, оңтүстігінде Абу-Даби эмираты, солтүстік-шығысында Шаржа эмираты, оңтүстік-шығысында Оман мемлекеті, шығысында Аджман эмираты және солтүстігінде Рас Аль-Хайма эмиратымен шектеседі.

Тарих

19 ғасырдың басында Дубайдың жағалаудағы қалашығы Бани Яс тайпасының аумақтық жерлерінде орналасқан, бірақ Дубай сонымен қатар күшті Аль Касими руының бақылауындағы шекаралық аймақта да жатқан. Бұл екі топтың да қалаға билік етуіне себеп болды. 19 ғасырда інжу – аймақтың басты тауары еді, Мумбаидан сатып алушылар келіп, сауда 1897 жылы өркендеді. Сонымен қатар, Рас Аль Хайма мен Шаржада қоныстанғандар (Ал Кавасим руы арқылы Лингемен тарихи байланысы бар) да Дубайға келіп сауда жасады. Дубайдың маңыздылығының артуын Бомбей және Персия Бу Навигациялық Компаниясының кемелерінің қозғалысынан көруге болады, олар 1899 жылдан 1901 жылға дейін Дубайға жылына бес рет келіп тұрды. 1902 жылы компанияның кемелері Дубайға 21 рет келді, ал 1904 жылдан бастап кемелер екі апта сайын тоқтады – 1906 жылы 70 000 тонна жүкпен сауда жасады. Осы кемелердің жиі келуі Дубайдың дамып келе жатқан порты және сауда орталығы ретіндегі рөлін жеделдетті. Британдық тарихшы Джон Лоример Лингехтен саудагерлердің көшуі "толық және тұрақты болатындай жағдай туып отыр" деп атап өтті. Эмираттың билеушісі – шейх Мұхаммед бин Рашид Әл-Мактум. Эмират түрлі муниципалитеттер мен ауылдардан тұрады. Хаттаның ішкі анклавы Дубай қаласынан шағын 134 км шығысқа қарай орналасқан. Анклав шығыс және оңтүстік жағынан Оманмен, батыс жағынан Аджман облысындағы Сайх Мудайра және Масфут ауылдарымен, ал солтүстік жағынан Рас Аль Хаймамен шектеседі.

Билеушілер

9 шілде 1833 – 1836: Шейх Обейд бин Саид бин Рашид (д. 1836)
9 шілде 1836 – 1852: Шейх Мактум бин Бутти бин Сухайл (д. 1852)
1852 – 1859: Шейх Саид бин Бутти (д. 1859)
1859 – 22 қараша 1886: Шейх Хашер бин Мактум (д. 1886)
22 қараша 1886 – 7 сәуір 1894: Шейх Рашид бин Мактум (д. 1894)
7 сәуір 1894 – 16 ақпан 1906: Шейх Мактум бин Хашер Аль Мактум (д. 1906)
16 ақпан 1906 – қараша 1912: Шейх Бутти бин Сухайл Аль Мактум (д. 1912)
қараша 1912 – қыркүйек 1958: Шейх Саид бин Мактум бин Хашер Аль Мактум (д. 1958)
қыркүйек 1958 – 7 қазан 1990: Шейх Рашид бин Саид Аль Мактум (д. 1990)
7 қазан 1990 – 4 қаңтар 2006: Шейх Мактум бин Рашид Аль Мактум (д. 2006)
4 қаңтар 2006: Шейх Мохаммед бин Рашид Аль Мактум (т. 1949)